Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Αστρονόμοι βλέπουν ένα άστρο «κανίβαλο» να κατασπαράσσει το γειτονικό του άστρο


Ομάδα αστρονόμων ενδέχεται να παρατήρησε για πρώτη φορά στην ιστορία ένα άστρο να καταπίνει τον συνοδό του σύμφωνα με νέα μελέτη.

Καθώς τα άστρα φτάνουν στο τέλος της ζωής τους, διογκώνονται και αποκτούν μέγεθος εκατοντάδες φορές μεγαλύτερο από το αρχικό, καταναλώνοντας οτιδήποτε βρίσκεται σε κοντινή τροχιά γύρω τους. Σε ένα δυαδικό αστρικό σύστημα, αυτό μπορεί να οδηγήσει στη συγχώνευση ενός άστρου που πεθαίνει με το συνοδό του άστρο. Ωστόσο οι επιστήμονες δεν είχαν καταφέρει ποτέ μέχρι σήμερα να παρατηρήσουν άμεσα ένα τέτοιο κοσμικό φαινόμενο να εξελίσσεται μέχρι τώρα.

«Είναι εξαιρετικά δύσκολο να καταγράψεις τη στιγμή που ένα άστρο καταπίνει τον συνοδό του» αναφέρει ο Βιράτζ Καραμπελκάρ αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, «όταν ένα άστρο καταπίνει τον συνοδό του, η επίδραση είναι πολύ διακριτική — σαν να ρίχνεις έναν κουβά νερό σε έναν τεράστιο ωκεανό. Χρειαζόμαστε ευαίσθητα τηλεσκόπια που να παρακολουθούν τον ουρανό για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορέσουμε να καταγράψουμε αυτό το φαινόμενο».

Τον Δεκέμβριο του 2025 οι παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb παρείχαν τα τελικά στοιχεία που επέτρεψαν στους ερευνητές να ανασυνθέσουν πλήρως όσα συνέβησαν πριν κατά τη διάρκεια και μετά τη συγχώνευση ενός δυαδικού αστρικού συστήματος το οποίο είχε λάβει το προσωνύμιο Bao και βρίσκεται στο γαλαξία της Ανδρομέδας.

Τα ευρήματα

Στη νέα μελέτη οι ερευνητές εξέτασαν έναν ερυθρό γίγαντα με την ονομασία WNTR23bzdiq, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση περίπου 2,5 εκατομμυρίων ετών φωτός στο γαλαξία της Ανδρομέδας. Το άστρο έχει περίπου επταπλάσια μάζα και διάμετρο 350 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του δικού μας Ήλιου.

Το 2023 χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο NEOWISE της NASA, το οποίο πλέον δεν λειτουργεί, καθώς και το τηλεσκόπιο WINTER στο Αστεροσκοπείο Palomar της Καλιφόρνιας οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η φωτεινότητα αυτού του άστρου αυξανόταν. Αναλύοντας παλαιότερα αρχεία παρατηρήσεων, διαπίστωσαν ότι ο ερυθρός γίγαντας είχε αρχίσει σταδιακά να γίνεται πιο φωτεινός ήδη από το 2018.

Οι ερευνητές είχαν προηγουμένως προτείνει ότι αυτή η αύξηση της φωτεινότητας ενδεχομένως οφειλόταν στο γεγονός ότι το γιγάντιο άστρο είχε καταπιεί ένα συνοδό άστρο. Καθώς το συνοδό άστρο περιφερόταν σπειροειδώς προς τον πυρήνα του γίγαντα, θα δημιουργούσε τριβή, θερμότητα και φως, εξηγώντας την αυξανόμενη φωτεινότητα.

Στη συνέχεια προς τα τέλη του 2025 οι αστρονόμοι παρατήρησαν μια τεράστια έκρηξη φωτός από το γιγάντιο άστρο. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA παρατήρησε το άστρο μόλις 47 ημέρες μετά την έκρηξη επιτρέποντας στην ερευνητική ομάδα να μελετήσει λεπτομερώς το φαινόμενο. Οι ερευνητές προτείνουν τώρα ότι η έκρηξη σημειώθηκε όταν ένα συνοδό άστρο με μάζα περίπου ίση με το 70% της μάζας του Ήλιου, προσέκρουσε στην καρδιά του γιγάντιου άστρου.

«Έμεινα κυριολεκτικά άναυδος όταν το είδαμε. Η θεωρία ότι τα άστρα καταπίνουν τους συνοδούς τους υπάρχει εδώ και πολλές δεκαετίες και αυτό το γεγονός αποτελεί την πρώτη παρατήρηση που επιβεβαιώνει αυτή τη θεωρητική πρόβλεψη» δήλωσε ο Καραμπελκάρ. Στη νέα μελέτη οι επιστήμονες εκτίμησαν ότι η έκρηξη εκτόξευσε ποσότητα ύλης ισοδύναμη με περίπου 0,1 έως 0,2 φορές τη μάζα του Ήλιου.

Παρότι τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι δύο άστρα — το δυαδικό σύστημα «Bao» — συγχωνεύθηκαν και σχημάτισαν ένα «αυτό δεν είναι το μοναδικό ενδεχόμενο» εξηγεί ο Καραμπελκάρ. «Η άλλη πιθανότητα είναι ότι και τα δύο άστρα επέζησαν, αλλά πλέον βρίσκονται σε πολύ μικρότερη μεταξύ τους τροχιά. Για να προσδιορίσουμε με βεβαιότητα τι συνέβη, πρέπει να συνεχίσουμε να παρακολουθούμε τη συμπεριφορά του συστήματος, αφού καταλαγιάσουν οι επιπτώσεις της τεράστιας έκρηξης».

Τώρα που οι αστρονόμοι ενδέχεται να εντόπισαν την πρώτη τέτοια συγχώνευση, «ανυπομονώ να ανακαλύψουμε και άλλες. Τα επερχόμενα τηλεσκόπια, όπως το Nancy Grace Roman Space Telescope και το Αστεροσκοπείο Vera Rubin, θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την ανακάλυψη πολλών ακόμη τέτοιων φαινομένων» καταλήγει ο επικεφαλής της έρευνας.

Naftemporiki.gr



Πηγή: www.naftemporiki.gr