Του James Harkin, διευθυντή του Κέντρου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας του Λονδίνου
Τον Φεβρουάριο του 2024, η γερμανική αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη της Daniela Klette, μιας βετεράνου της τρομοκρατικής οργάνωσης Red Army Faction, η οποία παρέμενε ασύλληπτη επί δεκαετίες. Ωστόσο, πριν από την αστυνομία, είχαν φτάσει στα ίχνη της και ερευνητικοί δημοσιογράφοι, χρησιμοποιώντας ένα νέο και ιδιαίτερα έξυπνο εργαλείο.
Ο Michael Colborne, μέλος της ερευνητικής δημοσιογραφικής οργάνωσης Bellingcat, είχε περάσει μια φωτογραφία της Klette από την ανακοίνωση αναζήτησής της μέσα από διάφορα εργαλεία σύγκρισης προσώπων που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη. Τα εργαλεία κατέληγαν ξανά και ξανά στο ίδιο αποτέλεσμα: μια γυναίκα στο Βερολίνο, γνωστή με το όνομα Claudia Ivone, η οποία μέχρι τη σύλληψή της ήταν μια ιδιαίτερα φωτογραφημένη και γνωστή παρουσία στη σκηνή της αφροβραζιλιάνικης capoeira της πόλης.
Το ξέφρενο παιχνίδι του κρυφτού που ξεκίνησε πριν από περίπου 30 χρόνια, με ένα απλό πλαίσιο αναζήτησης στο διαδίκτυο, μόλις απέκτησε πολύ μεγαλύτερη ισχύ, αλλά και πολύ μεγαλύτερους κινδύνους, χάρη σε ένα σύνολο νέων τεχνολογιών που συνήθως ομαδοποιούνται κάτω από τον όρο «τεχνητή νοημοσύνη». Η Klette δεν είναι η μόνη που έχει πέσει θύμα του επόπτη των πάντων και ικανού να επεξεργάζεται τεράστιες ποσότητες πληροφοριών «ματιού» της.
Πέρυσι, ο Αμερικανός ερευνητής γερμανικής καταγωγής Jürgen Matthäus, σε συνεργασία με έναν ακόμη ερευνητή της Bellingcat, χρησιμοποίησε αρχεία και ένα εξελιγμένο εργαλείο αναγνώρισης προσώπου με τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίσει τον πιθανό δράστη μιας από τις πιο ανατριχιαστικές φωτογραφίες του Ολοκαυτώματος. Στη φωτογραφία, ένας ναζί στρατιώτης σημαδεύει με το πιστόλι του το κεφάλι ενός Εβραίου άνδρα, ο οποίος είναι γονατισμένος μπροστά σε έναν λάκκο γεμάτο πτώματα στην κατεχόμενη Ουκρανία.
Μια έρευνα των New York Times χρησιμοποίησε εντυπωσιακές νέες τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης για να υποστηρίξει ότι ο μυστηριώδης δημιουργός του Bitcoin, γνωστός ως Satoshi Nakamoto, ήταν πιθανότατα ο Βρετανός επιστήμονας πληροφορικής Adam Back – αν και ο ίδιος ο Back το έχει αρνηθεί. Οι Sunday Times, με τη βοήθεια ερευνητών της Bellingcat, χρησιμοποίησαν το PimEyes, ένα ακόμη εργαλείο που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και σαρώνει το διαδίκτυο αναζητώντας ανθρώπους, όταν του δοθεί μια ενδεικτική φωτογραφία, μαζί με πιο παραδοσιακές μεθόδους έρευνας, για να εντοπίσουν τους καταζητούμενους αρχηγούς καρτέλ Christy Kinahan και τον γιο του, Daniel.
Ο ερασιτέχνης ερευνητής Alex Baber έφτασε μάλιστα στο σημείο να κατασκευάσει το δικό του εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να αποκαλύψει την ταυτότητα εκείνου που, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν ο πραγματικός Zodiac Killer, ένας από τους διασημότερους κατά συρροή δολοφόνους στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όλη αυτή η εντυπωσιακή τεχνολογία, όμως, γεννά ένα κρίσιμο ερώτημα: μέχρι πού πρέπει να φτάνει η διαφάνεια σε μια πολιτισμένη κοινωνία; Πού τελειώνει το δημόσιο συμφέρον και πού αρχίζουν η αδιακρισία και η νοσηρή περιέργεια;
Ακόμη και πριν από την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, τουλάχιστον ένα μέρος αυτού που αποκαλείται «πληροφορία ανοιχτών πηγών» – η περιήγηση σε διαδικτυακές δημοσιεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χάρτες δρόμων και έγγραφα που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο -δεν ήταν παρά παρακολούθηση, απλώς με το πρόσχημα του δημόσιου συμφέροντος.
