Με φόντο την επίμονη πίεση στο κόστος ζωής και την ανάγκη για πιο «δημοκρατικές» λύσεις στην παραγωγή ενέργειας, ένα νέο κεφάλαιο φαίνεται να ανοίγει, αυτή τη φορά, στα μπαλκόνια των πολιτών με τα μικρά φωτοβολταϊκά.
Το νομοσχέδιο για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που συζητείται αυτές τις μέρες στις Επιτροπές της Βουλής, επιχειρεί να μεταφέρει ένα κομμάτι της ενεργειακής παραγωγής πιο κοντά στον καταναλωτή δίνοντάς τους τη δυνατότητα να παράγουν τη δική τους ενέργεια, περιορίζοντας —έστω και μερικώς— την εξάρτησή τους από τις διακυμάνσεις της ενεργειακής αγοράς.
Δήλωση με ένα «κλικ» στον ΔΕΔΔΗΕ
Το πώς αυτή η δυνατότητα θα μετατραπεί σε καθημερινή πρακτική, θα καθοριστεί από υπουργική απόφαση (ΥΑ) που αναμένεται να υπογραφεί εντός του επόμενου μήνα και θα εξειδικεύσει τους όρους εφαρμογής. Η ουσία της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας κρύβεται στην απλοποίηση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η συγκεκριμένη απόφαση θα επιτρέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μπαλκονιού με μια απλή γνωστοποίηση στον διαχειριστή του δικτύου διανομής, δηλαδή στον ΔΕΔΔΗΕ.
Χωρίς πολύπλοκες άδειες, χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες. Ο διαχειριστής θα δημιουργήσει μια ψηφιακή πλατφόρμα, όπου οι πολίτες απλώς θα δηλώνουν τον εξοπλισμό που εγκαθιστούν — μια προσέγγιση που άλλωστε είχε προταθεί εξαρχής από τον Σύνδεσμο Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) και φαίνεται να υιοθετείται πλήρως.
Το ρεύμα βρίσκει θέση στο μπαλκόνι
Το μήνυμα είναι σαφές. Ο υπουργός Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας χθες στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, έδωσε τον τόνο. «Με το νομοσχέδιο ανοίγουμε τον δρόμο για φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι ισχύος 800 W σε κάθε Έλληνα πολίτη ώστε να μειώσει το κόστος ενέργειας», ανέφερε. Και τα στοιχεία που παρέθεσε δείχνουν ότι η κοινωνία ήδη κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.
Από τα 18 GW (γιγαβάτ) εγκατεστημένων έργων ΑΠΕ (αιολικά και φωτοβολταϊκά) στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, τα 9,2 GW είναι συνδεδεμένα στον ΔΕΔΔΗΕ στη χαμηλή και μέση τάση, δηλαδή στο πεδίο του ΔΕΔΔΗΕ. Από αυτά, τουλάχιστον 80.000 φωτοβολταϊκά είναι μικρά έργα. «Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες διεισδύσεις στην Ευρώπη και απόδειξη ότι στην Ελλάδα η ενέργεια αφορά τους πολλούς και όχι τους λίγους», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Μικρά πάνελ, μεγάλη αλλαγή
Κάπως έτσι, το σύνθημα που συνοδεύει τη νέα τάση μοιάζει απροσδόκητα απλό: «Φωτοβολταϊκά μπαλκονιού — απλώς βάλ’ τα στην πρίζα». Ο σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) κ. Στέλιος Ψωμάς εξηγεί στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ότι τα λεγόμενα plugandplay φωτοβολταϊκά αποτελούν μια νέα κατηγορία ηλιακών συστημάτων που φέρνουν την παραγωγή ενέργειας σε κλίμακα νοικοκυριού, εξοικονομώντας χρήματα από τους λογαριασμούς ρεύματος.
Παρά την ονομασία τους, δεν περιορίζονται αυστηρά σε μπαλκόνια — μπορούν να τοποθετηθούν όπου εξυπηρετεί τον καταναλωτή. Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι το χαμηλό κόστος, η εύκολη εγκατάσταση και η άμεση απόδοση.
Plug & play: ρεύμα χωρίς τεχνικά εμπόδια
Στην πράξη, πρόκειται για ένα μικρό σύστημα που αποτελείται συνήθως από δύο φωτοβολταϊκά πάνελ των 800 Watt, έναν μικρομετατροπέα και μια απλή βάση στήριξης. Η εγκατάσταση δεν απαιτεί εξειδικευμένες παρεμβάσεις — συχνά γίνεται από τον ίδιο τον χρήστη — και η σύνδεση πραγματοποιείται απευθείας σε μια κοινή πρίζα του σπιτιού.
