Του Αντώνη Ζήβα
Η εικόνα θυμίζει σκηνή από τον «Εξολοθρευτή»: μαύρες μεταλλικές ανθρωπόμορφες μηχανές εισβάλλουν σε υπόγειες εγκαταστάσεις, κινούνται σε χώρους όπου παραμονεύουν παγίδες και εκρηκτικοί μηχανισμοί και αναλαμβάνουν αποστολές που μέχρι σήμερα απαιτούσαν την παρουσία στρατιωτών.
Μόνο που αυτή τη φορά δεν πρόκειται για σενάριο κινηματογραφικής ταινίας. Ο ισραηλινός στρατός βρίσκεται σε συνομιλίες με αμερικανική εταιρεία ρομποτικής για την πιθανή προμήθεια έως και 1.000 ανθρωποειδών ρομπότ Phantom MK1, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στις επιχειρήσεις κατά του υπόγειου δικτύου της Χαμάς στη Γάζα.
Foundation Robotics has started testing its humanoid robot, Phantom MK1, for defense and other dangerous jobs. The robot can be remotely controlled by a human operator to perform high-risk tasks. It also supports advanced autonomy, but humans always make the final decisions. https://t.co/u08zIuviJA
— Space and Technology (@spaceandtech_) July 7, 2026
Όπως αποκαλύπτουν το περιοδικό WIRED και οι Financial Times σε δημοσίευμά τους την Τετάρτη 11/11, η αμερικανική νεοφυής επιχείρηση Foundation Future Industries βρίσκεται σε προκαταρκτικές διαπραγματεύσεις με τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις.
Η εταιρεία δεν έχει εξασφαλίσει ακόμη συμφωνία προμήθειας, ωστόσο η συζήτηση αφορά έναν αριθμό που, εφόσον υλοποιηθεί, θα σηματοδοτήσει ένα σημαντικό βήμα προς την αξιοποίηση ανθρωποειδών μηχανών σε πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σύνδεση της εταιρείας με την οικογένεια Τραμπ: ο Έρικ Τραμπ, γιος του Αμερικανού προέδρου, είναι επενδυτής της Foundation και έχει αναλάβει καθήκοντα στρατηγικού συμβούλου της.
Από τα τούνελ της Γάζας στην πρώτη γραμμή του πολέμου
Η επιλογή των σηράγγων της Χαμάς δεν είναι τυχαία. Το εκτεταμένο υπόγειο δίκτυο στη Γάζα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυσκολίες για τον ισραηλινό στρατό, καθώς οι στρατιώτες που εισέρχονται σε αυτό αντιμετωπίζουν κινδύνους από ενέδρες, αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, παγιδευμένες εισόδους και περιορισμένη ορατότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ένα ανθρωποειδές ρομπότ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προπομπός των στρατιωτικών δυνάμεων, αναλαμβάνοντας την εξερεύνηση επικίνδυνων διαδρομών και τον εντοπισμό απειλών πριν από την είσοδο ανθρώπων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο συνιδρυτής και πρόεδρος της Foundation, Μάικ ΛεΜπλανκ ο οποιός είναι πρώην στρατιωτικός, συναντήθηκε τον Σεπτέμβριο με ανώτερους Ισραηλινούς στρατιωτικούς αξιωματούχους και επισκέφθηκε σήραγγες στη Γάζα μαζί με το Phantom MK1, στο πλαίσιο των προκαταρκτικών επαφών.
Ο ίδιος περιγράφει ένα ευρύ φάσμα πιθανών αποστολών για τα ρομπότ: από τον εντοπισμό συρμάτων παγίδευσης και την εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών μέχρι τη μελλοντική συμμετοχή τους σε μάχες. Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θεωρεί ότι η πολεμική χρήση αποτελεί την πιο σημαντική αποστολή που θα μπορούσαν να αναλάβουν.
Η διαφορά είναι ουσιαστική: δεν μιλάμε πλέον μόνο για τηλεχειριζόμενα ρομπότ που μεταφέρουν εξοπλισμό ή συλλέγουν πληροφορίες, αλλά για μηχανές που οι κατασκευαστές τους φιλοδοξούν να εντάξουν σταδιακά και στις επιθετικές επιχειρήσεις.
