Ο κόσμος πρέπει να προετοιμαστεί για την επικείμενη επιστροφή του Ελ Νίνιο και των ακραίων καιρικών φαινομένων που αυτό φέρνει, προειδοποίησε ο ΟΗΕ.
Το ισχυρό φυσικό καιρικό μοτίβο, το οποίο αυξάνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και επιδεινώνει ορισμένες βροχοπτώσεις, έχει 80% πιθανότητα να σχηματιστεί πριν από τον Σεπτέμβριο και 90% πιθανότητα πριν από τον Νοέμβριο, δήλωσε την Τρίτη ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO).
Tο Ελ Νίνιο είναι ένα επαναλαμβανόμενο κλιματικό φαινόμενο με επιπτώσεις σε όλο τον κόσμο. Έχει τρεις φάσεις: μία ψυχρή (γνωστή ως Λα Νίνια), μία ουδέτερη και μία θερμή (Ελ Νίνιο).
Το 2026, η άνοιξη στο βόρειο ημισφαίριο έλαβε χώρα σε ουδέτερη φάση, η οποία ακολούθησε ένα σχετικά ήπιο φαινόμενο Λα Νίνια. Τα βραχυπρόθεσμα μοντέλα πρόβλεψης δείχνουν ότι μέχρι τα μέσα του έτους είναι πολύ πιθανό να εισέλθουμε σε μια φάση Ελ Νίνιο.
Αυτό το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να γίνει πολύ έντονο προς το τέλος του έτους, με λόγο για ένα «σούπερΕλ Νίνιο». Αλλά ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει; Και έχει συμβεί κάτι παρόμοιο στο παρελθόν;
Τι είναι το Ελ Νίνιο;
Αυτό το περιστασιακό, ασυνήθιστο, θερμό ωκεάνιο ρεύμα στον Ειρηνικό είχε αρχικά παρατηρηθεί από Περουβιανούς ψαράδες του 19ου αιώνα. Το ονόμασαν Ελ Νίνιο – «το παιδί» στα ισπανικά – επειδή έφτανε συχνά γύρω στα Χριστούγεννα.
Αυτό, σύμφωνα με το theconversation.com, συνέβη όταν τα ζεστά νερά από τον ισημερινό Ειρηνικό αντικατέστησαν τα συνηθισμένα κρύα νερά στα ανοικτά των ακτών του Ισημερινού (νότια της πόλης Γκουαγιακίλ), του Περού και της βόρειας Χιλής. Αυτά τα νερά είναι συνήθως αρκετά κρύα λόγω του ρεύματος Χούμπολτ – το οποίο ρέει από νότο προς βορρά κατά μήκος αυτών των τμημάτων της ακτογραμμής της Νότιας Αμερικής – και λόγω της ανόδου των βαθιών κρύων νερών.
Η επίδραση αυτών των ρευμάτων είναι σημαντική. Πάρτε, για παράδειγμα, την πόλη Αντοφαγάστα της Χιλής στις ακτές του Ειρηνικού και το Ρίο ντε Τζανέιρο στις ακτές του Ατλαντικού.
Βρίσκονται σχεδόν ακριβώς στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος, στον Τροπικό του Αιγόκερω, αλλά οι μέσες θερμοκρασίες της θάλασσας τους είναι πολύ διαφορετικές: περίπου 18 βαθμούς Κελσίου στην Αντοφαγάστα και 24 βαθμούς Κελσίου στο Ρίο ντε Τζανέιρο.
Για τους Περουβιανούς ψαράδες, η άφιξη του θερμότερου ρεύματος Ελ Νίνιο σήμαινε την εξαφάνιση του πιο άφθονου και πολύτιμου ψαριού τους, της αντσοβέτας, η οποία ευδοκιμεί σε κρύα, πλούσια σε πλαγκτόν νερά.