Είναι, με άλλα λόγια, ένα ενεργειακό «εργαλείο» που δεν απαιτεί τεχνικές γνώσεις για να λειτουργήσει.
Πόσο κοστίζει η ενεργειακή αυτονομία;
Το οικονομικό αποτύπωμα είναι εξίσου σημαντικό. Με κόστος που κυμαίνεται από 500 έως 1.000 ευρώ — συγκρίσιμο ή και χαμηλότερο από έναν ηλιακό θερμοσίφωνα — ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ρεύματος κατά 15% έως 25%. Για νοικοκυριά που πιέζονται από το ενεργειακό κόστος, η διαφορά στον τελικό λογαριασμό ενέργειας δεν είναι αμελητέα.
Από τα ρετιρέ μέχρι τα ενοικιαζόμενα
Αποτελεί λύση για πολίτες με χαμηλότερα εισοδήματα αλλά και για ενοικιαστές καθώς είναι φορητά και δεν απαιτούν μόνιμες παρεμβάσεις στο ακίνητο. Υπάρχουν ωστόσο και πρακτικές παράμετροι που δεν πρέπει να αγνοηθούν. Η τοποθέτηση σε μπαλκόνι, για παράδειγμα, καλό είναι να γίνεται κατακόρυφα ώστε να αποφεύγονται πολεοδομικές εμπλοκές ή εντάσεις με άλλους ενοίκους της πολυκατοικίας.
Επίσης, η εγκατάσταση σε εξωτερικό σημείο με κλίση θα πρέπει να γίνεται με προδιαγραφές ασφάλειας. Σε κάθε περίπτωση καλύτερες αποδόσεις επιτυγχάνονται σε περιπτώσεις ρετιρέ με μεγάλες βεράντες ή πέργκολες, καθώς δεν υπάρχει σκίαση και το σύστημα μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος των ενεργειακών αναγκών ενός νοικοκυριού ή ενός γραφείου.
Η αγορά ήδη… συνδέεται στην πρίζα
Η ελληνική αγορά, πάντως, έχει ήδη αρχίσει να προσαρμόζεται. Μεγάλες αλυσίδες οικιακών συσκευών διαθέτουν, εδώ και μήνες, τέτοια συστήματα, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση υπάρχει — και αυξάνεται.
Η Γερμανία δείχνει τον δρόμο
Τον δρόμο, πάντως, έχει χαράξει η Γερμανία. Εκεί, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού έχουν ήδη γνωρίσει εκρηκτική ανάπτυξη, με περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά να τα χρησιμοποιούν. Το πρόσφατο νομοθετικό πακέτο Solarpaket1 απλοποίησε ακόμη περισσότερο το ρυθμιστικό πλαίσιο, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και επιτρέποντας ουσιαστικά την εγκατάσταση με μια απλή online δήλωση. Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι τα συστήματα στη Γερμανία δεν θεωρούνται δομικά προϊόντα, άρα δεν υπόκεινται σε αυστηρές τεχνικές απαιτήσεις.
Αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, η Βρετανία, η Κροατία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία, έχουν ήδη προχωρήσει σε διευκολύνσεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μπαλκονιού π.χ. επιβάλλοντας μηδενικό ΦΠΑ για τα ηλιακά συστήματα. Ενδεικτικό της νέας τάσης είναι ότι, παρότι δεν υπάρχει υποχρεωτική εφαρμογή για την υιοθέτηση των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού από την ΕΕ, ολοένα και περισσότερα κράτη —μεταξύ αυτών η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία— κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.
Από το περιθώριο στο mainstream
Την ίδια ώρα, η αγορά παρουσιάζει έντονη δυναμική. Σύμφωνα με το Global Balcony Solar System Market Research Report 2026 περίπου 5,8 εκατ. συστήματα εκτιμάται ότι πωλήθηκαν διεθνώς το 2024.
Μάλιστα, σύμφωνα με το Global Balcony Photovoltaic System Report 2026–2032 το μέγεθος της παγκόσμιας αγοράς των balcony / plugandplay φωτοβολταϊκών θα φτάσει το 2032 στα 41,7 δισ. δολάρια, αν και συντηρητικές εκτιμήσεις άλλων αναλυτών εκτιμούν ότι στην επόμενη οκταετία δεν θα ξεπεράσει τα 7 δισ. δολάρια, από περίπου 11,5 δισ. δολάρια σήμερα.
