Το Κτηματολόγιο περνά πλέον από τη μεγάλη φάση της καταγραφής και της ψηφιοποίησης σε μια εξίσου κρίσιμη περίοδο, εκείνη της διόρθωσης λαθών και της αντιμετώπισης ιδιαίτερων ιδιοκτησιακών προβλημάτων που εμφανίζονται από περιοχή σε περιοχή. Για τις δυνατότητες της ψηφιακής πλατφόρμας, αλλά και για τα ζητήματα που εξακολουθούν να απασχολούν τη Μαγνησία και ιδιαίτερα το Πήλιο, μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου και στην εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου ο δικηγόρος Μιχάλης Μιχαλάκης.
«Μια μεγάλη επανάσταση» με δυσκολίες στη μετάβαση
Ο κ. Μιχαλάκης χαρακτήρισε τη δημιουργία του Κτηματολογίου και την ψηφιακή του μετάβαση «μια μεγάλη επανάσταση», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η διαδικασία έχει δημιουργήσει σημαντικές δυσκολίες. «Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μια μεγάλη επανάσταση», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η ψηφιακή μετάβαση συνοδεύτηκε αναπόφευκτα από προβλήματα, αλλά εκτιμώντας ότι συνολικά η διαδικασία βρίσκεται «σε καλό δρόμο». Το Κτηματολόγιο έχει πλέον περάσει σε καθεστώς λειτουργίας σε σημαντικό μέρος της Μαγνησίας. Ενδεικτικά, επτά ακόμη περιοχές του Δήμου Βόλου, μεταξύ αυτών Αγριά, Διμήνι, Πορταριά, Μακρινίτσα και Νέα Ιωνία, εντάχθηκαν στη λειτουργία του τον Δεκέμβριο του 2024, με περισσότερα από 87.000 δικαιώματα να περνούν στο νέο σύστημα.
Η παρέμβαση για τα λάθη στις εγγραφές
Ο Μιχάλης Μιχαλάκης είχε συμμετάσχει σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στον Βόλο την προηγούμενη εβδομάδα και, όπως εξήγησε στην ΕΡΤ Βόλου, η δική του παρέμβαση επικεντρώθηκε κυρίως στις διαδικασίες διόρθωσης σφαλμάτων. Το κρίσιμο ζήτημα, όπως σημείωσε, είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται περιπτώσεις όπου παλαιότερα λάθη ή αναντιστοιχίες των βιβλίων των υποθηκοφυλακείων πρέπει να εντοπιστούν και να διορθωθούν στο νέο ψηφιακό περιβάλλον. Πρόκειται για ένα από τα πλέον ουσιαστικά στάδια της μετάβασης, καθώς η ψηφιοποίηση από μόνη της δεν αρκεί εάν μια λανθασμένη παλαιά εγγραφή μεταφερθεί αυτούσια στο νέο σύστημα.
Εύχρηστη για τον πολίτη η πλατφόρμα
Ερωτηθείς κατά πόσο η πλατφόρμα είναι πραγματικά χρηστική για τον απλό πολίτη και όχι μόνο για δικηγόρους, μηχανικούς και συμβολαιογράφους, ο κ. Μιχαλάκης εμφανίστηκε θετικός. Όπως εξήγησε, υπάρχουν διαφορετικές δυνατότητες πρόσβασης για πολίτες και επαγγελματίες, με τους τελευταίους να χρησιμοποιούν πιο σύνθετες υπηρεσίες. Για τις πράξεις όμως που μπορούν να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι οι πολίτες, εκτίμησε ότι η πλατφόρμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κάποιον που διαθέτει βασική εξοικείωση με ηλεκτρονικό υπολογιστή. Παράλληλα, ανέφερε ότι από τη συζήτηση στην ημερίδα αναδείχθηκαν λειτουργικά ζητήματα που δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά συνδέονται με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Μαγνησία και Πήλιο: Τα τοπικά προβλήματα περνούν στο προσκήνιο
Σύμφωνα με τον κ. Μιχαλάκη, μετά την ολοκλήρωση μεγάλου μέρους της συνολικής καταγραφής και ψηφιοποίησης, το Κτηματολόγιο καλείται πλέον να αντιμετωπίσει ειδικές τοπικές υποθέσεις. Για την περιοχή της Μαγνησίας στάθηκε ιδιαίτερα στα ζητήματα που σχετίζονται με δασικές εκτάσεις και ιδιοκτησίες στο Πήλιο, με στόχο, όπως είπε, να μην υπάρξουν αποκλίσεις ανάμεσα στα παλαιά βιβλία των υποθηκοφυλακείων και στις νέες ψηφιακές εγγραφές. Η επίσημη εικόνα του Ελληνικού Κτηματολογίου επιβεβαιώνει ότι σε περιοχές του Πηλίου παραμένουν επιμέρους εκκρεμότητες ως προς τους δασικούς χάρτες. Για παράδειγμα, σε περιοχές όπως οι Πινακάτες και ο Άγιος Δημήτριος Πηλίου αναφέρεται ότι έχει γίνει αρχική κύρωση δασικού χάρτη για τμήμα της περιοχής και αναμένεται η συνολική κύρωση.