Ένα φαινόμενο στον ωκεανό και την ατμόσφαιρα
Τη δεκαετία του 1920, ο Βρετανός φυσικός και κλιματολόγος Γκίλμπερτ Γουόκερ έκανε μια εκπληκτική ανακάλυψη. Ενώ ανέλυε τεράστιες ποσότητες δεδομένων ατμοσφαιρικής πίεσης, συνειδητοποίησε ότι όταν η πίεση αυξανόταν στον Ειρηνικό της Νότιας Αμερικής, μειώνονταν στη βόρεια Αυστραλία και την Ινδονησία και αντίστροφα.
Με άλλα λόγια, αυτές οι δύο περιοχές του πλανήτη, που απείχαν χιλιάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους, ήταν συνδεδεμένες όσον αφορά τη συμπεριφορά της ατμοσφαιρικής πίεσης. Αυτό είναι που τώρα ονομάζουμε τηλεσύνδεση, μια μετεωρολογική σύνδεση μεγάλων αποστάσεων.
Το Ελ Νίνιο έκανε στο παρελθόν την πιο άνυδρη έρημο του κόσμου να ανθίσει καταχείμωνο
Αυτή η συντονισμένη ταλάντωση της ατμοσφαιρικής πίεσης σε όλο τον Νότιο Ειρηνικό ονομάστηκε Νότια Ταλάντωση. Αλλά τι σχέση έχει το Ελ Νίνιο, ένα ωκεάνιο ρεύμα, με τη Νότια Ταλάντωση, ένα ατμοσφαιρικό φαινόμενο;
Εκτός από το αρνητικό αντίκτυπο που έχει στην αλιευτική βιομηχανία του Περού, το Ελ Νίνιο φέρνει βροχοπτώσεις – μερικές φορές καταρρακτώδεις – στις άνυδρες περιοχές του Περού και της βόρειας Χιλής, όπου βρίσκεται η πιο ξηρή έρημος στον κόσμο, η Ατακάμα.
Το 19571958, ένα πολύ έντονο Ελ Νίνιο προκάλεσε καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις στο Περού και σε άλλες χώρες, καθώς και σοβαρή ξηρασία στην Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία, ωθώντας περαιτέρω έρευνα για το φαινόμενο.
Πώς δημιουργείται
Τη δεκαετία του 1960, ο Νορβηγοαμερικανός μετεωρολόγος Τζέικομπ Μπιέρκνες διαπίστωσε ότι η θέρμανση του Νοτιοαμερικανικού Ειρηνικού που προκλήθηκε από το Ελ Νίνιο συνδεόταν με τη Νότια Ταλάντωση, δημιουργώντας έτσι μια στενή σύνδεση μεταξύ του ωκεανού και της ατμόσφαιρας.
Όταν ο τροπικός αντικυκλώνας του Νότιου Ειρηνικού – με το σχετικό μοτίβο εμπορικών ανέμων που πνέει από τη Νότια Αμερική προς την Αυστραλία και την Ινδονησία – εξασθενεί, τα νερά του ισημερινού Ειρηνικού θερμαίνονται και αρχίζουν να μετακινούνται προς την Κεντρική Αμερική. Εκεί διακλαδώνονται, κυρίως προς τα νότια, κατά μήκος των ακτών τμημάτων του Ισημερινού, του Περού και της Χιλής. Έτσι δημιουργείται το Ελ Νίνιο.
Ο Μπγιέρκνες απέδειξε ότι η ατμόσφαιρα και ο ωκεανός είναι στενά συνδεδεμένα και ότι ό,τι συμβαίνει σε ένα μέρος του κλιματικού συστήματος έχει αντίκτυπο και αλλού. Ο συνδυασμός των ονομάτων των ωκεάνιων και ατμοσφαιρικών συνιστωσών οδήγησε στην επίσημη ονομασία του Ελ Νίνιο: Ελ ΝίνιοΝότια Ταλάντωση (συχνά συντομογραφείται ως ENSO ).