Όταν, όμως, αυτές οι εικόνες μπορούν να συγκριθούν με δισεκατομμύρια άλλες εικόνες που βρίσκονται σε βάσεις δεδομένων, ώστε να εξακριβωθεί ποιος είναι ποιος και τι είναι τι, σύντομα θα διαπιστώσουμε ότι άνθρωποι, ή πληροφορίες που παρέμεναν κρυμμένοι για καλό λόγο, εκτίθενται πλέον με επικίνδυνο τρόπο.
Τι θα συμβεί, για παράδειγμα, με κάποιον που βρίσκεται σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων και αποφασίζει να πάει σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, όπου το πρόσωπό του μπορεί να καταγραφεί και να αντιστοιχιστεί αυτομάτως με αμέτρητες άλλες εικόνες; Ένα ακόμη πιο θεμελιώδες πρόβλημα προκύπτει όταν η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιεί τις ικανότητές της για να διαλύσει τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί η κοινωνία προκειμένου να κρατά ορισμένα πράγματα κρυφά.
Τι περιθώρια έχουν οι άνθρωποι όταν η τεχνολογία κρυπτογράφησης που θεωρούσαν επαρκώς ασφαλή έρχεται αντιμέτωπη με ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης ικανό να επιδεικνύει εντυπωσιακές δυνατότητες μαθηματικής συλλογιστικής;
Σε ανάρτηση ιστολογίου τον Ιούλιο, η Anthropic αποκάλυψε ότι οι ερευνητές της, χρησιμοποιώντας το μοντέλο Claude Mythos Preview, ανακάλυψαν βελτιωμένους τρόπους επίθεσης σε κρυπτογραφικούς αλγορίθμους — τις μαθηματικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για να παραμένουν ιδιωτικά τα δεδομένα στο διαδίκτυο. Πρόκειται για εξέλιξη με δυνητικά μεταμορφωτικές συνέπειες για την κρυπτογραφία.
Το ζήτημα, όμως, δεν αφορά μόνο την προστασία των δεδομένων. Αφορά και την προστασία της ταυτότητας.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η κοινωνία έχει αναπτύξει εξελιγμένους τρόπους για να θολώνει ή να καλύπτει πληροφορίες, ώστε να προστατεύεται η ανωνυμία των ανθρώπων. Καθώς όμως η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να επιδεικνύει τις πραγματικές της δυνατότητες, μπορεί σύντομα να είναι σε θέση να ξεθολώνει αυτές τις εικόνες σχεδόν στιγμιαία.
Σε άρθρο τους τον Ιούνιο στο Tech Policy Press, οι ερευνήτριες Shirin Anlen και Gabi Ivens εξέφρασαν ανησυχία για το κατά πόσο οι τεχνικές θόλωσης που χρησιμοποιούν οι ίδιες και άλλοι εργαζόμενοι στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να προστατεύουν θύματα και πληροφοριοδότες παραμένουν αποτελεσματικές.
Πήραν δημοσιευμένες φωτογραφίες δύο παιδιών, στα οποία τα πρόσωπα είχαν θολώσει, και τις πέρασαν από ευρέως διαθέσιμα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που «επαναφέρουν την εστίαση» μιας εικόνας. Το αποτέλεσμα ήταν να αρχίσουν να επανεμφανίζονται οι δομές των προσώπων και να γίνονται πιο καθαρά τα χαρακτηριστικά. Σαν μια εικόνα που αναδύεται από το σκοτεινό θάλαμο ενός φωτογράφου, άρχισε να σχηματίζεται ένα πρόσωπο που έμοιαζε αληθοφανές.
«Ακόμη κι αν η ανακατασκευασμένη εικόνα δεν αποκάλυπτε τα πραγματικά πρόσωπα των παιδιών», έγραψαν οι ερευνήτριες, «περιόριζε την ανωνυμία τους. Έδινε ενδείξεις για την ηλικία, το φύλο, την εθνικότητα και την ομοιότητά τους με άλλους ανθρώπους. Έφερνε την εικόνα πιο κοντά στην ταυτότητα και, επομένως, πιο κοντά στον κίνδυνο. Το ερώτημα δεν είναι αν αυτά τα εργαλεία είναι σήμερα απολύτως ακριβή, αλλά προς τα πού κατευθύνονται».
Αυτό που έρχεται είναι ένα εντελώς καινούργιο παιχνίδι γάτας και ποντικιού ανάμεσα στις κρατικές αρχές, τις εταιρείες, τους ερευνητές και τους δημοσιογράφους.
Όπως συμβαίνει συνήθως, το μεγαλύτερο τίμημα θα το πληρώσουν εκείνοι που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη να κρατήσουν κρυφή την ταυτότητά τους.
Όσοι από εμάς εργαζόμαστε προς όφελος του δημόσιου συμφέροντος πρέπει να μπούμε σε αυτή τη μάχη προετοιμασμένοι, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η μηχανή και εκείνοι που την ελέγχουν δεν θα έχουν στα χέρια τους όλα τα «κόλπα».
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
