Μπουλντόζες του ισραηλινού στρατού ξερίζωσαν ελαιόδεντρα σε χωριό κοντά στη Ραμάλα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της ετήσιας συγκομιδής. Το περιστατικό στο Ντέιρ Νιντχάμ έρχεται να προστεθεί σε μια ευρύτερη εικόνα καταστροφής, απώλειας πρόσβασης στη γη και υπονόμευσης της παλαιστινιακής αγροτικής παραγωγής μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
«Τα ξερίζωσαν όλα τα ελαιόδεντρά μας, ακόμη και τα νεοφυτεμένα. Και των γειτόνων μας. Τα ξερίζωσαν όλα», είπε στο Reuters ο Παλαιστίνιος αγρότης και ιδιοκτήτης γης Αμπντ αλ-Φατάχ Ταμίμι, αναφερόμενος στις εργασίες σε γη της οικογένειάς του και σε γειτονικά κτήματα.
Σύμφωνα με το παλαιστινιακό πρακτορείο Wafa, η επιχείρηση στο χωριό άρχισε τη Δευτέρα και συνεχίστηκε την Τρίτη. Κάτοικοι καταγγέλλουν ότι οι εκριζώσεις πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από την περίοδο συγκομιδής της ελιάς, η οποία παραδοσιακά ξεκινά τον Οκτώβριο.
«Δεν νοιάζονται για κανέναν, όμως ο Θεός είναι ψηλά και εμείς παραμένουμε εδώ», δήλωσε ο Ταμίμι. «Εκείνοι ξεριζώνουν κι εμείς, με τη βοήθεια του Θεού, θα ξαναφυτέψουμε».
Ο Νάθερ Ταμίμι, επίσης αγρότης από την περιοχή, είπε στο Reuters ότι ο χρόνος της καταστροφής επιλέχθηκε έτσι ώστε να προκαλέσει τη μεγαλύτερη δυνατή ζημιά λίγο πριν από τη συγκομιδή. Όπως ανέφερε, η οικογένειά του παρήγαγε κάθε χρόνο από τη συγκεκριμένη γη περίπου 120 δοχεία ελαιολάδου.
«Ξερίζωσαν κάθε είδους δέντρα, ακόμη και εκείνα που βρίσκονταν ανάμεσα στα σπίτια», δήλωσε.
Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι εξετάζει αίτημα του Reuters για σχόλιο, χωρίς να έχει απαντήσει έως το βράδυ της Τετάρτης.
Στο παρελθόν, οι ισραηλινές αρχές έχουν επικαλεστεί λόγους ασφαλείας για την απομάκρυνση ελαιόδεντρων, υποστηρίζοντας ότι αυτό αποτρέπει απειλές ή ενέδρες εναντίον στρατιωτών. Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός αμφισβητείται όχι μόνο από παλαιστινιακές οργανώσεις, αλλά και από υπηρεσίες του ΟΗΕ.
Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα έχει καταγράψει περιπτώσεις στις οποίες ισραηλινές δυνάμεις εμπόδισαν Παλαιστίνιους αγρότες να συγκομίσουν τις ελιές τους και τους απομάκρυναν από τη γη τους, επικαλούμενες την κατάσταση πολέμου. Σε μεταγενέστερη παρέμβασή του, το OHCHR επισήμανε ότι οι επιθέσεις εποίκων κατά της συγκομιδής συνοδεύονται από περιορισμούς και χρήση βίας από τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες παρεμποδίζουν την πρόσβαση Παλαιστινίων στη γη τους με τρόπο που το Γραφείο χαρακτήρισε «φαινομενικά αυθαίρετο».
Κατά την εκτίμηση του Γραφείου, η περιορισμένη πρόσβαση στη γη και η ατιμωρησία για τη βία συνιστούν βασικά στοιχεία ενός εξαναγκαστικού περιβάλλοντος που ωθεί Παλαιστίνιους να την εγκαταλείψουν.