Παλιές δικαστικές αποφάσεις και σύνθετα ιδιοκτησιακά ζητήματα
Η κατάσταση στο Πήλιο, πάντως, δεν περιορίζεται μόνο στους δασικούς χάρτες. Ο δικηγόρος ανέφερε ότι στην ημερίδα έγινε συζήτηση ακόμη και για παλαιές δικαστικές αποφάσεις, ορισμένες από τη δεκαετία του 1920, οι οποίες αφορούν εκτάσεις που είχαν περάσει σε δήμους. Γι’ αυτό και, όπως επισήμανε, τα προβλήματα σε ορισμένες περιοχές είναι περισσότερο σύνθετα και δεν μπορούν να αποδοθούν απλώς σε ένα λανθασμένο περίγραμμα ιδιοκτησίας ή σε μία αστοχία κατά την υποβολή δήλωσης.
«Αγνώστου ιδιοκτήτη»: Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα ακίνητα που έχουν καταχωριστεί ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Σύμφωνα με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» καταγράφονται ακίνητα ή δικαιώματα τα οποία για οποιονδήποτε λόγο δεν δηλώθηκαν κατά την κτηματογράφηση. Για τη διόρθωσή τους προβλέπονται, ανάλογα με την περίπτωση, διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες. Ο κ. Μιχαλάκης ανέφερε ότι υπάρχει πλέον διαδικασία που δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες να διεκδικήσουν τέτοιες ιδιοκτησίες ακόμη και όταν επικαλούνται έκτακτη χρησικτησία, υπογραμμίζοντας ότι δεν σημαίνει πως ένα ακίνητο καταλήγει αυτομάτως στο Δημόσιο. Στη συνέντευξή του έκανε επίσης λόγο για χρονικό περιθώριο έως το 2027, σημείο το οποίο απέδωσε στην ισχύουσα διαδικασία.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι στον νομικό κόσμο υπάρχει συζήτηση για το κατά πόσο οι απαιτούμενες αποδείξεις και εγγυήσεις είναι επαρκείς ώστε η διαδικασία να παρέχει πλήρη ασφάλεια δικαίου.
Η ψηφιοποίηση δεν αρκεί χωρίς «ασφάλεια δικαίου»
Ο Μιχάλης Μιχαλάκης έκλεισε τη συζήτηση από την οπτική ενός νέου νομικού. Ανήκοντας, όπως είπε ο ίδιος, στη Gen Z, σημείωσε ότι για τη δική του γενιά η ψηφιοποίηση των διαδικασιών είναι σε μεγάλο βαθμό αυτονόητη και φυσιολογική. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η τεχνολογική μετάβαση μπορεί να γίνεται χωρίς δικλίδες ασφαλείας. «Πάντοτε όλη αυτή η διαδικασία θα πρέπει να γίνεται με όρους ασφάλειας δικαίου», τόνισε, συμπυκνώνοντας ίσως και το βασικό διακύβευμα του νέου Κτηματολογίου, όχι απλώς να περάσουν οι παλιές εγγραφές στην οθόνη ενός υπολογιστή, αλλά να είναι σωστές και νομικά ασφαλείς.
www.ertnews.gr
