Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση για την υπογονιμότητα και τις σύγχρονες δυνατότητες της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής πραγματοποιήθηκε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΝΕΟ 103,3, στην εκπομπή «Όλα για την Υγεία μου», με παρουσιαστή τον Σωτήρη Ντούμα και προσκεκλημένο τον μαιευτήρα-γυναικολόγο Παναγιώτη Πολύζο, ο οποίος εξειδικεύεται στην υπογονιμότητα και την εξωσωματική γονιμοποίηση.
Ο γιατρός εξήγησε πότε ένα ζευγάρι πρέπει να αναζητήσει ιατρική βοήθεια, ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την επιτυχία της εξωσωματικής και πώς οι νέες τεχνολογίες έχουν αλλάξει τα δεδομένα στον συγκεκριμένο τομέα της ιατρικής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ηλικία της γυναίκας, επισημαίνοντας ότι η γονιμότητα αρχίζει να μειώνεται αισθητά μετά τα 35 χρόνια, ενώ μετά τα 40 η μείωση γίνεται πολύ πιο έντονη.
Πότε πρέπει ένα ζευγάρι να επισκεφθεί ειδικό
Ο Παναγιώτης Πολύζος εξήγησε ότι ένα νεότερο ζευγάρι που προσπαθεί να αποκτήσει παιδί μπορεί συνήθως να περιμένει περίπου έναν χρόνο πριν προχωρήσει σε διερεύνηση πιθανής υπογονιμότητας.
Ωστόσο, όταν η γυναίκα είναι 35 ετών και άνω, το διάστημα αυτό περιορίζεται περίπου στους έξι μήνες, καθώς ο χρόνος αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τις πιθανότητες επίτευξης εγκυμοσύνης.
Ο αρχικός έλεγχος περιλαμβάνει ορμονικές εξετάσεις, γυναικολογική εξέταση και υπερηχογράφημα, έλεγχο της διαβατότητας των σαλπίγγων, καθώς και εξέταση σπέρματος.
Ο ειδικός υπογράμμισε ότι η υπογονιμότητα δεν αποτελεί αποκλειστικά γυναικείο ζήτημα, καθώς μπορεί να σχετίζεται με τον άνδρα, τη γυναίκα ή και τους δύο.
Μάλιστα, ανέφερε ότι σε ένα σημαντικό ποσοστό ζευγαριών, το οποίο προσδιόρισε κοντά στο 30%, δεν εντοπίζεται εμφανής αιτία υπογονιμότητας, παρά τη διερεύνηση.
Ποσοστά επιτυχίας πάνω από 50% σε νεότερες ηλικίες
Απαντώντας σε ερώτηση του Σωτήρη Ντούμα σχετικά με τις πιθανότητες επιτυχίας από την πρώτη προσπάθεια, ο Παναγιώτης Πολύζος εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις δυνατότητες της σύγχρονης ιατρικής.
Όπως ανέφερε, χάρη στις βελτιώσεις των θεραπευτικών πρωτοκόλλων, των εργαστηριακών μεθόδων και της τεχνολογίας, τα αποτελέσματα είναι σημαντικά καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο κέντρο όπου εργάζεται, για γυναίκες ηλικίας έως περίπου 35-36 ετών, καταγράφονται ποσοστά επιτυχίας άνω του 50%, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η ηλικία και η κατάσταση της αναπαραγωγικής υγείας κάθε ζευγαριού επηρεάζουν καθοριστικά την πρόγνωση.
Κατάψυξη ωαρίων: Μια επιλογή για τις γυναίκες που καθυστερούν τη μητρότητα
Ξεχωριστό κεφάλαιο της συζήτησης αποτέλεσε η κατάψυξη ωαρίων, μια μέθοδος που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς πολλές γυναίκες επιλέγουν ή αναγκάζονται να μεταθέσουν χρονικά την απόκτηση παιδιού.
Ο Παναγιώτης Πολύζος εξήγησε ότι οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, οι σπουδές και οι σύγχρονες κοινωνικές συνθήκες οδηγούν συχνά τις γυναίκες στην απόφαση να δημιουργήσουν οικογένεια σε μεγαλύτερη ηλικία.
Όπως ανέφερε, στο κέντρο του είχε ξεκινήσει ήδη από το 2015 προσπάθεια ενημέρωσης για τη δυνατότητα κατάψυξης ωαρίων.
