Το 6ο ετήσιο συνέδριο Cyber Greece 2026 «Υβριδικές Απειλές: Το νέο τοπίο», άνοιξε τις πύλες του με μια βαθιά και άκρως επίκαιρη συζήτηση στο εισαγωγικό πάνελ με τίτλο «Περιγραφή του τοπίου».
Της Μαίρης Ι. Παπακωνσταντίνου
Υπό τον συντονισμό του Καθηγητή Χρήστου Ταραντίλη, κορυφαία στελέχη και θεσμικοί εκπρόσωποι ανέλυσαν τη μετατόπιση των κινδύνων από τις παραδοσιακές κυβερνοεπιθέσεις στις πολυεπίπεδες, υβριδικές επιχειρήσεις, αναδεικνύοντας τις στρατηγικές που πρέπει να υιοθετήσει η χώρα.
«Χρήστος Ταραντίλης: Η μετατόπιση στην ανθεκτικότητα απέναντι στον παντελώς απρόβλεπτο “Μαύρο Κύκνο»
Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο Καθηγητής Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας του ΟΠΑ και Επικεφαλής Τομέα Κεντρικής Κυβέρνησης & Δημοσίου της ΕΥ Ελλάδος, Χρήστος Ταραντίλης, έθεσε το θεωρητικό και πρακτικό πλαίσιο της υβριδικής απειλής. Η λέξη-κλειδί είναι το «ταυτόχρονα», καθώς η παράλληλη εκδήλωση διαφορετικών μορφών επίθεσης (παραπληροφόρηση, κυβερνοεπίθεση, οικονομική απειλή) προκαλεί σύγχυση, χάος και έλλειψη εμπιστοσύνης. Οι επιθέσεις αυτές σχεδιάζονται τόσο προσεκτικά, ώστε να μην είναι άμεσα ορατό αν πρόκειται για εχθρική ενέργεια ή τεχνικό πρόβλημα, καθυστερώντας την κρατική αντίδραση. Παράλληλα, σημείωσε ότι πλέον περνάμε από την προστασία συγκεκριμένων κρίσιμων οντοτήτων στην προστασία της καθημερινότητας των πολιτών (πρόσβαση σε ενέργεια, τροφή, θέρμανση, ενημέρωση). Στο πάνελ υπογραμμίστηκε ότι η παραδοσιακή ανάλυση δεδομένων για την πρόβλεψη του επόμενου χτυπήματος δεν αρκεί. Η συζήτηση εστιάστηκε στην ανάγκη για ανθεκτικότητα (resilience) απέναντι σε φαινόμενα «Μαύρου Κύκνου» – δηλαδή σε παντελώς απρόβλεπτα γεγονότα που δεν έχουν συμβεί ποτέ ξανά στο παρελθόν. Απέναντι σε αυτό το νέο τοπίο, ο κ. Ταραντίλης προσδιορίζει τρεις γραμμές άμυνας: τη μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη, την επιχειρησιακή κυβερνοθωράκιση και την επιστημονική διαχείριση κρίσεων στο πεδίο.
Ιωάννης Μαστρογεωργίου: «Η παραπληροφόρηση δεν θέλει να πιστέψεις το ψέμα, αλλά να μην πιστεύεις τίποτα»
Ο Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης, Ιωάννης Μαστρογεωργίου, εστίασε στη σημασία της στρατηγικής προετοιμασίας και στους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης (GenAI). Όπως εξήγησε, η κοινωνία έχει περάσει από το περιβάλλον ασάφειας του κόσμου “VUCA” στο κατώφλι του κόσμου “NAVI”, ο οποίος είναι μη γραμμικός, ευμετάβλητος και βαθιά διασυνδεδεμένος. Σημείωσε επίσης τη διαφορά μεταξύ Cyber Security και Cyber Safety, τονίζοντας ότι ενώ το security κάνει καλά τη δουλειά του, η κοινωνία χρειάζεται ασφάλεια και επίγνωση των κινδύνων, καθώς το κοινό παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκπαίδευτο. Αναφορικά με τη διάβρωση της αλήθειας, υπογράμμισε ότι το fake περιεχόμενο στην ενημέρωση δεν αποσκοπεί στο να γίνει πιστευτό το ψέμα, αλλά στο να ισοπεδωθεί πάσα έννοια κριτικής και αντιληπτικής ικανότητας των πολιτών μέσα στον θόρυβο. Μάλιστα, προειδοποίησε για μελλοντικά φαινόμενα «αυτοφαγίας» των συστημάτων AI, τα οποία θα αναπαράγουν ψέματα καταναλώνοντας τα δικά τους δεδομένα. Τέλος, αναφέρθηκε στη νέα foresight μελέτη «Ελλάδα 2050» που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, η οποία χαρτογραφεί μεγάλες μεσοπρόθεσμες προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση, οι τεράστιες ενεργειακές απαιτήσεις της AI, οι γεωπολιτικές ανασφάλειες και η δημογραφική πρόκληση μέσω της οικονομίας της τρίτης ηλικίας.