Το χειρότερο Ελ Νίνιο του 20ού αιώνα
Το 198283, το πιο έντονο Ελ Νίνιο του 20ού αιώνα προκάλεσε ακραία καιρικά φαινόμενα σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πλημμυρών στον Αμερικανικό Ειρηνικό και στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες, και ξηρασιών στη βορειοανατολική Βραζιλία και την Ινδονησία. Προκάλεσε επίσης έναν πολύ ήπιο χειμώνα στα μέσα γεωγραφικά πλάτη της Ευρώπης, της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής.
Από εκείνο το σημείο και μετά παρατηρήθηκε ότι, κατά καιρούς, οι θερμοκρασίες στον ισημερινό Ειρηνικό παρουσίαζαν επίσης αρνητική ανωμαλία, που σημαίνει ότι ήταν χαμηλότερες από το κανονικό. Ταυτόχρονα, το σύστημα υψηλής πίεσης του Νότιου Ειρηνικού ενισχύθηκε, μαζί με τους αληγείς ανέμους. Αυτή η κατάσταση ήταν το αντίθετο του Ελ Νίνιο και ονομάστηκε Λα Νίνια.
Χάρτης θερμοκρασίας επιφάνειας θάλασσας, με θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο να εμφανίζονται με κόκκινο και κάτω από τον μέσο όρο με μπλε. Η «γλώσσα» που εκτείνεται δυτικά της Νότιας Αμερικής είναι χαρακτηριστική της θέρμανσης που σχετίζεται με το Ελ Νίνιο. Αυτός ο χάρτης από το 2016 δείχνει ένα από τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Εν ολίγοις, το Ελ Νίνιο φέρνει ζεστά νερά και αστάθεια, ενώ το Λα Νίνια φέρνει ψυχρότερα νερά από το κανονικό και μεγαλύτερη σταθερότητα στον Ισημερινό, τη Χιλή και το Περού. Αυτά τα φαινόμενα σχηματίζουν επαναλαμβανόμενους κύκλους, αν και όχι σε καθορισμένες χρονικές περιόδους.
Το τελευταίο έντονο Ελ Νίνιο του 20ού αιώνα σημειώθηκε το 199798 , προκαλώντας σοβαρές πλημμύρες στην Καλιφόρνια. Έλαβε ευρεία κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης, καθώς οι καταστροφές σημειώθηκαν στις ΗΠΑ.
Πώς θα μπορούσε να συμπεριφερθεί το επόμενο έντονο Ελ Νίνιο;
Ένα σούπερΕλ Νίνιο αναμφίβολα θα οδηγούσε, αν όχι το 2026, σίγουρα το 2027, σε υψηλότερη μέση παγκόσμια θερμοκρασία – λίγα δέκατα του ενός βαθμού πάνω από την αναμενόμενη δεδομένου του τρέχοντος ρυθμού υπερθέρμανσης του πλανήτη. Θα υπάρξουν επίσης έντονες βροχοπτώσεις στις προαναφερθείσες χώρες των Άνδεων, στην αργεντίνικη περιοχή Μαρ ντελ Πλάτα, στην Ανατολική Αφρική και σε τμήματα των νότιων Ηνωμένων Πολιτειών, με σοβαρές ξηρασίες στη Νοτιοανατολική Ασία, σε τμήματα της Αυστραλίας και στη βορειοανατολική Βραζιλία.
Στη λεκάνη της Μεσογείου, ο κύκλος Ελ ΝίνιοΛα Νίνια είναι ασθενέστερος, κυρίως λόγω των μοναδικών γεωγραφικών χαρακτηριστικών της περιοχής. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια ενός πολύ ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο, αναμένονται υψηλότερες από τις κανονικές θερμοκρασίες και ίσως μεγαλύτερη πιθανότητα ακραίων βροχοπτώσεων.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που κάποτε φαινόταν να είναι ένα φαινόμενο που περιοριζόταν στα περουβιανά αλιευτικά πεδία, είναι πλέον γνωστό ότι είναι μια παγκόσμια αλληλεπίδραση μεταξύ της ατμόσφαιρας και του ωκεανού, με επιπτώσεις που μπορεί να είναι καταστροφικές σε περιοχές μακριά από την πηγή του.
Πηγή: in.gr
