toggle
- Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 απονέμεται στην Καναδή ποιήτρια Αν Κάρσον για τη μοναδική της σύνθεση ποίησης και αρχαίας γραμματείας.
- Ο μύθος του Γηρυόνη και του Ηρακλή παρουσιάζεται με τον Ηρακλή να κλέβει τα κόκκινα βόδια του Γηρυόνη, εξοντώνοντας πρώτα το τέρας, τον βοσκό Ευρυτίωνα και τον σκύλο Όρθο, σύμφωνα με τη διήγηση του Ησιόδου.
Το Νομπέλ Λογοτεχνίας 2026 στην Καναδή Αν Κάρσον και την ιδιοφυή σύνθεση ποίησης και αρχαίας γραμματείας που καλλιεργεί. Το παράδειγμα του Γηρυόνη και του Ηρακλή.Ένα αποφώλιο τέρας ήταν ο Γηρυόνης, τρικέφαλος και αποκρουστικός. Στη νήσο Ερύθεια της Άπω Δύσεως φύλαγε τα ονομαστά κόκκινα βόδια του μαζί με τον βοσκό Ευρυτίωνα και τον φρικτό δικέφαλο σκύλο Όρθο, τον αδερφό του Κέρβερου. Ο πονηρός Ευρυσθέας παρήγγειλε στον Ηρακλή να κλέψει τα ωραία βόδια του Γηρυόνη εξοντώνοντας εννοείται πρώτα το τέρας.
Ο Ηρακλής κατάφερε κι αυτόν τον δέκατο άθλο του. Σκότωσε τον βοσκό και τον σκύλο και τελικά και τον Γηρυόνη με ένα βέλος που ήταν βουτηγμένο στο δηλητήριο της Λερναίας Ύδρας διαπερνώντας το πρόσωπο του Γηρυόνη από τη μιαν άκρη ως την άλλη. Μετά πήρε το κοπάδι και γύρισε στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη διήγηση του Ησιόδου.
Οι δυο ανατροπές του αρχαίου μύθου
Θα μπορούσαν τα πράγματα να είναι κάπως διαφορετικά; Την πρώτη ανατροπή του αρχαίου μύθου έκανε ο ποιητής Στησίχορος στο λυρικό έπος του «Γηρυονηΐς» τον 6ο αιώνα προ Χριστού. Μετέθεσε το βάρος από τον θύτη στο θύμα. Ο Γηρυόνης εμφανίζεται ως τραγικός ήρωας που αποφασίζει συνειδητά να αναμετρηθεί με τη μοίρα του παρά να αποφύγει τον Ηρακλή, όπως τον εκλιπαρεί η στοργική μητέρα του Καλιρρόη. Ο Ηρακλής θα φθάσει στην Ερύθεια πάνω στο χρυσό τάσι του ήλιου και τα πράγματα θα πάρουν τη γνωστή τροπή τους. Σ’ αυτή την εκδοχή όμως μια ιστορία τυφλής βίας έχει μετατραπεί στον εξανθρωπισμό του απαίσιου, στην εξοικείωση με το φαινομενικά ή πραγματικά αποκρουστικό.
Η τρίτη ανατροπή και μεθερμηνεία του μύθου φέρει την υπογραφή της ποιήτριας και κλασσικής φιλολόγου Αν Κάρσον που την περασμένη εβδομάδα τιμήθηκε με το φετινό Νομπέλ Λογοτεχνίας. Στο βιβλίο της «Αυτοβιογραφία του κόκκινου», ένα μακροσκελές μυθιστορηματικό ποίημα που μετάφρασε φέτος στα ελληνικά ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός, ο Γηρυόνης είναι ένας συνεσταλμένος έφηβος, χωρίς αυτοπεποίθηση για τον εαυτό του, χωρίς εμπιστοσύνη στις φωνές της μοίρας του που αφουγκράζεται. Κοκκινοτρίχης και ομοφυλόφιλος, αποφώλιο τέρας στα μάτια της γειτονιάς. Ερωτευμένος τρελά με τον αλαζονικό παιδαρά Ηρακλή, ο οποίος μόλις τον βαρεθεί θα τον εγκαταλείψει.
Από τη βία σε μια ιστορία ενηλικίωσης
Ο πληγωμένος Γηρυόνης της Κάρσον όμως δεν θα χαθεί. Θα βρει τον εαυτό του, θα αφοσιωθεί στην τέχνη της φωτογραφίας και μέσω αυτής θα σταθεί στα πόδια του, θα αποδεχθεί τη μοίρα του και θα αναμετρηθεί συνειδητά μαζί της. Μια ενηλικίωση πάνω σ’ έναν γκρεμισμένο έρωτα. Η εκδοχή της Κάρσον εκτός από ποιητικά ευφυής είναι και ανθρώπινα συμπονετική. Υφαίνει τη δική της ποιητική αφήγηση πάνω σ’ έναν καμβά συμφιλίωσης με το διαφορετικό.
Και ξαφνικά στον πίνακα του Φλαμανδού ζωγράφου Γιόος ντε Μόμπερ του Νεώτερου με θέμα την κλοπή των βοδιών του Γηρυόνη, στο βάθος της ειρηνικής κοιλάδας όπου ο Ηρακλής σαλαγάει τα κλεμμένα ζώα, σαν να ακούμε μια τρομακτική κραυγή, το ανθρώπινο αντίτιμο του τυφλού ηρωισμού. Και ξαφνικά καταλαβαίνουμε την τρυφερότητα στον καταληκτικό στίχο του Στησιχόρου, όταν το δηλητηριασμένο βέλος έχει τρυπήσει πια το κεφάλι του τέρατος: «Κι ο Γηρυόνης όπως ήταν φυσικό έκλινε τον αυχένα στη μια μεριά, όπως όταν η παπαρούνα ντροπιάζει το απαλό της σώμα ευθύς μόλις αποβάλει ξαφνικά τα πέταλά της.»
Πηγή: Deutsche Welle
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
