Ζούμε σε μια εποχή όπου η αβεβαιότητα μοιάζει να έχει γίνει μέρος της καθημερινότητας μας. Οι οικονομικές πιέσεις, οι κοινωνικοπολιτικές, διεθνείς αλλαγές και οι προσωπικές δυσκολίες δημιουργούν συχνά ένα αίσθημα ανασφάλειας για το αύριο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον μια έννοια που αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία είναι η ψυχική αντοχή ή αλλιώς ανθεκτικότητα.
Η ψυχική ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα του ανθρώπου να προσαρμόζεται στις δύσκολες καταστάσεις, να διαχειρίζεται ικανοποιητικά το στρες που προκύπτει από τραυματικά γεγονότα, να αντέχει τις πιέσεις και να συνεχίζει την πορεία του ακόμα κι όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται, όπως τα είχε σχεδιάσει. Δεν σημαίνει ότι κάποιος δεν φοβάται ή δεν απογοητεύεται. Σημαίνει ότι πάρα τα δύσκολα συναισθήματα βρίσκει τρόπους να σταθεί ξανά στα πόδια του. Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι ένα έμφυτο χαρακτηριστικό που έχουν μόνο ορισμένοι άνθρωποι, όπως συχνά πιστεύεται αλλά είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται, είναι μια διαδικασία που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, ατομικούς, οικογενειακούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς. Αναπτύσσεται μέσα από την εμπειρία, τις σχέσεις και τον τρόπο που μαθαίνουμε να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις της ζωής.
Παράγοντες που έχει φανεί ότι βοηθούν στην προσαρμογή μας σε αντίξοες συνθήκες είναι η θετική αυτό εικόνα και αυτό εκτίμηση. Ένα από τα πράγματα που μπορεί κανείς να κάνει για την ενίσχυση της είναι η αποδοχή των συναισθημάτων του. Το άγχος, η ανησυχία ή η στενοχώρια δεν είναι σημάδια αδυναμίας, είναι φυσιολογικές αντιδράσεις, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις. Όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αναγνωρίσει αυτά τα συναισθήματα, είναι πιο εύκολο να τα διαχειριστούμε. Παράλληλα, σημαντικό είναι να αποδεχθούμε ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Η προσπάθεια να προβλέψουμε και να ελέγξουμε τα πάντα αυξάνει το άγχος.
Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν οι υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις. Η συζήτηση με ένα φίλο, ένα συγγενή ή έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης μπορεί να λειτουργήσει ανακουφιστικά. Η διατήρηση της καθημερινής ρουτίνας ενισχύει την ανθεκτικότητα, ακόμα, και μικρές συνήθειες όπως, μια βόλτα, η άσκηση, η ανάγνωση ενός βιβλίου, μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία σταθερότητας μέσα στο χάος της αβεβαιότητας.
Οι περίοδοι αβεβαιότητας όσο δύσκολες και αν είναι μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό προτεραιοτήτων και του εαυτού. Πολλοί άνθρωποι μέσα από τέτοιες συνθήκες ανακαλύπτουν νέες δεξιότητες, αλλάζουν πορεία ζωής, ή επενδύουν περισσότερο σε όσα έχουν πραγματική αξία: την υγεία τις ανθρώπινες σχέσεις και την προσωπική ισορροπία. Άλλοι άνθρωποι ,όταν βιώνουν μια κρίση ή μια τραυματική εμπειρία ,νιώθουν ότι δεν έχουν τα μέσα για να την αντιμετωπίσουν και τότε η λύση της ψυχοθεραπείας φαίνεται να είναι αποτελεσματική. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η ψυχοθεραπεία βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις δυσκολίες και να ξανά βρουν την ισορροπία στη ζωή τους, μαθαίνοντας να φροντίζουν τον εαυτό τους, να καλλιεργούν σχέσεις εμπιστοσύνης και να κρατάνε την ελπίδα ζωντανή.
Στάμου Ειρήνη
Ψυχολόγος Msc, Ψυχοθεραπεύτρια
Ομαδική Αναλύτρια
