
Χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν κάθε χρόνο να χάνουν τη ζωή τους ή να αγνοούνται σε επικίνδυνα θαλάσσια ταξίδια, ενώ πολλοί περισσότεροι εκτίθενται σε σοβαρούς κινδύνους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη διέλευσή τους από τις θαλάσσιες διαδρομές.
Με αφορμή αυτή την ανησυχητική κατάσταση, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες παρουσιάζει την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Προστασία στη Θάλασσα 2.0.
Η πρωτοβουλία, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), το Γραφείο του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τη UNICEF και άλλους εμπλεκόμενους φορείς, απευθύνει έκκληση στη διεθνή κοινότητα για ανανεωμένη αλληλεγγύη και συντονισμένη δράση.
Στόχος είναι να σωθούν ανθρώπινες ζωές, να διευρυνθεί η πρόσβαση στην προστασία και να ενισχυθεί η συνεργασία κατά μήκος των θαλάσσιων διαδρομών σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Κάθε ανθρώπινη ζωή που χάνεται σε ένα επικίνδυνο θαλάσσιο ταξίδι αποτελεί οδυνηρή υπενθύμιση της επείγουσας ανάγκης για ισχυρότερη, πιο προβλέψιμη και καλύτερα συντονισμένη δράση», δήλωσε η Elizabeth Tan, διευθύντρια Διεθνούς Προστασίας και Λύσεων της Ύπατης Αρμοστείας.
«Η προστασία δεν μπορεί να αρχίζει μόνο όταν ένα σκάφος κινδυνεύει, ούτε να σταματά μόλις οι άνθρωποι φτάσουν στη στεριά. Πρέπει να παρέχεται όσο το δυνατόν νωρίτερα κατά μήκος της διαδρομής», πρόσθεσε.
Τα επικίνδυνα θαλάσσια ταξίδια εξακολουθούν να κοστίζουν ανθρώπινες ζωές σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο αριθμός των νεκρών και των αγνοουμένων παραμένει ανησυχητικά υψηλός και σε πολλές περιπτώσεις αυξάνεται σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, τα διαθέσιμα στοιχεία αποτυπώνουν μόνο ένα μέρος της πραγματικής έκτασης του προβλήματος, καθώς πολλά ναυάγια και άλλα περιστατικά στη θάλασσα δεν καταγράφονται.
Αύξηση των αφίξεων στα Κανάρια Νησιά – Μία από τις πιο επικίνδυνες διαδρομές
Κατά μήκος της δυτικής ατλαντικής διαδρομής από την Αφρική προς τα Κανάρια Νησιά, η απότομη αύξηση των αφίξεων τις τελευταίες εβδομάδες ανέδειξε για ακόμη μία φορά πόσο απρόβλεπτες μπορούν να είναι οι μεταναστευτικές μετακινήσεις.
Περισσότεροι από 10.800 άνθρωποι έφτασαν στα Κανάρια Νησιά κατά τις πρώτες 15 ημέρες του Νοεμβρίου 2026. Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, οι αφίξεις είχαν ήδη ξεπεράσει κατά περισσότερο από τέσσερις φορές το σύνολο που είχε καταγραφεί ολόκληρο τον Νοέμβριο του προηγούμενου έτους, φτάνοντας στο υψηλότερο μηνιαίο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2023.
Η συγκεκριμένη διαδρομή εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις πιο επικίνδυνες παγκοσμίως. Περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι καταγράφηκαν ως νεκροί ή αγνοούμενοι κατά τη διάρκειά της το 2025, ενώ σχεδόν 600 έχουν καταγραφεί μέσα στο 2026.
