Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει την ανθρωπιστική βοήθεια

Μόλις λίγα λεπτά μετά τους καταστροφικούς σεισμούς που έπληξαν τη Βενεζουέλα τον Ιούνιο, η GiveDirectly, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που δραστηριοποιείται σε περιοχές χαμηλού εισοδήματος και στηρίζει οικογένειες που ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, είχε ήδη μια πρώτη εικόνα της έκτασης της καταστροφής, χάρη σε ένα εσωτερικό εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης.

Στη συνέχεια, χρησιμοποίησε άλλα εργαλεία AI που αναλύουν δορυφορικές εικόνες, προκειμένου να εντοπίσει τις περιοχές που είχαν πληγεί περισσότερο. Συνδύασε τα δεδομένα αυτά με στοιχεία για τη φτώχεια και μοίρασε φυλλάδια καλώντας τις οικογένειες να υποβάλουν αίτηση για βοήθεια. Τρεις εβδομάδες αργότερα, άρχισε να στέλνει απευθείας χρηματική βοήθεια στα κινητά τηλέφωνα των ανθρώπων που την είχαν περισσότερο ανάγκη.

Πρόκειται για έναν ταχύτερο τρόπο παροχής βοήθειας σε σχέση με ορισμένες παραδοσιακές ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και αποτελεί μία από τις πολλές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης από ανθρωπιστικές οργανώσεις, οι οποίες προσπαθούν να προσεγγίσουν όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος έχει βρεθεί αντιμέτωπος με περικοπές χρηματοδότησης ύψους δισεκατομμυρίων.

Ταχύτερες αναλύσεις, ταχύτερες αποφάσεις

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί σε συνδυασμό με τον ανθρώπινο παράγοντα. Υπάρχουν πλέον αρκετά εργαλεία που μπορούν να εντοπίζουν ζημιές από δορυφορικές εικόνες, όμως η ακρίβειά τους δεν είναι ακόμη απόλυτη. Για τον λόγο αυτό, η GiveDirectly έστειλε μια ομάδα στη Βενεζουέλα για να επιβεβαιώσει ποιες περιοχές είχαν υποστεί τις μεγαλύτερες ζημιές και έπρεπε να αποτελέσουν προτεραιότητα. Η μη κερδοσκοπική οργάνωση χρησιμοποίησε επίσης ένα εργαλείο AI για να εντοπίσει φωτογραφίες από πρόχειρους καταυλισμούς που δημιουργούνταν μετά την καταστροφή. Εθελοντές της Humanitarian OpenStreetMap Team συνέβαλαν στην επαλήθευση των αποτελεσμάτων της τεχνητής νοημοσύνης.

Η μη κερδοσκοπική οργάνωση Mercy Corps χρησιμοποιεί agentic AI, δηλαδή τεχνητή νοημοσύνη με δυνατότητα αυτόνομης εκτέλεσης επιμέρους εργασιών, ώστε να βοηθά τους αναλυτές να συντάσσουν ταχύτερα εκθέσεις μετά από καταστροφές.

«Δεν αντικαθιστά τους αναλυτές μας», δήλωσε στον ιστότοπο Fast Company ο Νάιντ Ορόσκο, διευθυντής λύσεων και υλοποίησης AI στη Mercy Corps. «Αναλαμβάνει τη μηχανική ή επαναλαμβανόμενη έρευνα, ώστε εκείνοι να μπορούν να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην αξιοποίηση της τεχνογνωσίας τους και στη λήψη αποφάσεων».

Στο Σουδάν, η οργάνωση χρησιμοποίησε πρόσφατα ένα εσωτερικό εργαλείο, που ανέπτυξε σε συνεργασία με την Cloudera, για να συγκεντρώσει δεδομένα ασφαλείας, στοιχεία για τον εκτοπισμό και άλλες αναφορές, καθώς και ειδήσεις σε διάφορες γλώσσες. Στο παρελθόν, οι αναλυτές χρειάζονταν αρκετές ώρες ή ακόμη και ημέρες για να συγκεντρώσουν αυτές τις πληροφορίες. Το εργαλείο AI, το οποίο βασίζεται και παραπέμπει μόνο σε συγκεκριμένες αξιόπιστες πηγές, μειώνει κατά το ήμισυ τον συνολικό χρόνο που απαιτείται για την εκπόνηση μιας τέτοιας έκθεσης.

Εντοπίζοντας εκτοπισμένα παιδιά που χρειάζονται εμβολιασμό

Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης (IRC) χρησιμοποιεί εργαλεία AI με διάφορους τρόπους για να βοηθήσει πρόσφυγες και άλλους εκτοπισμένους ανθρώπους. Για τον εντοπισμό παιδιών που χρειάζονται εμβολιασμό σε περιοχές όπου έχουν μετακινηθεί πληθυσμοί, ένα από τα εργαλεία αξιοποιεί δορυφορικά δεδομένα για να εντοπίσει πού έχει μετατοπιστεί ο πληθυσμός και πού θα πρέπει να επικεντρωθούν οι ομάδες. Το εργαλείο διαθέτει επίσης δυναμική δρομολόγηση, ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές όταν οι δρόμοι έχουν αποκλειστεί.

