Κανείς δεν χαίρεται όταν πρέπει να κάνει χειρουργείο. Ωστόσο, μια συζήτηση με τον αναισθησιολόγο μπορεί να σας καθησυχάσει και να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή ιατρική φροντίδα.
Είναι επίσης μια ευκαιρία να μάθετε για τα φάρμακα που σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν οι γιατροί, αλλά και για τους παράγοντες που καθορίζουν πόση αναισθησία θα χρειαστείτε. Η ηλικία, τα γονίδια, ακόμη και το χρώμα των μαλλιών παίζουν σημαντικό ρόλο στο πώς αντιδρά ο οργανισμός στην αναισθησία κατά τη διάρκεια της επέμβασης, αλλά και στα παυσίπονα μετά από αυτή.
Γι’ αυτό είναι σημαντική η ειλικρίνεια για το ιατρικό σας ιστορικό πριν από κάθε χειρουργική επέμβαση, επισημαίνει ο Ντάνιελ Σέσλερ, καθηγητής Αναισθησιολογίας και αντιπρόεδρος κλινικής έρευνας στο Κέντρο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Χιούστον.
«Αν κάνετε καθημερινή χρήση κάνναβης, για παράδειγμα, δεν μας αφορά να σας κρίνουμε ηθικά. Πρέπει όμως να το γνωρίζουμε για να προσαρμόσουμε την αναισθησία στα μέτρα σας», εξηγεί.
Ειδικοί εξηγούν τους πιο συχνούς λόγους που απαιτούν μεγαλύτερη, ή μικρότερη, δόση αναισθησίας και αναλγητικών.
Το χρώμα των μαλλιών
Ορισμένες επεμβάσεις απαιτούν απλώς μέθη. Όταν όμως πρέπει να κοιμηθείτε βαθιά, χορηγείται γενική αναισθησία. Αυτό προϋποθέτει ένα προσεκτικά σχεδιασμένο «κοκτέιλ» φαρμάκων, που μπορεί να περιλαμβάνει εισπνεόμενα αναισθητικά αέρια ή ενδοφλέβιες ουσίες για τη διατήρηση της απώλειας συνείδησης, αναφέρει ο Μάιλς Μπέργκερ, νευροαναισθησιολόγος και καθηγητής Αναισθησιολογίας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Παράλληλα, χορηγούνται παυσίπονα και μυοχαλαρωτικά για να παραμένει ο ασθενής εντελώς ακίνητος στο χειρουργικό κρεβάτι.
Αν έχετε φυσικά κόκκινα μαλλιά, ενδέχεται να είστε πιο ευαίσθητοι σε ορισμένους τύπους πόνου. Μάλιστα, έρευνες δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι κοκκινομάλληδες χρειάζονται μεγαλύτερη ποσότητα αναισθητικών σε σχέση με τους υπόλοιπους.
«Δεν γνωρίζουμε τον ακριβή λόγο, αλλά συμβαίνει», τονίζει ο Σέσλερ, ο οποίος μελετά εδώ και δεκαετίες τις αυξημένες ανάγκες αναισθησίας στα άτομα με φυσικά κόκκινα μαλλιά.
Μία θεωρία υποστηρίζει ότι οι μεταλλάξεις στο γονίδιο MC1R (υποδοχέας μελανοκορτίνης-1) επηρεάζουν τα μονοπάτια μεταφοράς σημάτων στον εγκέφαλο, μεταβάλλοντας την αντίδραση του οργανισμού στα αναισθητικά φάρμακα.
Σε σχετική μελέτη, ο Σέσλερ και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι οι υγιείς γυναίκες με κόκκινα μαλλιά χρειάζονταν σχεδόν 20% περισσότερο εισπνεόμενο αναισθητικό για να αποκοιμηθούν και να διατηρηθούν σε καταστολή σε σύγκριση με τις μελαχρινές.
Η έρευνά τους έδειξε επίσης ότι τα άτομα με κόκκινα μαλλιά παρουσιάζουν μεγαλύτερη αντοχή σε ορισμένα τοπικά αναισθητικά. Σε ξεχωριστή μελέτη, μέτρησαν την ευαισθησία στον πόνο σε 30 γυναίκες με κόκκινα και 30 με σκούρα μαλλιά. Οι κοκκινομάλλες αποδείχθηκαν πιο ευαίσθητες στον πόνο από το κρύο και τη ζέστη, ενώ οι ενέσεις λιδοκαΐνης για την τοπική αναισθησία του δέρματος ήταν αισθητά λιγότερο αποτελεσματικές σε αυτές.
