Τα θαλασσοπούλια υποφέρουν από τζέτλαγκ

Τα θαλασσοπούλια που επιστρέφουν από τις εξορμήσεις τους για αναζήτηση τροφής μπορεί να βρεθούν εκατοντάδες χλμ. μακριά από την πορεία τους εξαιτίας μιας μορφής τζετ λαγκ η οποία εμφανίζεται όταν το βιολογικό τους ρολόι αποσυντονίζεται σύμφωνα με ερευνητές.

Δεδομένα παρακολούθησης από Αρτέμηδες (Manx shearwaters) στη δυτική ακτή του Ηνωμένου Βασιλείου έδειξαν ότι όταν τα πτηνά επέστρεφαν στις αποικίες τους έπειτα από ταξίδια πάνω από τον Ατλαντικό οι γρήγορες πτήσεις τους προς ανατολάς διατάρασσαν την αίσθηση του χρόνου και τον προσανατολισμό τους.

Οι Αρτέμηδες είναι ένα είδος θαλασσοπουλιού που ανήκει στην οικογένεια των Προκελλαριιδών (Procellariidae) και είναι γνωστό για τις εντυπωσιακές του ικανότητες στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.

Οι επιπτώσεις ήταν περιορισμένες στους ενήλικους Αρτέμηδες καθώς μπορούσαν να διορθώσουν την πορεία τους ενώ πετούσαν. Στη χειρότερη περίπτωση τα πτηνά είχαν απόκλιση από την πορεία τους κατά περίπου 15 μοίρες. Μετά τη διόρθωση της κατεύθυνσης τους η απόκλιση αυτή πρόσθετε μόλις περίπου 3 μίλια σε ένα ταξίδι 600 μιλίων.

Ωστόσο σύμφωνα με τη μελέτη τα λιγότερο έμπειρα πουλιά πιθανότατα αντιμετώπιζαν μεγαλύτερες δυσκολίες με εκείνα που αναζητούσαν τροφή για πρώτη φορά να κινδυνεύουν να αποκλίνουν από την πορεία τους κατά εκατοντάδες χλμ.

Η ανακάλυψη

Οι περισσότερες μελέτες για τα βιολογικά ρολόγια των πτηνών έχουν διεξαχθεί σε εργαστηριακές συνθήκες. Ο Δρ. Πάτρικ Λιούιν, οικολόγος συμπεριφοράς και αισθητηριακής οικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αποφάσισε να μελετήσει άγρια πτηνά με τη βοήθεια των συνεργατών του.

Η ανάλυση δεδομένων GPS από παρακολούθηση 20 ετών αποκάλυψε μια σαφή επίδραση όταν οι Αρτέμηδες πετούσαν προς ανατολάς διασχίζοντας γραμμές γεωγραφικού μήκους κατά την επιστροφή τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα βιολογικά τους ρολόγια να καθυστερούν έως και περίπου μία ώρα σε σχέση με την τοπική ώρα. «Το εσωτερικό ρολόι του πτηνού μπορεί να υποστεί ένα φαινόμενο παρόμοιο με το τζετ λαγκ το οποίο εκδηλώνεται με την απόκλιση των πουλιών από την πορεία τους» λέει ο Λιούιν.

Όπως πολλά ζώα οι Αρτέμηδες χρησιμοποιούν τον Ήλιο ως πυξίδα. Επειδή ο Ήλιος μετακινείται στον ουρανό καθώς περιστρέφεται η Γη για να προσδιορίσουν σωστά τη θέση του τα πτηνά πρέπει να προσαρμόζουν την κατεύθυνση της πτήσης τους σε σχέση με αυτόν χρησιμοποιώντας το βιολογικό τους ρολόι για να υπολογίζουν την ώρα της ημέρας. Η δύση και η ανατολή του Ηλιου βοηθούν το βιολογικό τους ρολόι να παραμένει συγχρονισμένο επιτρέποντάς τους να προσαρμόζονται στις αλλαγές της τοπικής ώρας.

Σε άρθρο τους στην επιθεώρηση «Science» οι ερευνητές αναφέρουν ότι η αναντιστοιχία ανάμεσα στην τοπική ώρα και τα εσωτερικά ρολόγια των πουλιών θα μπορούσε να τα κάνει να παρεκκλίνουν από την πορεία τους όταν ο Ήλιος βρισκόταν σε διαφορετικό σημείο του ουρανού από εκείνο που περίμεναν.

Παραδόξως τα σφάλματα προσανατολισμού εξακολουθούσαν να εμφανίζονται ακόμη και όταν τα πουλιά ακολουθούσαν την ακτογραμμή, όπου θα μπορούσαν να καθοδηγηθούν από ορατά γεωγραφικά σημεία. Το εύρημα αυτό ενισχύει περαιτέρω την άποψη ότι ο Ήλιος διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον προσανατολισμό τους.

«Για τους ενήλικους αρτέμηδες, αυτή η χρονική καθυστέρηση έχει πολύ περιορισμένη επίδραση στο συνολικό ταξίδι τους, καθώς τα σφάλματα προσθέτουν, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, μόλις 5 χιλιόμετρα σε μια διαδρομή 1.000 χιλιομέτρων. Ωστόσο για τα πτηνά που πραγματοποιούν την πρώτη μεταναστευτική τους πτήση τέτοιες μετατοπίσεις στον προσανατολισμό λόγω σφαλμάτων στην ηλιακή πυξίδα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποκλίσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων, καθώς δεν διαθέτουν ακόμη την αίσθηση ενός νοητικού χάρτη που θα τα βοηθούσε να επαναπροσανατολιστούν όταν χάσουν τον δρόμο τους» εξηγεί ο Λιούιν.

Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Χόλαντ από το Πανεπιστήμιο του Μπανγκόρ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε το εύρημα σημαντικό: «Φαίνεται να επιβεβαιώνει σε άγρια ζώα αυτό που έχουν δείξει πιο ελεγχόμενες πειραματικές μελέτες: ότι τα ζώα που κινούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας βασίζονται στην ηλιακή πυξίδα, ακόμη κι όταν αυτή δεν είναι ακριβής».

Naftemporiki.gr