Η κάθε «ράτσα» κουνουπιού έχει τις δικές της προτιμήσεις, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο iScience, στην οποία εξετάστηκε η έλξη τριών ειδών κουνουπιών – του κουνουπιού του κίτρινου πυρετού (Aedes aegypti), του κουνουπιού τίγρης (Aedes albopictus) και του κουνουπιού που μεταδίδει τον ιό του Δυτικού Νείλου (Culex quinquefasciatus) – προς 119 ανθρώπους στο Μαϊάμι της Φλόριντα.
Τα κουνούπια εντοπίζουν τους ξενιστές τους χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό «σημάτων», όπως το διοξείδιο του άνθρακα, η οσμή του σώματος, η θερμότητα, η υγρασία και οπτικά ερεθίσματα.
Η ανθρώπινη οσμή αποτελεί από μόνη της ένα εξαιρετικά σύνθετο χημικό μείγμα, το οποίο περιέχει εκατοντάδες πτητικές ενώσεις. Οι διαφορές σε αυτές τις ενώσεις – ορισμένες από τις οποίες παράγονται ή τροποποιούνται από βακτήρια που ζουν στο δέρμα – μπορούν να βοηθήσουν τα κουνούπια να ξεχωρίζουν τους ανθρώπους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ορισμένοι άνθρωποι ήταν ιδιαίτερα ελκυστικοί σε περισσότερα από ένα είδη κουνουπιών, όμως κανένας από τους συμμετέχοντες στη μελέτη δεν ήταν μεταξύ εκείνων που προσέλκυσαν περισσότερο και τα τρία είδη. Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι κάποιος ήταν ιδιαίτερα ελκυστικός για ένα είδος δεν σήμαινε απαραίτητα ότι ήταν εξίσου ελκυστικός και για κάποιο άλλο.
«Δεν περιμέναμε ότι τα διαφορετικά είδη θα προτιμούσαν διαφορετικούς ανθρώπους όταν ξεκινούσαμε τη μελέτη», δήλωσε η Kaylee Marrero, επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας. «Το γεγονός ότι κάθε είδος διαθέτει ένα ξεχωριστό μικροβιακό αποτύπωμα, το οποίο χρησιμοποιεί ως ένδειξη, ήταν κάτι που με εξέπληξε ιδιαίτερα».
Τι έδειξε η έρευνα
Το κουνούπι του κίτρινου πυρετού έδειξε ελαφρά προτίμηση στους άνδρες συμμετέχοντες και συνδέθηκε με συγκεκριμένα μοτίβα πτητικών ενώσεων και βακτηρίων του δέρματος, ενώ το κουνούπι τίγρης έδειξε προτίμηση σε αυξημένα επίπεδα κετονών και πτητικών ενώσεων με χαρακτηριστικά φυτών, οι οποίες εκκρίνονται φυσικά από το δέρμα.
Το κουνούπι που μεταδίδει τον ιό του Δυτικού Νείλου δραστηριοποιείται τη νύχτα και προσελκύεται από το μικροσκοπικό οικοσύστημα βακτηρίων, μυκήτων και άλλων μικροοργανισμών που ζουν φυσιολογικά στο ανθρώπινο δέρμα.
Στοχευμένη αντιμετώπιση των ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια
Η κατανόηση των παραγόντων που προσελκύουν τα διαφορετικά είδη κουνουπιών θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να αναπτύξουν πιο στοχευμένες στρατηγικές για την αντιμετώπιση ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα, ο κίτρινος πυρετός και ο ιός του Δυτικού Νείλου.
Τα τρία είδη που εξετάστηκαν στη μελέτη δεν έχουν την ίδια σημασία για την Ευρώπη.
Το κουνούπι τίγρης έχει πλέον εγκατασταθεί σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης και έχει καταγραφεί σε Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία και Ισπανία, ενώ συνεχίζει να επεκτείνει την εξάπλωσή του.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), το κουνούπι έχει «εξαπλωθεί δραματικά παγκοσμίως, με την εξάπλωσή του να διευκολύνεται από την ανθρώπινη δραστηριότητα» και, λόγω της κλιματικής αλλαγής, αναμένεται να «παραμείνει ένα επιτυχημένο χωροκατακτητικό είδος που θα εξαπλωθεί πέρα από τα σημερινά γεωγραφικά του όρια».
Το κουνούπι του κίτρινου πυρετού έχει πολύ πιο περιορισμένη παρουσία στην Ευρώπη, σύμφωνα με το ECDC.
Το κουνούπι που μεταδίδει τον ιό του Δυτικού Νείλου απουσιάζει κατά κανόνα από την ηπειρωτική Ευρώπη και προτιμά τροπικές και υποτροπικές περιοχές.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε εργαστηριακές συνθήκες και δεν αποδεικνύει ότι ένα συγκεκριμένο άτομο θα δεχόταν κατ’ ανάγκη περισσότερα τσιμπήματα κουνουπιών στην πραγματική ζωή. Όπως σημειώνουν, θα χρειαστούν μελέτες πεδίου για να διαπιστωθεί κατά πόσο οι κατατάξεις που προέκυψαν στο εργαστήριο ανταποκρίνονται στην πραγματική συμπεριφορά των κουνουπιών κατά το τσίμπημα.
Με πληροφορίες από euronews.com
