Λίγες ώρες πριν αρχίσει η βραδινή δημοπρασία του Christie’s στη Νέα Υόρκη, ο πίνακας «Συνέδριο των Λαών για την Ειρήνη» (Congreso de los pueblos por la paz) της Φρίντα Κάλο αποσύρθηκε από τον κατάλογο των έργων που επρόκειτο να πουληθούν. Η απόφαση ελήφθη την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, μετά τις αντιδράσεις στο Μεξικό και την επίσημη παρέμβαση των αρχών της χώρας, που ζήτησαν να διερευνηθεί η προέλευση του πίνακα, ο οποίος είχε εκτιμηθεί μεταξύ 2,5 και 3,5 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το έργο του 1952 εμφανιζόταν ως 72A στη δημοπρασία τέχνης του 20ού αιώνα. Όταν η καταχώρισή του εξαφανίστηκε από την ιστοσελίδα του Christie’s, ο οίκος επιβεβαίωσε ότι η απόσυρση αποφασίστηκε σε συνεργασία με τον πωλητή, προκειμένου να πραγματοποιηθεί περαιτέρω έρευνα. Εκπρόσωπός του δήλωσε ότι ο οίκος εξακολουθεί να σκοπεύει να προσφέρει τον πίνακα προς πώληση στο μέλλον.
Η υπόθεση ξεκίνησε από τις καταγγελίες της συλλογικότητας Defendamos la Colección Gelman, η οποία υποστηρίζει ότι ο πίνακας περιλαμβανόταν στην καταγραφή των έργων και αντικειμένων που συνέταξε ο Ντιέγκο Ριβέρα το 1957, όταν ίδρυσε το καταπίστευμα για τη διαφύλαξη της Κάσα Ασούλ, του σπιτιού της Κάλο στην Πόλη του Μεξικού. Σύμφωνα με τη συλλογικότητα, η καταγραφή συνοδευόταν από περιορισμούς που απαγόρευαν την απομάκρυνση των αντικειμένων από το μουσείο. Τα μέλη της ζητούν να διευκρινιστεί πότε, με ποιον τρόπο και με ποια άδεια ο πίνακας πέρασε σε ιδιωτικά χέρια.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Καλών Τεχνών και Λογοτεχνίας του Μεξικού (INBAL) ζήτησε από τον Christie’s τα έγγραφα που πιστοποιούν την προέλευση και την ιδιοκτησία του έργου, καθώς και την αναβολή της πώλησης. Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ο πίνακας περιλαμβάνεται σε έρευνα που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αφορά περισσότερα έργα τέχνης. Η παρέμβασή τους βασίζεται και στη μεξικανική νομοθεσία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η διαδρομή του πίνακα παρουσιάζει, πάντως, μια σημαντική αντίφαση. Το INBAL είχε αρχικά υποστηρίξει ότι η ίδια η Φρίντα Κάλο δώρισε το έργο στο Συνέδριο των Λαών για την Ειρήνη και ότι αυτό είχε φύγει από το Μεξικό πριν από το 1984, όταν το σύνολο της καλλιτεχνικής παραγωγής της χαρακτηρίστηκε προστατευόμενο μνημείο τέχνης.
Οι εκπρόσωποι της συλλογικότητας επιμένουν ότι το έργο εξακολουθούσε να αναφέρεται στην απογραφή της Κάσα Ασούλ το 1957. Την παρουσία του πίνακα στη συλλογή του μουσείου έχει επίσης επιβεβαιώσει ο Πέδρο Ντιέγκο Αλβαράδο, εγγονός του Ριβέρα.
Η Κάλο ζωγράφισε το «Συνέδριο των Λαών για την Ειρήνη» τον Οκτώβριο του 1952, για το διεθνές συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς. Στην εικόνα δεσπόζει ένα δέντρο γεμάτο καρπούς, με ένα λευκό περιστέρι στα κλαδιά του, ενώ δύο σύννεφα σε σχήμα μανιταριού παραπέμπουν στην απειλή του πυρηνικού πολέμου. Πρόκειται για ένα από τα έργα της τελευταίας περιόδου της ζωής της, όταν η ζωγράφος εξέφραζε ολοένα πιο άμεσα τις πολιτικές της πεποιθήσεις.
Ο πίνακας είχε δημοπρατηθεί ξανά το 2020 από τον Sotheby’s στη Νέα Υόρκη, όπου πουλήθηκε έναντι 2,66 εκατομμυρίων δολαρίων. Έξι χρόνια αργότερα, η νέα του πώληση αναβάλλεται μέχρι να εξεταστούν τα στοιχεία που αφορούν την ιδιοκτησία του. Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί νέα ημερομηνία δημοπρασίας.
Με στοιχεία από El País