Ο ίδιος σημείωσε ότι σε γυναίκες γύρω στα 30 μπορεί να πραγματοποιηθεί έλεγχος του ωοθηκικού αποθέματος και, εφόσον δεν σχεδιάζουν εγκυμοσύνη τα επόμενα χρόνια, να συζητηθεί η επιλογή της κρυοσυντήρησης.
Η συγκεκριμένη διαδικασία δίνει τη δυνατότητα διατήρησης ωαρίων από νεότερη ηλικία για πιθανή μελλοντική χρήση, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει από μόνη της την επίτευξη εγκυμοσύνης.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει δυναμικά στην εξωσωματική
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αναφορές του για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Όπως εξήγησε, η εξέλιξη των εργαστηριακών τεχνικών και η εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν νέες δυνατότητες στην αξιολόγηση του γενετικού υλικού.
Σύμφωνα με τον γιατρό, στο κέντρο του χρησιμοποιούνται ήδη εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση του σπέρματος, αλλά και για την αξιολόγηση ωαρίων, ακόμη και κατά τη διαδικασία της κατάψυξής τους.
Στόχος είναι να συγκεντρώνονται περισσότερες πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά των ωαρίων και τις πιθανότητες αξιοποίησής τους σε μελλοντική προσπάθεια.
Ο Παναγιώτης Πολύζος υπογράμμισε ότι, παρά τη σημαντική επιστημονική πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια περαιτέρω εξέλιξης.
Η ψυχολογική πίεση των ζευγαριών
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης αφορούσε την ψυχολογική επιβάρυνση που βιώνουν οι άνθρωποι όταν προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Ο γιατρός περιέγραψε τη διαδικασία ως απαιτητική, όχι μόνο από ιατρικής πλευράς, αλλά κυρίως σε ψυχολογικό επίπεδο.
Αναφέρθηκε μάλιστα στην εκπαίδευσή του στο Λονδίνο, όπου, όπως είπε, ένα από τα πρώτα αντικείμενα με τα οποία ασχολήθηκε ήταν η ενημέρωση και η υποστήριξη ζευγαριών που αντιμετώπιζαν προβλήματα γονιμότητας.
Τόνισε ότι η σωστή ενημέρωση, η ψυχολογική προετοιμασία και η εμπιστοσύνη στον θεράποντα γιατρό μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά τους ανθρώπους να διαχειριστούν την αγωνία και τις πιθανές απογοητεύσεις.
«Το αποτέλεσμα είναι ένα παιδί, είναι δώρο ζωής», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η διαδικασία με ρεαλιστικές προσδοκίες.
Μύθοι και αλήθειες για την εξωσωματική
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Σωτήρης Ντούμας παρουσίασε μια σειρά από συνηθισμένες αντιλήψεις γύρω από την εξωσωματική, ζητώντας από τον καλεσμένο του να διευκρινίσει ποιες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Ο Παναγιώτης Πολύζος εξήγησε ότι η εξωσωματική δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε δίδυμη κύηση, ενώ μια αποτυχημένη πρώτη προσπάθεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα ωάρια της γυναίκας είναι κακής ποιότητας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χαμηλή τιμή της αντιμυλλέριου ορμόνης (AMH), η οποία χρησιμοποιείται στην εκτίμηση του ωοθηκικού αποθέματος, δεν αποκλείει αυτομάτως την πιθανότητα εγκυμοσύνης.
Αναφέρθηκε επίσης στη μικρογονιμοποίηση, η οποία μπορεί να βοηθήσει σε περιπτώσεις σοβαρού ανδρικού παράγοντα υπογονιμότητας, καθώς και στη δυνατότητα κατάψυξης εμβρύων για μελλοντική χρήση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον προεμφυτευτικό γενετικό έλεγχο, μέσω του οποίου μπορεί, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης ορισμένων σοβαρών κληρονομικών νοσημάτων.
«Η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο»
Ο Παναγιώτης Πολύζος αναφέρθηκε και στο επίπεδο των ελληνικών κέντρων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η χώρα διαθέτει ιδιαίτερα υψηλή επιστημονική κατάρτιση και σύγχρονες υποδομές.
Στάθηκε επίσης στο ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο χαρακτήρισε προχωρημένο σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα προσελκύει τα τελευταία χρόνια και ενδιαφερόμενους από το εξωτερικό για θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο γιατρός επανέλαβε ότι η σωστή ενημέρωση και η εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για κάθε ζευγάρι που αντιμετωπίζει δυσκολίες στην απόκτηση παιδιού.