Η ισραηλινή πλευρά, πάντως, δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια την επίτευξη συμφωνίας. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο ισραηλινός στρατός παρέπεμψε τους Financial Times στο υπουργείο Άμυνας, το οποίο δεν θέλησε να σχολιάσει.
At Foundation’s headquarters in San Francisco, we met the Phantom MK1 humanoid robot and controlled it using a VR headset. Listen to the CEO discuss his aspirations to deploy the robot in factories, battlefields and, someday, on Mars. https://t.co/BoOFeYrgZ1
— CNET (@CNET) April 1, 2026
Ποιος είναι ο Έρικ Τραμπ και τι κατασκευάζει η εταιρεία
Η Foundation Future Industries ιδρύθηκε το 2024 και εδρεύει στο Σαν Φρανσίσκο. Στόχος της είναι η ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ που θα μπορούν να εκτελούν εργασίες σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αλλά και να αξιοποιούνται από τις ένοπλες δυνάμεις.
Το Phantom MK1 είναι η πρώτη γενιά της πλατφόρμας της. Πρόκειται για μια ανθρωπόμορφη μηχανή με μεταλλικό σώμα, αισθητήρες και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμένη ώστε να κινείται και να εκτελεί εργασίες σε περιβάλλοντα κατασκευασμένα για ανθρώπους.
Η εταιρεία δεν περιορίζεται, ωστόσο, στις ειρηνικές βιομηχανικές εφαρμογές. Έχει ήδη παρουσιάσει το στρατιωτικό σκέλος της δραστηριότητάς της, με προοπτική αποστολές αναγνώρισης, επιμελητείας και, μελλοντικά, μάχιμες επιχειρήσεις.
Ο Έρικ Τραμπ επένδυσε στην εταιρεία στις αρχές του 2026 και ανέλαβε ρόλο στρατηγικού συμβούλου.
Η παρουσία του δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική λεπτομέρεια: η σύνδεση μιας εταιρείας που επιδιώκει να προμηθεύει πολεμική τεχνολογία με τον γιο του Αμερικανού προέδρου προσθέτει πολιτική βαρύτητα στην υπόθεση.
Τον Ιούλιο, το Reuters μετέδωσε ότι η Foundation ανακοίνωσε συνεργασία με την AMD για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς ανθρωποειδών ρομπότ, του Phantom MK2, με τη χρήση επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης της αμερικανικής εταιρείας.
Το δημοσίευμα του Reuters ανέφερε επίσης ότι ο Έρικ Τραμπ είναι επενδυτής και στρατηγικός σύμβουλος της επιχείρησης, ενώ οι επενδύσεις της οικογένειας Τραμπ σε εταιρείες της αμυντικής βιομηχανίας έχουν προκαλέσει ερωτήματα για ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων.
Will humanoid robots become superhuman soldiers? A San Francisco–based robotics startup, Foundation, is in discussions with the U.S. Department of Defense, aiming for its humanoid robot, Phantom MK1, to assist or even replace soldiers in dangerous missions. The company has already secured about $10 million in government contracts and plans to enable the robot to operate around the clock within the coming months. Phantom MK1 can learn skills through various defense-related applications, such as maintaining and refueling aircraft or breaching obstacles in combat zones. It stands 5 feet 9 inches tall, weighs 176 pounds, features eight cameras on its head, supports a continuous payload of 44 pounds, and can handle up to 80 pounds at maximum. Foundatio was founded by Sankaet Pathak, former CEO of the fintech company Synapse, along with former U.S. Marine Mike LeBlanc.
— CyberRobo (@CyberRobooo) November 22, 2025
Το επόμενο βήμα: Από την αναγνώριση στην εξουδετέρωση στόχων
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο ότι ένα ανθρωποειδές ρομπότ μπορεί να εισέλθει σε μια σήραγγα αντί ενός στρατιώτη. Είναι ότι η τεχνολογία αναπτύσσεται με προοπτική να του επιτρέψει να αναλάβει όλο και περισσότερες λειτουργίες στο πεδίο της μάχης.