Η συνολική εικόνα στη Δυτική Όχθη
Η ελιά έχει ιδιαίτερη οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική σημασία για τις παλαιστινιακές κοινότητες της Δυτικής Όχθης. Για πολλές οικογένειες, η συγκομιδή αποτελεί βασική πηγή εποχικού εισοδήματος, ενώ η δυνατότητα πρόσβασης στα κτήματά τους επηρεάζεται από στρατιωτικούς περιορισμούς, το κλείσιμο πυλών και οδικών αξόνων, αλλά και από επιθέσεις εποίκων.
Στην περίοδο συγκομιδής του 2023, η οποία συνέπεσε με την κλιμάκωση μετά τις 7 Οκτωβρίου, πάνω από 96.000 στρέμματα ελαιοκαλλιεργειών στη Δυτική Όχθη έμειναν αμάζευτα εξαιτίας περιορισμών στην πρόσβαση των Παλαιστινίων στις εκτάσεις τους, σύμφωνα με την Υπηρεσία Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη (OCHA). Η απώλεια εκτιμήθηκε σε περισσότερους από 1.200 τόνους ελαιολάδου, με άμεση οικονομική ζημιά περίπου 10 εκατ. δολαρίων.
Κατά τη συγκομιδή του 2024, η OCHA κατέγραψε, από την 1η Οκτωβρίου έως τις 25 Νοεμβρίου, 250 περιστατικά που συνδέονταν με επιθέσεις Ισραηλινών εποίκων σε 88 κοινότητες της Δυτικής Όχθης. Τα 195 από αυτά είχαν ως αποτέλεσμα τραυματισμούς ή υλικές ζημιές: 57 Παλαιστίνιοι τραυματίστηκαν από εποίκους και 11 από ισραηλινές δυνάμεις, ενώ περισσότερα από 2.800 δέντρα -κυρίως ελιές- κάηκαν, κόπηκαν ή υπέστησαν βανδαλισμούς.
Το 2025, η OCHA κατέγραψε 185 επιθέσεις εποίκων συνδεδεμένες με τη συγκομιδή, σε 70 παλαιστινιακές κοινότητες, από την 1η Οκτωβρίου έως τις 30 Νοεμβρίου. Στο ίδιο διάστημα, πάνω από 6.000 δέντρα και δενδρύλλια υπέστησαν βανδαλισμούς, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από εκείνον του 2024 και ο υψηλότερος που είχε καταγραφεί σε έξι χρόνια.
Η αγροτική καταστροφή στη Γάζα
Στη Λωρίδα της Γάζας, η διάσταση της αγροτικής καταστροφής είναι ακόμη μεγαλύτερη. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) καταγράφει συστηματικά, από την 7η Οκτωβρίου 2023, τις ζημιές σε καλλιεργήσιμη γη, θερμοκήπια, ελαιώνες και άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες, αγροτικές υποδομές και γεωργικά πηγάδια.
Σύμφωνα με γεωχωρική αξιολόγηση της FAO και του Δορυφορικού Κέντρου του ΟΗΕ, περίπου το 75% των εκτάσεων που χρησιμοποιούνταν για καλλιέργειες στη Γάζα είχε καταστραφεί ή υποστεί ζημιές κατά τη διάρκεια των πρώτων 15 μηνών του πολέμου. Η εκτίμηση αφορά τόσο τη γεωργική γη όσο και τμήματα της παραγωγικής υποδομής που είναι αναγκαία για την τοπική επισιτιστική επάρκεια.
Η FAO σημειώνει ότι η επισιτιστική ανασφάλεια στη Γάζα έχει λάβει καταστροφικές διαστάσεις. Το πλήγμα δεν περιορίζεται στην απώλεια μιας σοδειάς: οι ζημιές σε γη, αρδευτικά συστήματα, πηγάδια, θερμοκήπια και δενδρώδεις καλλιέργειες αφαιρούν από τις κοινότητες τα μέσα για να αποκαταστήσουν την τοπική παραγωγή τροφίμων και τα εισοδήματά τους.
Με πληροφορίες από Reuters, Al Jazeera
