Αυτόματος Τηλεφωνητής»: Ο Salif Cissé μιλά στον Αλέξανδρο Ρωμανό Λιζάρδο

Ο Salif Cissé γεννήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 1993 στο Saint-Denis, στα προάστια του Παρισιού, με καταγωγή από τη Σενεγάλη και το Μάλι. Μεγάλωσε στην Cité des 4000 της La Courneuve, μια από τις πιο γνωστές λαϊκές συνοικίες της Γαλλίας, και ανακάλυψε το θέατρο στο λύκειο, στο τελευταίο έτος σπουδών του. Αυτή η συνάντηση με τη σκηνή τον οδήγησε στα Ωδεία του 1ου και του 8ου διαμερίσματος του Παρισιού και από εκεί στο Conservatoire National Supérieur d’Art Dramatique, τη σημαντικότερη σχολή υποκριτικής της Γαλλίας. Το 2020 πρωτοεμφανίστηκε στο σινεμά με την ταινία «À l’abordage» (Πρόσω Ολοταχώς) του Guillaume Brac, που παρουσιάστηκε στη Berlinale και του χάρισε υποψηφιότητα στα βραβεία César για νέα ταλέντα το 2022. Από εκεί και πέρα, εναλλάσσει θέατρο, κινηματογράφο και σειρές, με αξιοσημείωτη παρουσία στη σειρά «Lupin» του Netflix, ενώ παράλληλα γράφει σενάρια και τα σκηνοθετεί. Στον «Αυτόματο Τηλεφωνητή» (Le Répondeur) της Fabienne Godet είναι πρωταγωνιστής κυριολεκτικά αν και μεταφορικά παίζει στο παρασκήνιο, αφού αναλαμβάνει να μιμηθεί τη φωνή του πλούσιου συγγραφέα που τον προσλαμβάνει όχι απλά για να απαντά τα μηνύματα του στο τηλέφωνο, αλλά για να τον προσποιείται αλλάζοντας τη φωνή του.

Τον συναντήσαμε στο Παρίσι στο πλαίσιο των δράσεων της Unifrance και μιλήσαμε για τη νέα του δουλειά.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Η ταινία «Αυτόματος Τηλεφωνητής», αν την σκεφτεί κανείς βαθύτερα, θέτει ερωτήματα σχετικά με το πόσο πρωτότυπος μπορεί να είναι κάποιος όταν μιμείται τη φωνή άλλων και μπαίνει στη ζωή τους. Θα ήθελα να ρωτήσω αν αντιμετώπισες ποτέ αυτό το δίλημμα στη ζωή σου.

Salif Cissé: Εγώ προσωπικά, όχι. Γι’ αυτό ακριβώς έκανα την ταινία. Τη βρήκα πολύ πρωτότυπη και μοναδική σε αυτή την ιστορία. Στη ζωή μου δεν υπάρχουν άνθρωποι που να επιθυμούν κάτι τέτοιο. Όταν το σκέφτομαι, όμως, υπάρχουν στιγμές που θα ήθελα να έχεις κάποιον δίπλα σου. Είμαι ηθοποιός, με βομβαρδίζουν μηνύματα, email, όλα αυτά. Οπότε κάποιες φορές, από τεμπελιά, θα ήθελες κάποιον να αναλάβει τα πράγματα. Ταυτόχρονα όμως, το μάθημα της ταινίας είναι ότι δεν μπορείς απλώς να παραδώσεις τη ζωή σου σε κάποιον και να περιμένεις ότι τίποτα δεν θα συμβεί. Πρέπει να φροντίζεις τη ζωή σου.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Πολλοί ηθοποιοί θα έβρισκαν αυτή τη συνθήκη πιο δύσκολη από το να ψάχνουν απλώς τον επόμενο ρόλο. Γιατί νομίζεις ότι ο χαρακτήρας σου, παρόλο που τον ταράζει βαθιά, δέχεται κάτι ηθικά σκιώσες;