Σε συνέντευξή του στο WIRED τον Ιούλιο του 2026, ο διευθύνων σύμβουλος της Foundation, Σανκάετ Πάθακ, είχε αναφερθεί στην ανάπτυξη συστημάτων που θα μπορούσαν να προσφέρουν στα ρομπότ και επιθετικές δυνατότητες. Χρησιμοποίησε μάλιστα τον όρο «kinetic», ο οποίος στο συγκεκριμένο στρατιωτικό πλαίσιο παραπέμπει σε οπλικά συστήματα.
Αντίστοιχα, σε εκτενές αφιέρωμα του TIME τον Μάρτιο, το Phantom MK1 παρουσιαζόταν με πραγματικά πυροβόλα όπλα, ενώ στελέχη της εταιρείας υποστήριζαν ότι υπάρχει ηθική υποχρέωση να χρησιμοποιούνται τέτοιες μηχανές αντί να στέλνονται στρατιώτες σε επικίνδυνες αποστολές.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο μοντέλο έχει ήδη αποδεδειγμένη δυνατότητα αυτόνομης χρήσης πυροβόλων όπλων ή ότι έχει αναλάβει μάχιμες αποστολές. Η διαφορά ανάμεσα στην τεχνολογική φιλοδοξία και στην πραγματική επιχειρησιακή δυνατότητα είναι κρίσιμη.
Το ερώτημα είναι πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η εξέλιξη.
Ένα ρομπότ που σήμερα εντοπίζει μια παγίδα μπορεί αύριο να αναγνωρίζει έναν ένοπλο αντίπαλο, να αξιολογεί τις κινήσεις του και να μεταδίδει πληροφορίες σε ένα σύστημα που θα αποφασίζει αν πρέπει να ανοίξει πυρ. Σε ένα επόμενο στάδιο, η ίδια διαδικασία θα μπορούσε να πραγματοποιείται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση στην τελική απόφαση.
Αυτή είναι η μετάβαση που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στους ειδικούς: από την αυτοματοποίηση της κίνησης και της αναγνώρισης στην αυτοματοποίηση της ίδιας της απόφασης για τη χρήση θανατηφόρας βίας.
The United States is actively developing and testing humanoid robots for military applications, with plans to introduce them into frontline roles as early as 2027. California-based company Foundation Future Industries is developing the Phantom MK-1, a humanoid robot measuring 5 feet 9 inches tall and weighing 175 pounds. The robot is specifically designed for: – Combat operations – Military reconnaissance – Logistics and support missions The future of warfare could look very different as robotics and artificial intelligence become increasingly integrated into military operations.
— FutureX (@future_xz) November 8, 2026
Ο εφιάλτης του «Εξολοθρευτή»: Όταν οι άνθρωποι θα πολεμούν μηχανές
Η κινηματογραφική σειρά «Εξολοθρευτής» του Τζέιμς Κάμερον περιέγραψε έναν εφιάλτη που για δεκαετίες φαινόταν εντελώς μακρινός: ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το Skynet, αποκτά τον έλεγχο των πολεμικών μηχανών και στρέφεται εναντίον της ανθρωπότητας.
Οι άνθρωποι καταλήγουν να πολεμούν στρατούς μηχανών που δεν κουράζονται, δεν φοβούνται και δεν διστάζουν.
Η πραγματικότητα απέχει ακόμη σημαντικά από αυτό το σενάριο. Ωστόσο, η ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ με στρατιωτικές εφαρμογές, σε συνδυασμό με την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργεί ένα εντελώς νέο πεδίο κινδύνων.
Σε έναν συμβατικό πόλεμο, ακόμη και ο πιο εκπαιδευμένος στρατιώτης επηρεάζεται από τον φόβο, την κόπωση, την αβεβαιότητα και την ανθρώπινη κρίση. Μια μηχανή δεν έχει αυτούς τους περιορισμούς.
