Πολιτική είναι η διαχείριση των συμβόλων και η διπλωματία μετατρέπει τους εθνικούς – ή και υπερεθνικούς – στόχους σε σύμβολα. Αν όντως ισχύει η παραδοχή αυτή, τότε το περιβαλλοντικό ζήτημα θα αποτελέσει μια παταγώδη αποτυχία τόσο της πολιτικής όσο και της διεθνούς διπλωματίας.
Συνδιάσκεψη για το κλίμα που διοργανώθηκε τη βδομάδα αυτή στη γαλλική πρωτεύουσα έδειξε ότι ο στόχος που είχε θέσει το 2015 η διεθνής κοινότητα για συγκράτηση της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας της γης στον 1,5 βαθμό Κελσίου έως τα τέλη του 21ου αιώνα θα έχει μια χρονική απόκλιση… 7 δεκαετιών.
«Θέτοντας τον μαξιμαλιστικό αυτό στόχο πολλοί από τους συμμετάσχοντες το 2015 στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα γνώριζαν ήδη από τότε ότι η πρόκληση ήταν πολύ μεγάλη. Γνώριζαν ότι ο στόχος ήταν σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί. Λίγοι όμως φαντάζονταν ότι η υπέρβαση θα γινόταν τόσο γρήγορα», γράφει η Μαρί Μπελάν στη «Le Figaro».
Η ρεπόρτερ της γαλλικής εφημερίδας σημειώνει ότι οι 73 επιστήμονες από όλο τον κόσμο που συμμετείχαν στη συνδιάσκεψη της εβδομάδας αυτής στο Παρίσι κατέληξαν στο απογοητευτικό συμπέρασμα ότι το μέσο επίπεδο αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη θα έχει κι όλας φθάσει τον 1,5 βαθμό Κελσίου μέχρι το τέλος της δεκαετίας που διανύουμε, αντί για το τέλος του 21ου αιώνα.
Στη συνδιάσκεψη αναλύθηκαν τα ευρήματα και τα συμπεράσματα μελέτης για το κλίμα που δημοσίευσε πρόσφατα το περιοδικό «Earth System Science Data». Υπενθυμίζεται ότι ως βάση για τον υπολογισμό της αύξησης της θερμοκρασίας της γης συμφωνήθηκε να λαμβάνεται η μέση θερμοκρασία στον πλανήτη την πεντηκονταετία 18501900, την περίοδο δηλαδή της μεγάλης έκρηξης της βιομηχανικής επανάστασης.
Υδρογονάνθρακες στο στόχαστρο
«Αυτό που δείχνει η μελέτη μας είναι ότι με βάση τις τρέχουσες τάσεις, φτάνουμε στην αύξηση του 1,5°C το έτος 2030. Στο συμπέρασμα αυτό συνηγορεί και ο προϋπολογισμός άνθρακα που απομένει…», δήλωσε στον «Figaro» ο Ορελιέν Ριμπ, ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Μετεωρολογικής Έρευνας του MétéoFrance.
Ο Γάλλος ερευνητής εξήγησε ότι με τον τρέχοντα ρυθμό εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, έχουμε μπροστά μας μόνο τρία χρόνια για να παραμείνουμε εντός του προκαθορισμένου στόχου (+1,5°C).
Ο Ριμπ πρόσθεσε ότι ακόμα κι αν αναθεωρηθεί ο στόχος και αυξηθεί το όριο στους 2°C, εξέλιξη που προοιωνίζεται πολύ πιο έντονες και συχνότερες κλιματικές διαταραχές, «ο προϋπολογισμός μας για τον άνθρακα που απομένει αντιστοιχεί σε δώδεκα χρόνια εκπομπών». Στα τέλη της δεκαετίας που διανύουμε δηλαδή η μέση θερμοκρασία της γης θα έχει αυξηθεί κατά 1,5 βαθμό Κελσίου και στα τέλη της επόμενης δεκαετίας κατά 2 βαθμούς.
Από ρεκόρ σε ρεκόρ
Το λυπηρό της υπόθεσης είναι ότι, σε ό,τι αφορά τις εκπομπές ρύπων, καλπάζουμε από ρεκόρ σε ρεκόρ. Ελάχιστη παρηγοριά προσφέρει η παρατήρηση ότι ο καλπασμός δεν είναι τόσο γρήγορος όσο στο πρόσφατο παρελθόν, αφού χάρη στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οι εκπομπές δεν αυξάνονται τόσο γρήγορα όσο κατά τη δεκαετία του 2000.
Έτσι το 2024, την τελευταία χρονιά για την οποία υπάρχουν επίσημα στοιχεία, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έφθασαν στο επίπεδορεκόρ των 56,8 δισεκατομμυρίων τόνων.
«Τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα», γράφει ο Ορελιέν Ριμπ στον «Figaro»: «εξαιτίας της αύξησης των εκπομπών ρύπων σε νέο επίπεδορεκόρ το 2024, το επίπεδο της μακροχρόνιας θέρμανσης λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων έφτασε τους +1,37°C το 2025 και η μέση θερμοκρασία της γήινης ατμόσφαιρας που έχει καταμετρηθεί εφέτος βρίσκεται ήδη στους +1,39°C πάνω από τον μέσο όρο του 18501900».
«Τα στοιχεία που διαθέτουμε δείχνουν ότι η υπερθέρμανση που παρατηρήθηκε την τελευταία δεκαετία οφείλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε ανθρώπινες δραστηριότητες», σημειώνει η Σαμάνθα Μπέργκες, αναπληρώτρια διευθύντρια της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus. Η συμμετοχή φυσικών φαινομένων, όπως ας πούμε είναι τα ηφαίστεια, στην εκπομπή CO2 ήταν ελάχιστη.
«Βράζουν» οι θάλασσες
Η συνδιάσκεψη του Παρισιού την εβδομάδα αυτή συνέπεσε με την αναμονή του νέου Ελ Νίνιο τους αμέσως επόμενους μήνες στον Ειρηνικό και με τις προβλέψεις για ακραία καιρικά φαινόμενα και νέες εξάρσεις καύσωνα και ξηρασιών που θα φέρει το φαινόμενο που διαδέχθηκε την ψυχρή Λα Νίνια.
Οι επιστήμονες που συμμετείχαν σημείωσαν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη εκδηλώνεται επίσης με την επιτάχυνση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, η οποία το 2025 έφτασε σε νέο ύψοςρεκόρ 23 εκατοστών του μέτρου από το επίπεδο που βρισκόταν το 1901.
Όσον αφορά τον αριθμό των ημερών θαλάσσιου καύσωνα, οι ειδικοί παρατηρούν ότι αυτός υπερτριπλασιάστηκε την 35ετία μεταξύ 1991 και 2025. «Κάθε αύξηση της τάξης του 0,1οC στη θερμοκρασία των θαλασσών μετράει και εκδηλώνεται με τη δημιουργία ακραίων κλιματικών επεισοδίων», τόνισε στον «Figaro» η Βαλερί ΜασόνΝτελμότ, διευθύντρια του Κέντρου Ερευνών CEA.
«Η προσοχή των ερευνητών επικεντρώθηκε στην πρόοδο της κλιματικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια και στις καθαρές τεχνολογίες που εφαρμόζονται. Η μελέτη μας υπογραμμίζει ότι παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων συνεχίζουν να αυξάνονται σε απόλυτους αριθμούς, οδηγώντας σε ταχεία υπερθέρμανση του πλανήτη», εξήγησε η Γαλλίδα ερευνήτρια η οποία συνυπογράφει και τη μελέτη που δημοσίευσε το περιοδικό «Earth System Science Data».
