Η Ελλάδα, η οποία πριν από περίπου 16 χρόνια βρέθηκε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη σταθερότητα της ευρωζώνης, παρουσιάζεται σήμερα ως παράδειγμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας για την υπόλοιπη Ευρώπη.
Σε εκτενές δημοσίευμά της, η Wall Street Journal εξετάζει τη μεταμόρφωση της ελληνικής οικονομίας μετά τη δεκαετή κρίση χρέους, υπογραμμίζοντας ότι η εμπειρία των μνημονίων άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιμετωπίζει τα δημόσια οικονομικά της.
Το άρθρο, που υπογράφουν οι Margherita Stancati και Γιάννης Παλαιολόγος, έχει τίτλο «What Greece Learned From Going Broke – and Others in Europe Still Haven’t» («Τι έμαθε η Ελλάδα από τη χρεοκοπία της και τι δεν έχει μάθει ακόμη η υπόλοιπη Ευρώπη»).
Ο χαρακτηριστικός υπότιτλός του αναφέρει: «Η πιο δημοσιονομικά υπεύθυνη χώρα στην Ευρώπη είναι εκείνη που θα περίμενε κανείς λιγότερο».
Η αμερικανική εφημερίδα αντιπαραβάλλει τη σημερινή ελληνική εικόνα με τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν την αύξηση του δημόσιου χρέους, τη γήρανση του πληθυσμού και τις ολοένα μεγαλύτερες απαιτήσεις για κοινωνικές παροχές, χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τους αντίστοιχους δημοσιονομικούς πόρους.
Από τις εικόνες της Αθήνας το 2010 στις σημερινές ευρωπαϊκές διαδηλώσεις
Η Wall Street Journal ξεκινά την ανάλυσή της από τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Παρίσι, το Μιλάνο και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου οι αντιδράσεις για το αυξημένο κόστος ζωής και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών συνοδεύτηκαν από βίαια επεισόδια, πυρπολήσεις κάδων, λεηλασίες καταστημάτων και ρίψεις βομβών μολότοφ εναντίον αστυνομικών.
Οι εικόνες αυτές, όπως επισημαίνει, θυμίζουν όσα συνέβαιναν στην Αθήνα το 2010, όταν χιλιάδες πολίτες διαδήλωναν κατά της λιτότητας, των δραστικών περικοπών στις δημόσιες δαπάνες και της υψηλής φορολογίας.
Τότε, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με την ανάγκη εφαρμογής σκληρών προγραμμάτων διάσωσης, προκειμένου να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη χρεοκοπία και να περιοριστεί ο κίνδυνος εξάπλωσης της κρίσης στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Η ύφεση που ακολούθησε ήταν, σύμφωνα με την εφημερίδα, η βαθύτερη που είχε γνωρίσει οικονομία ανεπτυγμένης χώρας σε περίοδο ειρήνης μετά τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930. Οι συνέπειές της εξακολουθούν να βαραίνουν τη χώρα, η οποία δεν έχει ακόμη ανακτήσει πλήρως το χαμένο έδαφος.
Η ελληνική κρίση λειτούργησε παράλληλα ως προειδοποίηση για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, τροφοδοτώντας την αμφισβήτηση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Wall Street Journal σημειώνει, μάλιστα, ότι στη Βρετανία η κρίση συνέβαλε στη διαμόρφωση του πολιτικού κλίματος που οδήγησε στο Brexit.
Η αλλαγή στη δημοσιονομική διαχείριση
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η κρίση χρέους μεταμόρφωσε την ελληνική δημοσιονομική πολιτική.
Πριν από το 2010, η χώρα εμφάνιζε μεγάλα ελλείμματα, στηριζόταν στον συνεχή δανεισμό για τη χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών και αντιμετώπιζε εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Την ίδια στιγμή, το κόστος του συνταξιοδοτικού συστήματος αυξανόταν, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά.
Η δημοσιονομική προσαρμογή που ακολούθησε είχε βαρύ κοινωνικό τίμημα. Μισθοί και συντάξεις μειώθηκαν, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης αυξήθηκαν, η ανεργία εκτοξεύθηκε και η ελληνική οικονομία έχασε περίπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της.
Ωστόσο, η εμπειρία αυτή διαμόρφωσε μια διαφορετική αντίληψη για τις δυνατότητες του κράτους και τα όρια των δημόσιων δαπανών.
Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, η Ελλάδα καταγράφει πλέον δημοσιονομικά πλεονάσματα, με εξαίρεση τα χρόνια της πανδημίας, έχει βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της φορολογικής είσπραξης και εμφανίζει μεγαλύτερη συγκράτηση στις κρατικές δαπάνες.
Παράλληλα, το κόστος δανεισμού της έχει υποχωρήσει, ενώ η χώρα προχωρά σε πρόωρες αποπληρωμές δανειακών υποχρεώσεων προς τους πιστωτές της. Πρόκειται για μια εξέλιξη που θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς την περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της κρίσης χρέους.
Το δημοσιονομικό μάθημα και η αλλαγή στη στάση των ψηφοφόρων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που άφησε πίσω της η κρίση.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά θέση ενός συγκεκριμένου πολιτικού χώρου, αλλά έχει αποκτήσει ευρύτερη αποδοχή στο ελληνικό πολιτικό σύστημα.
Η πολυετής εμπειρία των μνημονίων, οι περικοπές εισοδημάτων και η αύξηση της φορολογίας φαίνεται ότι έχουν επηρεάσει και τη στάση των πολιτών απέναντι στις προεκλογικές υποσχέσεις.
Οι ψηφοφόροι εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι σε εξαγγελίες για νέες παροχές, όταν δεν συνοδεύονται από σαφή πρόβλεψη για τη χρηματοδότησή τους. Η εφημερίδα θεωρεί ότι αυτή η μετατόπιση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα της ελληνικής εμπειρίας για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές χώρες της Ευρώπης αντιμετωπίζουν αντιδράσεις για αλλαγές στο συνταξιοδοτικό, στη φορολογία και στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς προσπαθούν να περιορίσουν τα ελλείμματά τους.
Η ανάκαμψη δεν έχει σβήσει τις πληγές της κρίσης
Παρά τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, η Wall Street Journal επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία δεν έχει ξεπεράσει όλες τις συνέπειες της κρίσης.
Το ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου 20% χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από την κρίση, ενώ οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί και η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις φτωχότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η δημοσιονομική εξυγίανση, επομένως, δεν ισοδυναμεί με πλήρη αποκατάσταση του βιοτικού επιπέδου που χάθηκε κατά τη διάρκεια της ύφεσης.
Η αμερικανική εφημερίδα χρησιμοποιεί την ελληνική εμπειρία για να αναδείξει ένα ευρύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη: την ανάγκη προσαρμογής των δημόσιων δαπανών στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των κρατών, σε συνδυασμό με την αναζήτηση ισχυρότερων ρυθμών ανάπτυξης.
Το μήνυμα της ανάλυσης είναι ότι η δημοσιονομική κρίση μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο μια χώρα διαχειρίζεται τα οικονομικά της, αλλά το κόστος μιας τόσο βαθιάς προσαρμογής δεν εξαφανίζεται όταν επιστρέφει η δημοσιονομική σταθερότητα.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