Αλκοόλ, κάνναβη και οπιοειδή
Η συστηματική χρήση αλκοόλ και κάνναβης μπορεί να αυξήσει την ποσότητα αναισθητικού που απαιτείται κατά τη διάρκεια και μετά το χειρουργείο, αναφέρει ο Σέσλερ. Το ίδιο ισχύει και για όσους λαμβάνουν τακτικά συνταγογραφούμενα οπιοειδή ή άλλα φάρμακα για τον έντονο χρόνιο πόνο.
Ένας από τους λόγους, ειδικά για τα οπιοειδή, είναι ότι συνδέονται με υποδοχείς του εγκεφάλου οι οποίοι σταδιακά χάνουν την ευαισθησία τους. Έτσι, απαιτείται μεγαλύτερη ποσότητα για το ίδιο αποτέλεσμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, «οι ασθενείς χρειάζονται πολύ υψηλότερες δόσεις στο νοσοκομείο», σημειώνει ο Σέσλερ.
Επιπλέον, τα ένζυμα του ήπατος διασπούν αυτές τις ουσίες για να αποβληθούν από τον οργανισμό. Με τη συστηματική χρήση, το σώμα μαθαίνει να τις διασπά πολύ πιο γρήγορα.
Αυτό μπορεί να καταστήσει ορισμένα φάρμακα «πολύ λιγότερο αποτελεσματικά σε συγκεκριμένη δόση», καθώς ο οργανισμός τα μεταβολίζει αστραπιαία.
Έρευνες συνδέουν επίσης τη χρήση κάνναβης με την ανάγκη για περισσότερα αναλγητικά μετά την επέμβαση. Μελέτη του 2024 σε περισσότερους από 1.600 χρήστες κάνναβης που υποβλήθηκαν σε χειρουργείο έδειξε ότι οι χρήστες είχαν υψηλότερους δείκτες πόνου και χρειάζονταν περισσότερα οπιοειδή μετεγχειρητικά σε σύγκριση με όσους δεν έκαναν χρήση.
Ηλικία
Οι νεότεροι και πιο υγιείς ενήλικες χρειάζονται συχνά περισσότερη αναισθησία από τους ηλικιωμένους. Όσο μεγαλώνουμε, η ανάγκη για εισπνεόμενα αέρια μειώνεται, περίπου κατά 6% ανά δεκαετία μετά τα 40, εξηγεί ο Μπέργκερ, ο οποίος μελετά τις ηλικιακές μεταβολές στις ανάγκες αναισθησίας.
Παρότι οι σχετικές έρευνες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, ο Μπέργκερ και η ομάδα του εκτιμούν ότι όταν ένας ηλικιωμένος χρειάζεται ασυνήθιστα χαμηλές δόσεις αναισθησίας, αυτό ενδέχεται να υποδηλώνει υποκείμενες εγκεφαλικές ή νοητικές διαταραχές.
Η γενική εικόνα της υγείας του
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι με ευπάθεια, όσοι πάσχουν από σοβαρές οξείες ασθένειες ή λοιμώξεις, καθώς και οι ασθενείς με κίρρωση του ήπατος, ενδέχεται να χρειάζονται λιγότερη αναισθησία. Παράλληλα, τα άτομα με αποφρακτική άπνοια ύπνου διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αναπνευστικών προβλημάτων από τη χρήση οπιοειδών αναλγητικών μετά το χειρουργείο.
Για να περιορίσουν τη χρήση οπιοειδών, οι αναισθησιολόγοι προτείνουν συχνά εναλλακτικές λύσεις, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή τεχνικές περιφερειακής αναλγησίας (π.χ. επισκληρίδιο ή αποκλεισμό νεύρων) για την αναισθητοποίηση συγκεκριμένων σημείων του σώματος.
Η γνώση όλων αυτών των παραγόντων βοηθά τον γιατρό να επιλέξει την κατάλληλη στρατηγική, εξασφαλίζοντας μια αποτελεσματική και ασφαλή διαδικασία, τονίζει ο Σέσλερ.
Τι θα γίνει αν δεν απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις
Ακόμη κι αν ξεχάσετε να αναφέρετε το φυσικό χρώμα των μαλλιών σας, τη χρήση κάνναβης ή κάποιο χρόνιο νόσημα, δεν πρόκειται να προκληθεί καταστροφή στο χειρουργείο.
Κι αυτό γιατί η αναισθησία δεν χορηγείται με τυποποιημένες δόσεις. Ο αναισθησιολόγος ξεκινά με μια αρχική ποσότητα και τη ρυθμίζει συνεχώς με βάση τις αντιδράσεις του οργανισμού, τα ζωτικά σημεία και, αν χρειαστεί, την παρακολούθηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης.
«Όσα γνωρίζει ο αναισθησιολόγος για τον ασθενή, σε συνδυασμό με τη συνεχή παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της επέμβασης, μας επιτρέπουν να προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία», καταλήγει.
Με πληροφορίες από Washingtonpost
