Ένα κόμμα μπορεί να αλλάξει το νόημα ενός χρησμού. Στο καινούργιο βιβλίο του Νίκου Παπαδόπουλου γίνεται η αφορμή για να αναμετρηθεί ο αναγνώστης με μια σκέψη απλή, αλλά δύσκολη στην εφαρμογή της: η ζωή είναι μία και όσα αξίζουν δεν μπορούν να περιμένουν διαρκώς το αύριο.
Ο Βολιώτης συγγραφέας και δικηγόρος παρουσιάζει σήμερα, Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στις 19:00, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Βόλου, στο κτίριο Σπίρερ, την τρίτη συλλογή διηγημάτων του, «ήξεις αφήξεις ουκ,», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΗΒΗ. Με αυτήν ολοκληρώνει την τριλογία που άνοιξε το 2022 με «το πέρασμα» και συνεχίστηκε το 2024 με τους «παροδίτες».
Μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ Βόλου «Με το βλέμμα στην πόλη», ο Νίκος Παπαδόπουλος εξήγησε πως πίσω από τον αινιγματικό τίτλο βρίσκεται μια προτροπή να κατοικήσουμε ουσιαστικά το παρόν. Τα 31 διηγήματα της νέας συλλογής, με αλληγορίες και συμβολισμούς, επιχειρούν να ανοίξουν δρόμους στη σκέψη, ώστε ο αναγνώστης να χαρεί τον χρόνο που έχει, χωρίς να μεταθέτει συνεχώς τη ζωή του στο μέλλον. «Δεν θα υπάρχει δεύτερη ευκαιρία για ζωή», ανέφερε, δίνοντας το στίγμα της συγγραφικής του αναζήτησης.
Η επιθυμία ενός παιδιού έγινε βιβλίο
Η διαδρομή προς την έκδοση άρχισε από μια οικογενειακή κουβέντα. Ο συγγραφέας έγραφε ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια, συγκεντρώνοντας εκατοντάδες διηγήματα. Η παρότρυνση των παιδιών του, και ιδιαίτερα η επιθυμία του γιου του να δει ένα βιβλίο του πατέρα του σε μια βιβλιοθήκη ή στο ράφι ενός βιβλιοπωλείου, έδωσε την ώθηση για το επόμενο βήμα.
Στο «πέρασμα», οι πρώτες ιστορίες που επέλεξε είχαν τον χαρακτήρα συμβουλών προς τα παιδιά του για τη ζωή. Ακολούθησαν οι «παροδίτες», οι περαστικοί, όπως είμαστε όλοι, για να φτάσει τώρα στην τρίτη συλλογή και στο ερώτημα τι κάνουμε με το μοναδικό μας πέρασμα από τον κόσμο.
Συνολικά, 98 διηγήματα συγκροτούν την τριλογία. Καθένα έχει τη δική του αρχή, μέση και τέλος. Ανάμεσά τους, όμως, απλώνεται ένα λεπτό νήμα: κάτι που μένει μετέωρο στο πρώτο βιβλίο μπορεί να φωτιστεί στο τρίτο, ενώ μια ιστορία της τελευταίας συλλογής μπορεί να οδηγήσει τον αναγνώστη πίσω στην πρώτη.
Ο ίδιος μίλησε για κλειδιά μοιρασμένα σε ανύποπτα σημεία των βιβλίων. Δεν απαιτείται να τα ανακαλύψει κανείς όλα για να απολαύσει ένα διήγημα. Όσο, όμως, προχωρά στην ανάγνωση, τόσο περισσότερες συνδέσεις μπορεί να διακρίνει.
Ο αναγνώστης δικαιούται τη δική του απάντηση
Στον κόσμο των ιστοριών του, τα μεγάλα φιλοσοφικά ερωτήματα συναντούν την καθημερινότητα. Η αυτογνωσία, οι επιλογές, οι τύψεις, η στάση απέναντι στον αδύναμο άνθρωπο γίνονται αφορμές για να αναρωτηθεί κανείς τι δίνει νόημα στην ύπαρξή του. Από τις διαμάχες μιας πολυκατοικίας μέχρι τους πολέμους, ο συγγραφέας επιστρέφει στην ανθρώπινη σύγκρουση και σε όσα τελικά κερδίζουμε ή χάνουμε μέσα από αυτήν.
Δεν περιμένει, ωστόσο, από τον αναγνώστη να φτάσει υποχρεωτικά στα δικά του συμπεράσματα.
«Δεν είναι απαραίτητο να συμφωνεί με το νόημα του συγγραφέα», τόνισε. Εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι να κινηθεί η σκέψη, να γεννηθεί ένας προσωπικός προβληματισμός. Όπως είπε, αναγνώστες τού έχουν εκμυστηρευτεί ότι οι ιστορίες συνεχίζονται μέσα τους και μετά την τελευταία γραμμή. Τα ερωτήματα των ηρώων περνούν στη δική τους ζωή και γίνονται αφορμή να εξετάσουν τις δικές τους πράξεις.
Λέξεις που επιστρέφουν στο φως
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση είχε η γλώσσα. Ο Παπαδόπουλος επιλέγει και λέξεις που έχουν απομακρυνθεί από την καθημερινή χρήση, αναζητώντας λεπτές αποχρώσεις που, όπως εξήγησε, δεν αποδίδονται πάντοτε με το συνηθισμένο λεξιλόγιο.
Για τον ίδιο, αυτή η επιλογή δίνει στο κείμενο πολυχρωμία και επιτρέπει να φανεί ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας. Η ανάγνωση μπορεί να χρειαστεί μια στάση, ακόμη και την αναζήτηση μιας λέξης στο λεξικό. Είναι μέρος της σχέσης που επιδιώκει να δημιουργήσει με τον αναγνώστη: μια σχέση προσοχής, αναζήτησης και ενεργής συμμετοχής.
Η ολοκλήρωση της τριλογίας, πάντως, δεν σημαίνει ότι έκλεισαν και τα ερωτήματα που την τροφοδότησαν. «Η ζωή πάντα θα σου δίνει ερωτήματα», είπε. Στη διαρκή προσπάθεια του ανθρώπου να απαντήσει, ακόμη κι όταν οι βεβαιότητες υποχωρούν, αναγνωρίζει και την ομορφιά της.
Η σημερινή συνάντηση στο Σπίρερ
Στην παρουσίαση συμμετέχουν ο δικηγόρος και συγγραφέας Κυριάκος Παπαγεωργίου, η διδάκτωρ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και συγγραφέας Μαγδαληνή Θωμά και ο ηθοποιός Γρηγόρης Γαλάτης. Οι προηγούμενες παρουσιάσεις του συγγραφέα είχαν τη δική τους σκηνοθεσία: «το πέρασμα» παρουσιάστηκε με τη μορφή ποινικής δίκης σε αίθουσα του Δικαστικού Μεγάρου Βόλου και οι «παροδίτες» ως θεατρική παράσταση στη «Θεατρίνη». Αυτή τη φορά, τόπος συνάντησης των ιστοριών με το κοινό γίνεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη. Η εκδήλωση πραγματοποιείται με τη στήριξη της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού και Μουσείων του Δήμου Βόλου, του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου, του Κέντρου Βιβλίου Μαγνησιωτών Συγγραφέων και των εκδόσεων ΗΒΗ.
www.ertnews.gr
