Οι επιστήμονες ενδέχεται να έλυσαν ένα από τα πιο γνωστά μυστήρια γύρω από τον Τυραννόσαυρο Ρεξ: γιατί ο πιο ισχυρός θηρευτής της προϊστορίας είχε τόσο μικρά μπροστινά άκρα σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα του.
Τα μικροσκοπικά χέρια του T. rex αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο συζήτησης στην παλαιοντολογία, αλλά και πηγή αμέτρητων αστείων στη λαϊκή κουλτούρα, καθώς έμοιαζαν δυσανάλογα μικρά σε ένα ζώο που μπορούσε να ξεπεράσει τα 12 μέτρα σε μήκος.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the Royal Society B υποστηρίζει ότι τα μικρά άκρα δεν ήταν τυχαίο εξελικτικό χαρακτηριστικό, αλλά το αποτέλεσμα μιας «ανταλλαγής» πόρων στο σώμα του δεινοσαύρου: όσο το κρανίο γινόταν μεγαλύτερο και ισχυρότερο, τόσο τα μπροστινά άκρα συρρικνώνονταν.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 85 διαφορετικά είδη δεινοσαύρων και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα μεγάλα σαρκοφάγα είδη επένδυσαν εξελικτικά περισσότερο στη δύναμη του κεφαλιού και της δαγκωνιάς τους, εις βάρος των άκρων.
«Αν ένας δεινόσαυρος είχε πολύ ισχυρό κρανίο, τότε κατά κανόνα είχε και πολύ μικρά μπροστινά άκρα», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Charlie Roger Scherer από το University College London.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εξέλιξη «δεν επιτρέπει τα πάντα ταυτόχρονα», καθώς το σώμα κατευθύνει περισσότερη ενέργεια στα χαρακτηριστικά που είναι πιο χρήσιμα για την επιβίωση.
Πώς τα άκρα του T.rex άρχισαν να γίνονται λιγότερο χρήσιμα
Στην περίπτωση του T. rex, το βασικό «όπλο» ήταν το κεφάλι του. Με τεράστια δύναμη δαγκώματος και ιδιαίτερα ανθεκτικό κρανίο, ο δεινόσαυρος χρησιμοποιούσε κυρίως το στόμα του για να σκοτώνει μεγάλα θηράματα, με αποτέλεσμα τα μπροστινά άκρα να χάνουν σταδιακά τη σημασία τους.
Η μελέτη εντόπισε την ίδια εξελικτική τάση και σε άλλες ομάδες μεγάλων σαρκοφάγων δεινοσαύρων, πέρα από τους τυραννόσαυρους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τουλάχιστον πέντε διαφορετικές οικογένειες δεινοσαύρων εμφάνισαν συνδυασμό μεγάλου κρανίου και μικρών μπροστινών άκρων, παρότι δεν συνδέονταν στενά εξελικτικά μεταξύ τους.
Για να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι επιστήμονες συνέκριναν απολιθώματα και διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, μετρώντας τόσο τα οστά των άκρων όσο και τα χαρακτηριστικά των κρανίων.
Παράλληλα, δημιούργησαν νέο σύστημα αξιολόγησης της «αντοχής» του κρανίου, εξετάζοντας το μέγεθος, τον τρόπο σύνδεσης των οστών και τη δύναμη δαγκώματος κάθε είδους.
Ο T. rex κατέγραψε την υψηλότερη βαθμολογία στη μελέτη, ενώ ακολούθησε ο Tyrannotitan, ένας ακόμη τεράστιος σαρκοφάγος δεινόσαυρος που ζούσε στη σημερινή Αργεντινή περίπου 30 εκατομμύρια χρόνια πριν από τον T. rex.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μοτίβο αυτό δείχνει ότι η συρρίκνωση των άκρων δεν ήταν τυχαία ή άχρηστη εξελικτική «παραξενιά», αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής επιβίωσης.
Καθώς τα θηράματα γίνονταν μεγαλύτερα και πιο δύσκολα να εξουδετερωθούν, οι δεινόσαυροι αυτοί ανέπτυξαν ολοένα ισχυρότερα κεφάλια και σαγόνια για να κυνηγούν αποτελεσματικότερα.
«Τα πάντα βασίζονταν στο κεφάλι», εξήγησε ο Scherer, σημειώνοντας ότι οι θηρευτές αυτοί πλησίαζαν και επιτίθενταν κυρίως με το στόμα και όχι με τα νύχια ή τα μπροστινά άκρα τους.
Παραμένει άγνωστος ο ακριβής ρόλος των χεριών του T. rex
Παρότι τα μικρά άκρα του T. rex θεωρούνται συχνά άχρηστα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανότατα εξακολουθούσαν να εξυπηρετούν κάποια λειτουργία, ακόμη κι αν δεν ήταν πλέον βασικό εργαλείο για το κυνήγι.
«Προφανώς είχαν κάποιον ρόλο, διαφορετικά δεν θα υπήρχαν καθόλου», είπε ο Scherer, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα ποια ακριβώς ήταν η χρήση τους.
Άλλοι επιστήμονες που δεν συμμετείχαν στη μελέτη χαρακτήρισαν ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι η ίδια εξελικτική τάση εμφανίστηκε επανειλημμένα σε διαφορετικά είδη δεινοσαύρων επί εκατομμύρια χρόνια.
Ο παλαιοντολόγος Steve Brusatte από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου ανέφερε ότι οι μεγάλοι σαρκοφάγοι δεινόσαυροι εξελίχθηκαν σταδιακά σε «γιγαντιαίες μηχανές δαγκώματος», με το κεφάλι να αναλαμβάνει λειτουργίες που παλαιότερα εκτελούσαν τα άκρα.
«Τα κεφάλια γίνονταν όλο και μεγαλύτερα, ενώ τα χέρια συρρικνώνονταν», σημείωσε.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι δεν ακολούθησαν όλοι οι δεινόσαυροι την ίδια εξελικτική πορεία. Τα μεγάλα φυτοφάγα είδη, για παράδειγμα, διατήρησαν τα μεγάλα μπροστινά άκρα τους, καθώς τα χρειάζονταν για τη συλλογή τροφής ή για άμυνα απέναντι στους θηρευτές.
Η μελέτη θεωρείται σημαντική επειδή ενισχύει την άποψη ότι οι δεινόσαυροι δεν εξελίσσονταν με έναν ενιαίο τρόπο, αλλά ανέπτυσσαν διαφορετικές στρατηγικές για να προσαρμοστούν στις ίδιες περιβαλλοντικές προκλήσεις.
«Αυτό δείχνει πόσο εξελικτικά ευρηματικοί ήταν οι δεινόσαυροι», δήλωσε ο παλαιοντολόγος Andre Rowe από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.
Με πληροφορίες από CNN
