Το καιρικό φαινόμενο «Ελ Νίνιο» που αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό ενδέχεται να είναι ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, με πιθανότητα να προκαλέσει πλημμύρες, ξηρασίες, ακραίους καύσωνες και απώλειες καλλιεργειών σε όλο τον κόσμο.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια, όταν η εξασθένιση των αληγών ανέμων έχει ως αποτέλεσμα τη θέρμανση των υδάτων στον ανατολικό Ειρηνικό.
Το φαινόμενο, το οποίο ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός αναμένει να φτάσει στο αποκορύφωμά του στις αρχές του 2027, θα μπορούσε να οδηγήσει σε 451.000 επιπλέον θανάτους έως τον Φεβρουάριο, όπως ανέφερε την Τετάρτη το Climate Impact Lab του Πανεπιστημίου του Σικάγου.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο είναι η θερμή φάση του φυσικού κύκλου El NiñoSouthern Oscillation, ενός κλιματικού φαινομένου που επηρεάζει τις καιρικές συνθήκες σε όλο τον κόσμο.
Τείνει να προκαλεί υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες και να διαταράσσει τα πρότυπα βροχοπτώσεων σε μεγάλες περιοχές – πράγμα που σημαίνει ξηρασία σε ορισμένες περιοχές και έντονες βροχοπτώσεις σε άλλες.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια, όταν η εξασθένιση των αληγών ανέμων έχει ως αποτέλεσμα τη θέρμανση των υδάτων στον ανατολικό Ειρηνικό.
Τι κάνει το Ελ Νίνιο «σούπερ»;
Οι αυξημένες θερμοκρασίες στον Ειρηνικό Ωκεανό αποτελούν το χαρακτηριστικό σημάδι ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο βρίσκεται σε φάση σχηματισμού.
Αυτόν τον μήνα, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό έφτασαν τους 3,05 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα – η υψηλότερη θερμοκρασιακή ανωμαλία για οποιοδήποτε φαινόμενο Ελ Νίνιο από τότε που άρχισαν οι καταγραφές, και πολύ πάνω από το όριο των 0,5 °C που ορίζει το φαινόμενο, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA).
Η κυβερνητική υπηρεσία δήλωσε επίσημα ότι οι συνθήκες του Ελ Νίνιο είχαν ξεκινήσει τον Ιούνιο.
Οι θερμοκρασίες στον Ισημερινό Ειρηνικό, που είναι 0,5 °C πάνω από το κανονικό, συνιστούν ένα ασθενές Ελ Νίνιο, έναντι 1,0 °C για ένα μέτριο, 1,5 °C για ένα ισχυρό και 2,0 °C για ένα πολύ ισχυρό, σύμφωνα με τη NOAA.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) δεν χρησιμοποιεί επίσημα τον όρο «σούπερ», αλλά προέβλεψε αυτό το μήνα ότι το Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται θα ενταθεί σε «ένα πολύ ισχυρό φαινόμενο» με σημαντικές επιπτώσεις στις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες.
Το τελευταίο ισχυρό φαινόμενο «Ελ Νίνιο», που σημειώθηκε το 20232024, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, έκανε το 2024 το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη.
Εκείνη τη χρονιά, η Βολιβία και η Βενεζουέλα υπέστησαν καταστροφικές πυρκαγιές, καταρρακτώδεις πλημμύρες έπληξαν το Νεπάλ, το Σουδάν και την Ισπανία, ενώ καύσωνες στο Μεξικό και τη Σαουδική Αραβία προκάλεσαν τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.
Ποια είναι η σχέση του Ελ Νίνιο με την κλιματική αλλαγή;
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο και δεν προκαλείται από την κλιματική αλλαγή.
Ωστόσο, η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να εντείνει τα φαινόμενα Ελ Νίνιο. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν αυξήσει τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη κατά περίπου 1,4 °C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.
Αυτή η υψηλότερη βασική θερμοκρασία ενισχύει τα αποτελέσματα του Ελ Νίνιο — προκαλώντας υψηλότερες θερμοκρασιακές αιχμές, πιο έντονες ξηρασίες, βροχοπτώσεις και τις επακόλουθες καταστροφές, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και απώλειες σοδειών.
Ορισμένοι επιστήμονες έχουν δηλώσει ότι η καταστροφή που πιθανόν θα προκαλέσει το φετινό φαινόμενο «Ελ Νίνιο» θα μπορούσε να αποτελέσει μια πρόγευση των ακραίων καιρικών φαινομένων που θα γίνουν ο κανόνας τις επόμενες δεκαετίες, ακόμη και χωρίς το φαινόμενο «Ελ Νίνιο», ως αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Τι περιμένουμε από το Ελ Νίνιο που έρχεται
Ο συνδυασμός της κλιματικής αλλαγής και του φαινομένου «Ελ Νίνιο» οδήγησε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας (WMO) να προειδοποιήσει ότι το 2027 θα μπορούσε να είναι το θερμότερο έτος από τότε που άρχισαν οι καταγραφές.
Από τους 451.000 θανάτους που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη και που θα μπορούσε να προκαλέσει το επερχόμενο φαινόμενο «Ελ Νίνιο», η Νιγηρία αναμένεται να υποστεί 31.400, ακολουθούμενη από την Ινδονησία με 19.300 και το Σουδάν με 17.600, σύμφωνα με το Climate Impact Lab.