Salif Cissé: Στην αρχή της καριέρας ενός καλλιτέχνη, όλα είναι πολύ εύθραυστα. Δεν ξέρεις πού πηγαίνεις. Ξέρεις τι σε ευχαριστεί, αλλά δεν ξέρεις πού οδηγείσαι. Περνάς τις μέρες σου περιμένοντας μια ευκαιρία, αυτή τη μοναδική στιγμή που θα αλλάξει τα πάντα. Περιμένεις το θαύμα. Και μερικές φορές αυτό έρχεται σε ακατάλληλη στιγμή. Για τον χαρακτήρα μου, ήρθε στην ιδανική.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Ένα από τα χαρίσματα του χαρακτήρα σου είναι η ικανότητα να ακούει. Σήμερα είναι σπάνιο να βρεις ανθρώπους που ακούνε πραγματικά τους άλλους. Θα ήθελα να ρωτήσω αν αυτό είναι κάτι που έχεις και εσύ στην πραγματική σου ζωή, και τι νομίζεις ότι έκανε τον χαρακτήρα σου τόσο καλό ακροατή.

Salif Cissé: Αυτό είναι κάτι που είδε σε μένα η σκηνοθέτης. Για εκείνη, η ακρόαση είναι πολύ σημαντική πτυχή της υποκριτικής. Και ναι, για τον χαρακτήρα ήταν απαραίτητη. Συνήθως εστιάζουμε στο αποτέλεσμα, στη φωνή, στο πώς την αποδίδει. Για να μιμηθείς κάποιον όμως, πρέπει να είσαι πολύ οξυδερκής στο να τον αναλύεις. Και όχι μόνο να αναλύεις με το μυαλό. Πρέπει να νιώθεις τα πράγματα, να έχεις ένστικτο, να συνδέεσαι με τους ανθρώπους. Αυτό περνάει μέσα από την υποκριτική.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Κάτι που ακούμε πολλές φορές στην ταινία, μέσα από έναν ήχο κλήσης, είναι το τραγούδι «I Freak Out». Πες μου, έχεις εσύ κάποιον ήχο κλήσης που σε συνδέει με τους άλλους με κάποιον ιδιαίτερο τρόπο;

Salif Cissé: Νομίζω ότι η γενιά μου δεν έχει πια ήχους κλήσης. Έχουμε πάει στη σίγαση και τη δόνηση. Το λέω γιατί η σκηνοθέτης είναι από άλλη γενιά και ήταν ίδια περίπτωση εδώ. Αλλά ναι, αγαπώ τη μουσική, ωστόσο δεν μου αρέσει να τη συνδέω με μια τηλεφωνική κλήση. Μου φαίνεται παράξενο.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Την τελευταία δεκαετία βλέπουμε ότι ο γαλλικός κινηματογράφος έχει στραφεί αδιαφιλονίκητα προς την κωμωδία, χωρίς περιορισμούς. Κάτι που δεν παρατηρούμε στις ΗΠΑ, όπου τα αστεία γίνονται πιο ήπια, ούτε στην Ελλάδα, όπου αποφεύγουν τα καυτά θέματα. Γιατί νομίζεις ότι η Γαλλία είναι τόσο ανοιχτή σε αυτό;

