Η πλήρης λειτουργία των εννέα φωτοβολταϊκών πάρκων που ανέπτυξαν από κοινού η ΔΕΗ και η γερμανική RWE στη Δυτική Μακεδονία, αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό στην υλοποίηση του σχεδίου μετασχηματισμού της Δυτικής Μακεδονίας, της περιοχής που για περισσότερες από έξι δεκαετίες αποτέλεσε την «καρδιά» της λιγνιτικής παραγωγής της χώρας.
Οι ηλιακές μονάδες, που αναπτύχθηκαν από τη ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή Α.Ε. – κοινή εταιρεία της RWE (51%) και της ΔΕΗ (49%)– στις εκτάσεις του πρώην λιγνιτωρυχείου Αμυνταίου και μόλις τέθηκαν σε λειτουργία, συγκροτούν τρία μεγάλα φωτοβολταϊκά συμπλέγματα με τη συνολική ισχύ να προσεγγίζει το 1 GW.
Επενδύσεις 5,75 δισ. ευρώ για τη νέα Δυτική Μακεδονία
Η συγκεκριμένη επένδυση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη στρατηγική, μέσω της οποίας η ΔΕΗ επαναπροσδιορίζει τον ρόλο της Δυτικής Μακεδονίας στη νέα ενεργειακή εποχή. Εκεί η επιχείρηση υλοποιεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενεργειακών επενδύσεων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στην περιοχή.
Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο, ύψους 5,75 δισ. ευρώ, έχει ως στόχο τη μετατροπή των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων σε ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό οικοσύστημα, όπου θα συνυπάρχουν Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ευέλικτη παραγωγή, υδρογόνο και ψηφιακές υποδομές.
Από τα 930 MW στα 2,13 GW ΑΠΕ
Στο πλαίσιο αυτό, η ολοκλήρωση των φωτοβολταϊκών έργων στο Αμύνταιο αποτελεί μόνο ένα μέρος του συνολικού σχεδίου που περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά έργα συνολικής ισχύος 2,13 GW.
Παράλληλα, η συνεργασία με τη RWE συνεχίζεται με την κατασκευή δύο ακόμη μεγάλων φωτοβολταϊκών έργων στην Κεντρική Μακεδονία, της Κοτύλης και του Νέου Συρακίου, συνολικής ισχύος 567 MW, τα οποία εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν το 2027.
Οι υποδομές που θα στηρίξουν τη νέα ενεργειακή εποχή
Η ενεργειακή μετάβαση ωστόσο δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Γι’ αυτό, η ΔΕΗ επενδύει παράλληλα σε τεχνολογίες που διασφαλίζουν την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος. Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τη μετατροπή της τελευταίας εν λειτουργία λιγνιτικής μονάδας, «Πτολεμαΐδα V», σε σύγχρονο σταθμό ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο.
Η μονάδα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ως ανοικτού κύκλου στις αρχές του 2028 και ως συνδυασμένου κύκλου το 2029, παρέχοντας την απαραίτητη ευελιξία που απαιτεί ένα ηλεκτρικό σύστημα με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ. Παράλληλα, κατασκευάζεται νέα μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), η οποία θα διασφαλίσει τη συνέχιση της τηλεθέρμανσης στις πόλεις της Δυτικής Μακεδονίας μετά την απολιγνιτοποίηση.
Υδρογόνο, αποθήκευση και νέος ρόλος για την Καρδιά
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις νέες τεχνολογίες. Μέσω της κοινοπραξίας Hellenic Hydrogen (49% ΔΕΗ και 51% Motor Oil), αναπτύσσεται η πρώτη βιομηχανικής κλίμακας μονάδα παραγωγής πράσινου υδρογόνου στο Αμύνταιο. Τόσο η νέα ΣΗΘΥΑ όσο και η «Πτολεμαΐδα V» έχουν σχεδιαστεί ως hydrogenready, ώστε να μπορούν στο μέλλον να αξιοποιήσουν πράσινο υδρογόνο ως καύσιμο.