Αύξηση των θανάτων και των εξαφανίσεων στις διαδρομές προς την Ευρώπη
Από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2026, οι καταγεγραμμένοι θάνατοι και οι εξαφανίσεις στις θαλάσσιες διαδρομές προς την Ευρώπη αυξήθηκαν κατά σχεδόν 20%, από 2.100 σε 2.500.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι νεκροί και οι αγνοούμενοι αυξήθηκαν κατά περίπου 80% μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου 2026, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Στην Κεντρική Μεσόγειο αναφέρθηκαν περισσότεροι από 1.000 θάνατοι και εξαφανίσεις. Ο αριθμός αυτός παρέμεινε σε γενικές γραμμές στα ίδια επίπεδα με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, παρά το γεγονός ότι οι αφίξεις μειώθηκαν κατά περισσότερο από το ήμισυ, από περίπου 60.000 σε 27.000.
Η αναλογία των καταγεγραμμένων θανάτων και εξαφανίσεων σε σχέση με τις αφίξεις υπερδιπλασιάστηκε, γεγονός που αποτυπώνει τους σοβαρούς κινδύνους που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν όσοι επιχειρούν να διασχίσουν αυτές τις θαλάσσιες διαδρομές.
Βαρύς απολογισμός και σε Ασία και Μέση Ανατολή
Το ανθρώπινο κόστος είναι εξίσου βαρύ και σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Κατά μήκος της ανατολικής διαδρομής προς την Υεμένη, 922 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται το 2025. Τον Οκτώβριο του 2026, ένα και μόνο ναυάγιο στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 139 ανθρώπους.
Στον Κόλπο της Βεγγάλης και στη Θάλασσα Ανταμάν, στη Νότια Ασία, σχεδόν 900 πρόσφυγες Ροχίνγκια έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται το 2025, σε αυτό που αποτέλεσε την πιο θανατηφόρα χρονιά που έχει καταγραφεί στην περιοχή. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2026 είχαν ήδη καταγραφεί ακόμη 822 νεκροί και αγνοούμενοι.
Υπερφορτωμένα σκάφη, εμπορία ανθρώπων και εκμετάλλευση
Τα ανησυχητικά αυτά στοιχεία αποτυπώνουν τις εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες κάτω από τις οποίες πολλοί άνθρωποι αναγκάζονται να ταξιδέψουν αναζητώντας ασφάλεια και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.
Τα θαλάσσια ταξίδια πραγματοποιούνται συχνά με υπερφορτωμένα και μη αξιόπλοα σκάφη, χωρίς επαρκή αποθέματα τροφίμων, καυσίμων και νερού, αλλά και χωρίς την απαραίτητη ιατρική φροντίδα. Οι συνθήκες αυτές θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή και την ασφάλεια των επιβαινόντων.
Οι απειλές, ωστόσο, δεν περιορίζονται στους κινδύνους που συνδέονται με τη ναυσιπλοΐα. Οι άνθρωποι που ακολουθούν αυτές τις διαδρομές ενδέχεται να πέσουν θύματα εμπορίας ανθρώπων, απαγωγών, εκβιασμών, βίας και εκμετάλλευσης.
Επιπλέον, η απουσία σταθερών και προβλέψιμων διαδικασιών για την ασφαλή αποβίβαση, σε συνδυασμό με τα εμπόδια στην πρόσβαση στην επικράτεια, στο άσυλο και στη διεθνή προστασία, μπορεί να εκθέσει σε ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους όσους διασώζονται ή αναχαιτίζονται στη θάλασσα.
Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω όταν ανθρωπιστικές οργανώσεις ή ιδιωτικά σκάφη που ενεργούν καλόπιστα ποινικοποιούνται επειδή συμμετέχουν σε επιχειρήσεις διάσωσης ανθρώπινων ζωών στη θάλασσα.
Η έλλειψη προστασίας ωθεί ανθρώπους σε επικίνδυνες διαδρομές
Σε αρκετές περιπτώσεις, άνθρωποι καταφεύγουν σε επικίνδυνα θαλάσσια ταξίδια αφού έχουν προηγουμένως αναζητήσει προστασία σε γειτονικές χώρες. Ωστόσο, η ανασφάλεια, η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες και μηχανισμούς προστασίας, αλλά και η απουσία βιώσιμων λύσεων, ενδέχεται να τους οδηγήσουν σε νέες μετακινήσεις.