Μπορεί να λειτουργεί επί ώρες, να μεταδίδει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και να εκτελεί εντολές με ταχύτητα που ξεπερνά τις ανθρώπινες δυνατότητες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αλάνθαστη. Αντιθέτως, ένα λάθος στην αναγνώριση ενός στόχου, μια λανθασμένη αξιολόγηση της κατάστασης ή μια δυσλειτουργία στο λογισμικό θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τραγικές συνέπειες.
Και υπάρχει ένας ακόμη κίνδυνος: η εξάπλωση αυτής της τεχνολογίας.
Όπως συνέβη με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία από εξειδικευμένα στρατιωτικά εργαλεία εξελίχθηκαν σε βασικά όπλα σύγχρονων συγκρούσεων, έτσι και τα ανθρωποειδή ρομπότ θα μπορούσαν να περάσουν σταδιακά από τις μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις σε μικρότερους στρατούς ή ακόμη και σε μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις.
Το εφιαλτικό ενδεχόμενο δεν είναι απαραίτητα να αποκτήσουν οι μηχανές συνείδηση και να επαναστατήσουν, όπως στον «Εξολοθρευτή».
Είναι να δημιουργήσουν οι άνθρωποι συστήματα που θα μπορούν να εντοπίζουν και να σκοτώνουν άλλους ανθρώπους, χωρίς κάποιος να χρειάζεται να πάρει την τελική απόφαση τη στιγμή της επίθεσης.
Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι αν οι άνθρωποι μπορούν να νικήσουν τις μηχανές, αλλά αν θα εξακολουθούν να έχουν τον έλεγχο του πολέμου.
Ο ΟΗΕ και ο Ερυθρός Σταυρός προειδοποιούν για τα αυτόνομα όπλα
Η συζήτηση δεν είναι θεωρητική. Τον Αύγουστο του 2026, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και η πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, Μιριάνα Σπόλιαριτς, απηύθυναν κοινή έκκληση προς τα κράτη να προχωρήσουν επειγόντως στη θέσπιση νέων διεθνών κανόνων για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα.
Οι δύο αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται επικίνδυνα κοντά σε ένα ηθικό όριο: την αυτόνομη επιλογή ανθρώπινων στόχων από μηχανές.
Ζήτησαν την έναρξη διαπραγματεύσεων για μια νομικά δεσμευτική διεθνή συμφωνία, η οποία θα προβλέπει απαγορεύσεις και περιορισμούς στη χρήση τέτοιων όπλων.
Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνολογικό.
Μια μηχανή μπορεί να αναλύσει εικόνες, κινήσεις και δεδομένα, αλλά δεν διαθέτει την ανθρώπινη αντίληψη για να κατανοήσει κρίσιμες περιστάσεις, όπως εάν ένας άνθρωπος παραδίδεται, είναι τραυματισμένος ή δεν συμμετέχει πλέον στις εχθροπραξίες.
Αυτές οι λεπτομέρειες έχουν καθοριστική σημασία για το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, το οποίο επιβάλλει τη διάκριση μεταξύ μαχητών και αμάχων, την αναλογικότητα και τη λήψη προφυλάξεων κατά την επίθεση.
Η Επιτροπή ζητά να απαγορευθούν τα αυτόνομα όπλα που λειτουργούν με απρόβλεπτες συνέπειες, καθώς και εκείνα που έχουν σχεδιαστεί για να επιλέγουν και να επιτίθενται απευθείας σε ανθρώπους. Για τα υπόλοιπα, προτείνει αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση τους και ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η έβδομη διάσκεψη αναθεώρησης της Σύμβασης για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα του ΟΗΕ έχει προγραμματιστεί για τις 16-20 Νοεμβρίου 2026, με τα αυτόνομα οπλικά συστήματα να αποτελούν ένα από τα κρίσιμα ζητήματα της διεθνούς ατζέντας.
Το Phantom MK1 μπορεί να προορίζεται αρχικά για τις επικίνδυνες υπόγειες διαδρομές της Γάζας.
Η τεχνολογία, όμως, που αναπτύσσεται γύρω από αυτό δεν αφορά μόνο το Ισραήλ ή τη Χαμάς.
Αφορά το πώς θα διεξάγονται οι πόλεμοι τις επόμενες δεκαετίες και, κυρίως, ποιος θα αποφασίζει ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
