Το Ιράν έχει καταθέσει στις ΗΠΑ μια νέα πρόταση «επτά ημερών» για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την επανέναρξη ευρύτερων συνομιλιών με στόχο μια οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, τον οποίο ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν εναντίον του Ιράν πριν από έξι μήνες.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Πέμπτη στη Νέα Υόρκη ότι οι διαμεσολαβητές της χώρας του υπέβαλαν στον Λευκό Οίκο ένα σχέδιο που θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα της στρατηγικής θαλάσσιας οδού μέσα σε μία εβδομάδα.
«Έχουμε παρουσιάσει ένα σχέδιο στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω των διαμεσολαβητών. Εάν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, τα Στενά θα ανοίξουν σε επτά ημέρες» και το Ιράν και οι ΗΠΑ θα επανεκκινήσουν τις διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία, δήλωσε ο Αραγτσί σε ομάδα δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών που συμμετείχαν σε εκδήλωση στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent, που αποτελεί διεθνή δείκτη αναφοράς, υποχώρησε ελαφρώς στις ασιατικές αγορές, στα 105,69 δολάρια το βαρέλι, αφού την Πέμπτη είχε ανέλθει έως και στα 108 δολάρια.
Οι Ιρανοί ανέφεραν ότι η πρότασή τους βασίζεται στο Μνημόνιο Κατανόησης που είχαν συμφωνήσει ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο. Η συμφωνία παρέτεινε για 60 ημέρες την εκεχειρία του Απριλίου, κατά τη διάρκεια των οποίων οι ΗΠΑ θα εξέδιδαν εξαιρέσεις για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, ενώ η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα επανερχόταν σταδιακά στα προπολεμικά επίπεδα, καθώς οι δύο αντίπαλες πλευρές θα διαπραγματεύονταν τους όρους μιας μόνιμης συμφωνίας.
Βάσει της συμφωνίας, το Ισραήλ θα σταματούσε επίσης άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του στον Λίβανο. Το Ιράν και το γειτονικό Ομάν θα «καθόριζαν» το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα Στενά.
Ωστόσο, η συμφωνία κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, αφού το Ιράν άρχισε να ανοίγει πυρ εναντίον πλοίων τα οποία, όπως υποστήριξε, χρησιμοποιούσαν «μη εξουσιοδοτημένη» διαδρομή για να διέλθουν από τα Στενά.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο Μνημόνιο Κατανόησης, το οποίο καταδικάστηκε τόσο από Ρεπουμπλικανούς όσο και από Δημοκρατικούς. Αντίθετα, προωθεί μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία που θα καλύπτει όχι μόνο τα Στενά, αλλά και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
Στην ομιλία του στον ΟΗΕ την Τρίτη, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε την ιρανική κυβέρνηση ότι καθυστερεί την επίτευξη συμφωνίας έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, με την ελπίδα ότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα χάσει την εξουσία.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει τους Ιρανούς «στην κόλαση, χωρίς καμία πιθανότητα επιβίωσης και χωρίς καμία ελπίδα για μελλοντικό μεγαλείο ή για τις επόμενες γενιές», εάν δεν αποδεχθούν τους όρους του, ενώ επέμεινε ότι «όταν πρόκειται για το Ιράν, [οι εκλογές] δεν περνούν καν από το μυαλό μου».
Λίγο αργότερα, Αμερικανοί και Ιρανοί διαμεσολαβητές πραγματοποίησαν συνομιλίες μέσω Καταριανών μεσολαβητών στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν τη συζήτηση παραγωγική, ωστόσο οι Ιρανοί εξέφρασαν ιδιωτικά την απαισιοδοξία τους για το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα τηρήσουν οποιαδήποτε συμφωνία.
«Εμάς δεν μας ενδιαφέρει ο χρόνος»
Ο Αραγτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη «δεν βιάζεται» να εξασφαλίσει συμφωνία βάσει της νέας πρότασης.
«Νομίζω ότι θα ήταν πολύ καλύτερο να γίνει πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αλλά αυτό εξαρτάται από την αμερικανική κυβέρνηση. Εμάς δεν μας ενδιαφέρει ο χρόνος», είπε.
«Ωστόσο, το σχέδιο είναι απολύτως σαφές», πρόσθεσε. «Από τη στιγμή που θα αποδεχθούν αυτό το σχέδιο, από την επόμενη ημέρα μπορεί να ξεκινήσει το χρονοδιάγραμμα και, έπειτα από επτά ημέρες, τα Στενά θα είναι ανοιχτά».
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου αρνήθηκε να σχολιάσει την πρόταση του Ιράν, δήλωσε όμως ότι ΗΠΑ και Ιράν «διεξάγουν θετικές και εποικοδομητικές συζητήσεις μέσω των διαμεσολαβητών».
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε πολύ ισχυρή θέση, καθώς ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ, επομένως δεν βιαζόμαστε», ανέφερε ο αξιωματούχος σε δήλωσή του στους Financial Times. «Σχεδόν 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου πέρασαν από τα Στενά χθες το βράδυ».
Με πληροφορίες από Financial Times