Η κατάσταση επιβαρύνεται συχνά από τη δραστική μείωση της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης, η οποία περιορίζει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα παροχής αναγκαίας βοήθειας και υποστήριξης.
Την ίδια στιγμή, τα περιοριστικά μέτρα στα σύνορα και η έλλειψη ασφαλών εναλλακτικών διαδρομών μπορούν να αναγκάσουν τους ανθρώπους να επιλέξουν ακόμη πιο επικίνδυνες οδούς μετακίνησης.
Τέσσερις προτεραιότητες για την προστασία στη θάλασσα
Η Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Προστασία στη Θάλασσα 2.0 αποτελεί συνέχεια της πρώτης αντίστοιχης πρωτοβουλίας της Ύπατης Αρμοστείας, η οποία ξεκίνησε το 2014.
Στο πλαίσιο της νέας προσπάθειας συγκεντρώνονται εταίροι και εμπλεκόμενοι φορείς από τον ανθρωπιστικό και τον ναυτιλιακό τομέα, με σκοπό να ενισχυθεί η συλλογική δράση για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών, να εξασφαλιστεί όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη πρόσβαση στην προστασία κατά μήκος των διαδρομών και να προωθηθεί η διεθνής συνεργασία.
Η Παγκόσμια Πρωτοβουλία 2.0 επιχειρεί να ανταποκριθεί άμεσα στην επιτακτική ανάγκη για αποτελεσματικότερη προστασία, θέτοντας τέσσερις βασικές προτεραιότητες:
Ενίσχυση των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης: Αναβάθμιση των σχετικών δυνατοτήτων και διασφάλιση προβλέψιμων διαδικασιών για την ασφαλή αποβίβαση όσων διασώζονται.
Βελτίωση των δεδομένων και της ανάλυσης: Συγκέντρωση και αξιοποίηση καλύτερων στοιχείων για τις μετακινήσεις και τους κινδύνους προστασίας, ώστε να διευκολύνεται η έγκαιρη και αποτελεσματική παρέμβαση.
Πρόσβαση στην προστασία και διεύρυνση των ασφαλών οδών: Διασφάλιση ότι οι άνθρωποι θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε προστασία και βιώσιμες λύσεις νωρίτερα κατά μήκος των διαδρομών, καθώς και δημιουργία περισσότερων ασφαλών εναλλακτικών επιλογών μετακίνησης.
Ενίσχυση της διεθνούς αλληλεγγύης και συνεργασίας: Προώθηση της συνεργασίας μεταξύ κρατών και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία στη θάλασσα.
Η πρωτοβουλία επισημαίνει ότι η διάσωση ανθρώπινων ζωών και η εξασφάλιση ασφαλούς αποβίβασης δεν αποτελούν μόνο ανθρωπιστική επιταγή, αλλά και νομικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, ζητά τη δημιουργία ενός κατάλληλου περιβάλλοντος, στο οποίο οι ανθρωπιστικές επιχειρήσεις στη θάλασσα θα μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς αδικαιολόγητους περιορισμούς.
Η Ύπατη Αρμοστεία καλεί τα κράτη και τους εταίρους τους να συνεργαστούν σε ολόκληρο το μήκος των θαλάσσιων διαδρομών, προκειμένου να αποτρέπονται οι θάνατοι και να περιορίζονται οι κίνδυνοι για την προστασία των ανθρώπων.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η έγκαιρη διάσωση, η ασφαλής αποβίβαση, η πρόσβαση στα δικαιώματα και στη διεθνή προστασία, καθώς και η διεύρυνση των ασφαλών οδών και των διαθέσιμων λύσεων.
Στόχος είναι να υπάρχουν πραγματικές εναλλακτικές επιλογές προτού οι άνθρωποι αναγκαστούν να καταφύγουν σε επικίνδυνα θαλάσσια ταξίδια ως έσχατη λύση.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.














