Το Νεφέλωμα του Γλάρου αποκαλύπτει την τριπλή του διάσταση

Όταν ένας γλάρος σε κοιτάζει επίμονα οι επιστήμονες συνιστούν να τον κοιτάξεις κι εσύ κατάματα ώστε να μη δεχθείς κάποια ενοχλητική προσέγγιση του πτηνού στον ίδιο ή κυρίως στο φαγητό που τυχαίνει να κρατάς στα χέρια σου. Αστρονόμοι στο Αστεροσκοπείο Vera C. Rubin δοκίμασαν αυτή την ιδέα σε κοσμική κλίμακα στρέφοντας μια πειραματική κάμερα 144 megapixel στο τηλεσκόπιο Simonyi προς το… απειλητικό μπλε μάτι του Νεφελώματος του Γλάρου (IC 2177).

Το Νεφέλωμα του Γλάρου βρίσκεται περίπου 3,700 έτη φωτός από τη Γη και αποτελείται από τρία τεράστια, διογκούμενα νέφη ιονισμένου αερίου. Το «κεφάλι» του πτηνού είναι ένα νέφος που ονομάζεται Sharpless 2-292. Το ροζ «φτέρωμά» του αποτελείται από αέριο υδρογόνο, το οποίο λάμπει έντονα καθώς η ιονίζουσα ακτινοβολία εκπέμπεται από τα νεαρά άστρα στο κέντρο του νέφους. Τα μπλε «φτερά» του πουλιού είναι νέφη σκόνης που αντανακλούν το φως από νεαρά, μπλε άστρα τα οποία βρίσκονται σε άλλες περιοχές της ίδιας περιοχής.

Δεν είναι σαφές ποιος κέρδισε αυτή την αστρική μονομαχία με τα βλέμματα. Αν το κοσμικό πτηνό φάνηκε να ανοιγοκλείνει το μάτι του αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι το μάτι του είναι στην πραγματικότητα το τριπλό αστρικό σύστημα HD 53367 μια ομάδα τριών εξαιρετικά νεαρών και ενεργητικών άστρων που διαμορφώνουν ενεργά το νέφος γύρω τους.

Το τηλεσκόπιο Simonyi χρειάστηκε να στρέψει γρήγορα αλλού το βλέμμα του. Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ (NSF), το οποίο διαχειρίζεται από κοινού το αστεροσκοπείο με το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, η εικόνα που δόθηκε στη δημοσιότητα είναι μία από τις περίπου 16,000 παρατηρήσεις που ελήφθησαν από τον νυχτερινό ουρανό μεταξύ 24 Οκτωβρίου και 11 Δεκεμβρίου 2024.

Οι φωτογραφίες του βαθέος Διαστήματος τραβήχτηκαν με την κάμερα θέσης σε λειτουργία (Commissioning Camera — ComCam) και αποτέλεσαν μια αρχική δοκιμή του υλικού, του λογισμικού και των δυνατοτήτων επεξεργασίας εικόνας του τηλεσκοπίου. Η εικόνα της ComCam είναι εντυπωσιακά ευκρινής. Ακόμη πιο αξιοσημείωτο όμως είναι ότι έκτοτε το τηλεσκόπιο αναβαθμίστηκε και απέκτησε μια κάμερα με οπτικό πεδίο μεγαλύτερο από 20 φορές.

Η κάμερα Legacy Survey of Space and Time (LSST) η οποία είναι εγκατεστημένη στο τηλεσκόπιο καταγράφει εικόνες του νυχτερινού ουρανού ανάλυσης 3,200 megapixel κάθε 30 δευτερόλεπτα. Με αυτόν τον ρυθμό ολοκληρώνει μια πλήρη σάρωση ολόκληρου του νότιου ουρανού κάθε λίγες νύχτες όπως είχε δηλώσει παλαιότερα ο Τόνι Τάισον, επικεφαλής επιστήμονας του αστεροσκοπείου.

Τώρα που η Έρευνα Κληρονομιάς του Χρόνου και του Διαστήματος (Legacy Survey of Space and Time) έχει ξεκινήσει επίσημα το Simonyi θα φωτογραφίζει τον ουρανό κάθε νύχτα για τα επόμενα 10 χρόνια, δημιουργώντας μια ταινία του Σύμπαντος σε μορφή time-lapse. Αναμένεται να αποκαλύψει εκατομμύρια κοσμικά θαύματα, από εκρήξεις υπερκαινοφανών αστέρων μέχρι νεοανακαλυφθέντες κομήτες και εξωπλανήτες. Ίσως μάλιστα να εντοπίσει και κάποιο άλλο διαστημικό πτηνό.

Naftemporiki.gr