Ειδικοί λένε ότι η μπάλα του φετινού Μουντιάλ θα είναι… απρόβλεπτη

Επιστήμονες εξέφρασαν ανησυχίες για τη νέα μπάλα που θα χρησιμοποιηθεί στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου καθώς προσομοιώσεις δείχνουν ότι ο σχεδιασμός της είναι τέτοιος που πιθανώς δεν θα είναι… υπάκουη στις ενέργειες που θα κάνουν οι ποδοσφαιριστές με αυτή.

Η φετινή μπάλα, η Trionda της Adidas, διαθέτει μοναδικό σχεδιασμό και είναι η πρώτη στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου που κατασκευάζεται μόνο από τέσσερα πάνελ. Τα πάνελ είναι τα ξεχωριστά κομμάτια συνθετικού υλικού (όπως πολυουρεθάνη ή PVC) που ενώνονται μεταξύ τους για να χωρίσουν το εξωτερικό περίβλημα μιας μπάλας ποδοσφαίρου. Δίνουν στη μπάλα το σχήμα της και επηρεάζουν καθοριστικά την αεροδυναμική, τον έλεγχο και την ανθεκτικότητά της.

Ο παραδοσιακός σχεδιασμός μια μπάλας διέθετε 32 πάνελ αποτελούμενα από 20 εξάγωνα και 12 πεντάγωνα. Τα πάνελ αυτά παλιά ενώνονταν μεταξύ τους με ραφές. Οι σύγχρονες μπάλες χρησιμοποιούν λιγότερα πάνελ (από 6 έως και 12) τα οποία είναι θερμοκολλημένα . Αυτό εξαλείφει τις ραφές, μειώνει την απορρόφηση νερού και προσφέρει απόλυτα σφαιρικό σχήμα.

Για να αντισταθμίσει το μικρό μήκος των ραφών, που θα έκανε την μπάλα πιο λεία, η Adidas πρόσθεσε βαθιές αυλακώσεις σε κάθε πάνελ και μια τραχιά εξωτερική επιφάνεια.

Ο Δρ. Τζον Έρικ Γκοφ φυσικός στο αμερικανικό Πανεπιστήμιο Puget Sound δήλωσε ότι αυτό μεταβάλει το φαινόμενο του αποκαλούμενου «συντελεστή οπισθέλκουσας», έναν σημαντικό αριθμό στον τομέα της αεροδυναμικής.

«Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι μια δυνατή μακρινή μπαλιά ίσως χάνει λίγη από την απόστασή της. Στις προσομοιώσεις μας η διαφορά δεν είναι τεράστια. Ωστόσο είναι αρκετά μεγάλη ώστε οι παίκτες να παρατηρήσουν ότι οι μακρινές μπαλιές πέφτουν μερικά μέτρα πιο κοντά» αναφέρει με άρθρο του στο The Conversation εκτιμώντας ότι προβλήματα μπορεί να υπάρξουν και για τους παίκτες που εκτελούν δυνατά σουτ αλλά και για τους τερματοφύλακες.

Η αεροδυναμική

Ο Δρ. Γκοφ και οι συνεργάτες του τοποθέτησαν τη νέα Trionda σε αεροδυναμική σήραγγα για να μετρήσουν κάτι που ονομάζεται συντελεστής οπισθέλκουσας. Αυτός περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο κινείται ο αέρας γύρω από την μπάλα και πόση αντίσταση αντιμετωπίζει κατά την πτήση.

Στη συνέχεια εισήγαγαν αυτές τις μετρήσεις σε προσομοίωση υπολογιστή για να δουν πώς θα συμπεριφερόταν σε πραγματικό αγώνα. Η κρίσιμη λεπτομέρεια που ξεχωρίζει μια καλή και σταθερή μπάλα από μια απρόβλεπτη είναι το φαινόμενο του «συντελεστή οπισθέλκουσας». Καθώς η μπάλα πετάει ένα λεπτό στρώμα αέρα παγιδεύεται κοντά στην επιφάνειά της μειώνοντας τη συνολική αντίσταση και βοηθώντας την να ταξιδεύει πιο μακριά.

Όταν όμως η μπάλα φτάσει σε συγκεκριμένη ταχύτητα, αυτό το στρώμα γίνεται τυρβώδες αλλάζοντας δραστικά την αντίσταση του αέρα. Αν η μπάλα είναι υπερβολικά λεία φτάνει τον «συντελεστή οπισθέλκουσας» σε υψηλές ταχύτητες που βρίσκονται ακριβώς μέσα στο εύρος των ταχυτήτων ενός πραγματικού αγώνα.

Όταν συμβαίνει αυτό πολύ μικρές διαφορές στην επαφή με το πόδι του παίκτη προκαλούν μεγάλες αλλαγές στην απόσταση, την τροχιά και την ταχύτητα. Αυτός ήταν και ο λόγος που η περιβόητη μπάλα Jabulani προκάλεσε χάος στο Μουντιάλ του 2010 καθώς συχνά επιβραδυνόταν απότομα όταν έφτανε στο κρίσιμο εύρος ταχυτήτων και οι παίκτες είχαν τεράστια προβλήματα να την ελέγξουν.

Τα καλά νέα είναι ότι η τραχιά επιφάνεια της Trionda φαίνεται να αποτρέπει αυτό το πρόβλημα. Η Trionda φτάνει τον συντελεστή οπισθέλκουσας περίπου στα 43 χιλιόμετρα την ώρα, αρκετά χαμηλότερα από τα 79 έως 97 χιλιόμετρα την ώρα της Jabulani. Αυτό είναι ακόμη χαμηλότερο από τα 50 έως 65 χιλιόμετρα την ώρα των μπαλών Al Rihla του 2022, Telstar 18 του 2018 και Brazuka του 2014.

Ο Δρ Goff δήλωσε: «Τα στοιχεία από τις δοκιμές μας δείχνουν ότι η μπάλα δεν θα συμπεριφέρεται με τρόπο που να προκαλεί παράξενες και απρόβλεπτες κινήσεις. Έχει πιο σταθερό και συνεπές συντελεστή οπισθέλκουσας στις ταχύτητες που σχετίζονται με κόρνερ και φάουλ.». Ωστόσο ο Δρ. Γκοφ επισημαίνει ότι υπάρχει ένα «αντάλλαγμα» για αυτή τη μεγαλύτερη σταθερότητα.

Όταν η Trionda φτάσει στο σημείο όπου το στρώμα αέρα γίνεται τυρβώδες αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερη αντίσταση από οποιαδήποτε μπάλα των τελευταίων 20 ετών.

Ουσιαστικά αυτό σημαίνει ότι οι μπάλες που χτυπιούνται δυνατά και μακριά θα επιβραδύνονται πιο γρήγορα απ’ όσο έχουν συνηθίσει οι παίκτες. Με αρχική ταχύτητα 35 μέτρων το δευτερόλεπτο, η Trionda αναμένεται να πέφτει περίπου 10 μέτρα πιο κοντά σε σχέση με την Al Rihla ή την Brazuka.

Ο Δρ. Γκοφ επισημαίνει επίσης ότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που ίσως κάνουν την Trionda πιο απρόβλεπτη. Οι βαθιές αυλακώσεις και η τραχιά επιφάνεια θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους παίκτες να δίνουν περισσότερα φάλτσα στην μπάλα κατά την πτήση. Αυτό ίσως επιτρέψει στους παίκτες να στέλνουν την μπάλα ακόμη πιο μακριά ή να δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη δουλειά των τερματοφυλάκων.

Naftemporiki.gr