Την ίδια στιγμή, στον ΑΗΣ Καρδιάς οι παλαιές γεννήτριες μετατρέπονται σε σύγχρονους πυκνωτές, ενισχύοντας την ευστάθεια του συστήματος μεταφοράς υπερυψηλής τάσης και αξιοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες ενεργειακές υποδομές.
Ο νέος ψηφιακός ρόλος της Δυτικής Μακεδονίας
Η πιο εμβληματική ίσως επένδυση της επόμενης ημέρας είναι η δημιουργία Mega Data Center ισχύος 300 MW στη θέση του σβησμένου λιγνιτικού σταθμού Αγίου Δημητρίου, με δυνατότητα επέκτασης έως 1 GW εφόσον υπάρξει συμφωνία με hyperscalers.
Η επένδυση σηματοδοτεί τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας από ενεργειακό κέντρο σε κέντρο ψηφιακών υποδομών και τεχνητής νοημοσύνης. Εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και θα λειτουργήσει ως πόλος προσέλκυσης διεθνών τεχνολογικών εταιρειών.
Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί με ιδιαίτερα χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η ετήσια κατανάλωση νερού δεν θα ξεπερνά τα 400.000 κυβικά μέτρα, δηλαδή μόλις το 0,6% της ποσότητας που απαιτούσε η παλαιά λιγνιτική δραστηριότητα, χάρη στη χρήση κλειστού κυκλώματος ψύξης. Όσο για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών θα αξιοποιηθεί το νέο «πράσινο» χαρτοφυλάκιο που χτίζει η ΔΕΗ στην περιοχή.
Το Giga Data Center της ΔΕΗ ισχύος 1 GW
24 δισ. ευρώ επενδύσεις και αλλαγή χαρτοφυλακίου
Η συγκεκριμένη στρατηγική αποτελεί μέρος του νέου επιχειρησιακού σχεδίου της ΔΕΗ για την περίοδο 20262030, συνολικού ύψους 24 δισ. ευρώ, εν των οποίων τα 12 δισ. ευρώ θα επενδυθούν στην Ελλάδα, ενώ τα υπόλοιπα θα κατευθυνθούν στη Ρουμανία και στις υπόλοιπες αγορές όπου δραστηριοποιείται ο όμιλος.
Ήδη οι επενδύσεις συνοδεύονται από σημαντική αλλαγή του παραγωγικού χαρτοφυλακίου του. Η εγκατεστημένη ισχύς αυξήθηκε από 11,6 GW το 2024 σε 12,4 GW το 2025, ενώ το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της ΔΕΗ έχει αυξηθεί από 47% σε 58%.
Η εγκατεστημένη ισχύς από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ανήλθε από 5,5 GW σε 7,2 GW, σημειώνοντας αύξηση κατά 1,7 GW μέσα σε ένα έτος. Αντιθέτως, η λιγνιτική ισχύς περιορίστηκε από 1,7 GW σε μόλις 0,7 GW, επιβεβαιώνοντας την επιτάχυνση της απολιγνιτοποίησης. Παράλληλα, η ευέλικτη παραγωγή –που περιλαμβάνει φυσικό αέριο και μεγάλα υδροηλεκτρικά– ανέρχεται πλέον σε 5,9 GW, προσφέροντας ισχύ εξισορρόπησης.
Στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, οι ΑΠΕ παρήγαγαν 6,9 TWh το 2025, καλύπτοντας το 33% της συνολικής παραγωγής του όμίλου, έναντι 29% το 2024. Όσο για την ευέλικτη παραγωγή αντιστοιχεί στο 53% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής, γεγονός που επιτρέπει τη μεγαλύτερη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών. Με ορίζοντα το 2030, η ΔΕΗ στοχεύει να διαθέτει 19 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, ενισχύοντας παράλληλα το δίκτυο διανομής ρεύματος με ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση 7,3 δισ. ευρώ.