Δημήτρης Ζαμπακόλας: «Ο κυβερνοχώρος είναι ο προθάλαμος των ένοπλων συγκρούσεων»
Ο Υποδιοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), Δημήτρης Ζαμπακόλας, μετέφερε την επιχειρησιακή και στρατιωτική διάσταση των απειλών. Τόνισε ότι μια κυβερνοεπίθεση πλέον προηγείται σχεδόν πάντα μιας οργανωμένης συμβατικής επίθεσης, όπως έχει καταγραφεί στην Ουκρανία και το Ιράν, καθιστώντας τη διαχείριση κυβερνοκρίσεων τον προθάλαμο που μαρτυρά αν οδηγούμαστε σε ένοπλη σύγκρουση. Λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, ο χρόνος προετοιμασίας των επιτιθέμενων έχει μειωθεί δραματικά και το κόστος έχει πέσει, πράγμα που σημαίνει ότι το παιχνίδι είναι αρχικά υπέρ του επιτιθέμενου, καθώς ο αμυνόμενος πρέπει να καλύψει πολύ περισσότερα σημεία.
Φέρνοντας ως παράδειγμα τη διερεύνηση του περιστατικού στο FIR Αθηνών, διευκρίνισε ότι δεν επρόκειτο για κυβερνοεπίθεση, αλλά για μια κρίση που προέκυψε από συνδυασμό παλαιού εξοπλισμού, έλλειψης τηλεμετρίας και προβληματικών διαδικασιών, όπου ο εφεδρικός ασύρματος μπλόκαρε τον κύριο λόγω κοινής συχνότητας. Κλείνοντας, υπενθύμισε ότι με την ενσωμάτωση της οδηγίας NIS2, οι βασικές οντότητες της χώρας αναμένεται να αυξηθούν από κάτω από 100 σε περίπου 2.000, και κάλεσε τους οργανισμούς να δηλώνουν τα περιστατικά στην πλατφόρμα, ώστε η Αρχή να μπορεί να λειτουργεί προληπτικά και όχι απλώς να κάνει «νεκροψίες».
Γεώργιος Μάριος Καραγιάννης: «Αν σε μια άσκηση βγουν όλα καλά, τότε κάτι δεν πάει καλά»
Ο Διευθύνων του Κέντρου Έρευνας Φυσικών Καταστροφών και Διαχείρισης Κρίσεων της Ακαδημίας Αθηνών, Γεώργιος Μάριος Καραγιάννης, έδωσε έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα και τη διεπιστημονικότητα. Υποστήριξε ότι ένα σύστημα διαχείρισης κρίσης δεν βασίζεται θεμελιωδώς στην τεχνολογία, αλλά στους ανθρώπους και στις διαδικασίες, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι έχουν στηθεί πολύ πετυχημένα επιχειρησιακά κέντρα πάνω στο καπό ενός αυτοκινήτου με έναν χάρτινο χάρτη κάτω από μια ελιά. Έδωσε ιδιαίτερη αξία στην αποτυχία κατά τη διάρκεια των δοκιμών, σημειώνοντας ότι η καλύτερη άσκηση είναι αυτή που αποτυγχάνει, καθώς όσα περισσότερα λάθη γίνουν σε αυτήν, τόσο λιγότερα θα επαναληφθούν στην πραγματικότητα. Παράλληλα, σημείωσε ότι από το ευρωπαϊκό και ελληνικό πλαίσιο λείπει η οργανική διυπηρεσιακότητα του αμερικανικού μοντέλου της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης (FEMA), η οποία λειτουργεί χωρίς την ανάγκη παρέμβασης του πολιτικού επιπέδου, καθώς και η συστηματική εκπαίδευση στο Crisis Leadership. Τέλος, κάλεσε την επιστημονική κοινότητα να σπάσει τα στεγανά της, εξηγώντας ότι ο υβριδικός αντίπαλος «αγαπάει τα όρια των αρμοδιοτήτων» επειδή οι φορείς δεν έχουν συνηθίσει να μιλούν μεταξύ τους, και υπογράμμισε την ανάγκη να μάθει ο ηλεκτρολόγος μηχανικός να επικοινωνεί με τον οικονομολόγο και ο γεωλόγος με τον ψυχολόγο.
Το Cyber Greece 2026 «Υβριδικές Απειλές: Το νέο τοπίο» (21/10), πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνικής Νοημοσύνης, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, καθώς και με την ευρεία υποστήριξη κορυφαίων εταιρειών και οργανισμών της αγοράς. Diamond χορηγός του συνεδρίου είναι η Εθνική Τράπεζα, ενώ ως Platinum χορηγοί συμμετέχουν οι εταιρείες OBRELA και BRIGHT GROUP. Την κατηγορία των Golden χορηγών στελεχώνουν οι ADACOM και inDigital, ενώ Silver χορηγοί είναι οι HUAWEI, NEUROSOFT και Netcompany. Στο πλευρό του συνεδρίου ως Χορηγοί βρίσκονται οι εταιρείες Τ, ΑΔΜΗΕ, Olympios, EFAGROUP και Cognyte LUMINAR, με την εκδήλωση να πραγματοποιείται επιπλέον με την υποστήριξη της ΕΥΔΑΠ. Χορηγοί επικοινωνίας που καλύπτουν και προβάλλουν το συνέδριο είναι οι realfm97.8, Realnews, Real.gr, ENIKOS και enikonomia.gr. Το CYBER GREECE αποτελεί σταθερά έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς για την ασφάλεια στον ψηφιακό χώρο στην Ελλάδα.