Salif Cissé: Η κωμωδία στη Γαλλία είναι πολιτισμικό ζήτημα. Κάνω πολύ θέατρο και η αναφορά μας είναι ο Μολιέρος, που είναι αμιγώς κωμωδία. Στη Γαλλία νιώθουμε ότι μπορούμε να βρούμε την τραγωδία μέσα στην κωμωδία. Η χώρα είναι πολύ συντηρητική με την έννοια ότι θέλει τα πράγματα να παραμένουν όπως είναι, αρχιτεκτονικά και σε κάθε επίπεδο. Η κωμωδία είναι μέρος αυτής της κουλτούρας και δεν μπορεί να εξαφανιστεί. Έχουμε και την πολιτισμική εξαίρεση στη Γαλλία, οπότε δεν μας επηρεάζουν οι οικονομικές αλλαγές στον κόσμο του σινεμά. Κάνουμε τις ταινίες που αγαπάμε.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Η μισή επιτυχία ενός ηθοποιού κρύβεται στη φωνή του. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, μπορούμε εύκολα να αναπαράγουμε οποιαδήποτε φωνή με ένα κλικ. Πώς νιώθεις γνωρίζοντας ότι στο κοντινό μέλλον οι ηθοποιοί ίσως να έχουν διαφορετικό ρόλο στη βιομηχανία λόγω αυτού;

Salif Cissé: Για μένα, το κοινό είναι αυτό που αποφασίζει. Το ίδιο είπαμε για το τρισδιάστατο σινεμά και για χρόνια φορούσαμε αυτά τα άσχημα γυαλιά, μέχρι που το κοινό βαρέθηκε. Επέστρεψε με το «Avatar», αλλά μόνο για τον «Avatar». Το ίδιο ελπίζω να γίνει με την τεχνητή νοημοσύνη. Ελπίζω ο κόσμος να καταλάβει ότι μηχανές που αναπαράγουν ανθρώπινες φωνές δεν είναι αληθινό. Χρειάζεσαι την ανθρώπινη υπογραφή. Κάτι από την ψυχή. Στην ταινία μας αρνηθήκαμε να χρησιμοποιήσουμε τεχνητή νοημοσύνη. Ήταν να με ντάμπλαρουν και θα μπορούσαν να βάλουν απλώς ήχους εκεί. Είπαμε όχι. Πήγαμε στο πιο ανθρώπινο: μάθε να μιμείσαι και θα αναμείξουμε τις φωνές σου με άλλες ανθρώπινες φωνές. Αποκλειστικά ανθρώπινο υλικό. Και δούλεψε πολύ καλύτερα. Ήμουν ο ίδιος έκπληκτος. Δοκίμασαν και με την τεχνητή νοημοσύνη. Ήταν άθλια.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος: Στη Γαλλία εξακολουθούν να κάνουν ντάμπλινγκ στις ταινίες. Πώς νιώθεις ακούγοντας τη φωνή σου στα ιταλικά, ιαπωνικά, τουρκικά;

Salif Cissé: Έκανα μια σειρά, το «Lupin», και το δοκίμασα σε διάφορες γλώσσες. Η ισπανική εκδοχή ήταν πολύ πειστική. Περίεργο συναίσθημα, δεν ήταν η φωνή μου, δεν ήταν «η ταυτότητά μου», τίποτα από μένα. Αλλά έδινε στον χαρακτήρα μου κάτι άλλο. Ήταν ένας μεγαλύτερος άντρας, το αισθανόσουν. Η φωνή κάνει πρακτικά τα πάντα. Λέτε 50%. Για μένα είναι ακόμα περισσότερο.

Ο «Αυτόματος Τηλεφωνητής» είναι μια ταινία που παίζει με την ταυτότητα και την αντικατάσταση, χωρίς να γίνεται βαριά. Ο Salif Cissé ενσαρκώνει έναν νέο ηθοποιό που μιμείται φωνές για βιοπορισμό και βρίσκεται ξαφνικά στη θέση κάποιου άλλου, με όλα τα παράδοξα που αυτό συνεπάγεται. Η ταινία δεν φοβάται να γελάσει με τον εαυτό της, ούτε να σκεφτεί. Και ο Cissé, ακόμα και στη συνέντευξη, το φανερώνει όταν λέει: «Περιμένεις το θαύμα. Και μερικές φορές έρχεται σε ακατάλληλη στιγμή». Για τον χαρακτήρα του, ευτυχώς, ήρθε στην ιδανική.