Οι εργαζόμενοι στην πρώτη γραμμή παραμένουν «απολύτως απαραίτητοι», επισήμανε η Τζίνι Ανάν, επικεφαλής έρευνας καινοτομίας στην IRC. Στην περίπτωση των εμβολιασμών, η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει στους εργαζομένους να εντοπίζουν περισσότερα παιδιά, «αλλά οι άνθρωποι είναι αυτοί που τους πραγματοποιούν», σημειώνει.

Ένα ακόμη εργαλείο AI που βρίσκεται υπό ανάπτυξη έχει σχεδιαστεί για την ανίχνευση της νόσου mpox, η οποία εξαπλώνεται γρήγορα στην Αφρική, με επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 15 χώρες. Μια εφαρμογή, η οποία λειτουργεί εκτός σύνδεσης και σε παλαιότερα κινητά τηλέφωνα, αναλύει δερματικές βλάβες χρησιμοποιώντας μια βάση δεδομένων με δεκάδες χιλιάδες εικόνες. Έτσι, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας μπορούν να αναγνωρίζουν ταχύτερα μια ασθένεια που στα αρχικά της στάδια παρουσιάζει συμπτώματα παρόμοια με άλλων λοιμώξεων, αλλά και να λαμβάνουν πιο έγκαιρα αποφάσεις για την απομόνωση ασθενών και τον εμβολιασμό ανθρώπων σε συγκεκριμένες περιοχές, με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης.

Το εργαλείο αυτό θα μπορούσε επίσης να επεκταθεί για την ανίχνευση του ιού Έμπολα και πιο σπάνιων ασθενειών με τις οποίες οι κλινικοί γιατροί εκ των πραγμάτων δεν έχουν μεγάλη εμπειρία, αλλά τις οποίες δεν θέλεις ποτέ να παραβλέψεις», σημείωσε η Μέγκαν Κόφι, ανώτερη ειδικός στις λοιμώδεις νόσους στην IRC.

Εκπαίδευση προσφύγων με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης

Στις σχολικές τάξεις των προσφυγικών καταυλισμών, η οργάνωση χρησιμοποιεί άλλα εργαλεία AI για την εκπαίδευση, μεταξύ άλλων για την παροχή εκπαιδευτικού περιεχομένου σε πολλές διαφορετικές γλώσσες.

«Δραστηριοποιούμαστε σε περισσότερες από 40 χώρες σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Κάθριν Ροντρίγκες, διευθύντρια στρατηγικής στην IRC. «Μερικές φορές σε αυτές τις τάξεις υπάρχουν περισσότερα από 100 παιδιά που μιλούν διαφορετικές γλώσσες καθώς πολλά προέρχονται από διαφορετικές χώρες. Επομένως, πρέπει να μπορούμε να προσαρμόζουμε το περιεχόμενο αρκετά γρήγορα στις εκάστοτε συνθήκες».

Η οργάνωση συνεργάζεται επίσης με την Anthropic για τη βελτίωση των δυνατοτήτων της AI σε λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες. Ένα άλλο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, διαθέσιμο μέσω της εφαρμογής WhatsApp, παρέχει καθοδήγηση σε εκπαιδευτικούς σε χώρες όπως η Νιγηρία και ο Ισημερινός. Παράλληλα, το «pop-up learning», ένα εργαλείο AI που λειτουργεί σε tablet και έχει δοκιμαστεί στην Τανζανία και το Μπανγκλαντές, βοηθά τους μαθητές να καλύψουν μαθησιακά κενά, με την υποστήριξη συντονιστών. Τα εκπαιδευτικά εργαλεία έχουν σχεδιαστεί ώστε να χρησιμοποιούνται με την παρουσία εκπαιδευτικού ή άλλου φροντιστή και όχι αυτόνομα από τους μαθητές.

Ένα ακόμη εργαλείο της IRC, το Signpost, ξεκίνησε ως ψηφιακή υπηρεσία υποστήριξης προσφύγων, στελεχωμένη από ανθρώπους που είχαν οι ίδιοι βιώσει τον εκτοπισμό. Οι εργαζόμενοι απαντούσαν σε ερωτήσεις σχετικά με την πρόσβαση σε καταφύγιο, ιατρική περίθαλψη και άλλες βασικές υπηρεσίες.

Ψυχική υγεία και ΑΙ: Μια νέα δίοδος για όσους διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια

Ένα άλλο εργαλείο, το οποίο δοκιμάζεται στην Ιορδανία και το Μεξικό, έχει σχεδιαστεί για να βοηθά τους πρόσφυγες να αποκτήσουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η ομάδα προχώρησε αργά στην ανάπτυξή του, συνεργαζόμενη στενά με μια συμβουλευτική επιτροπή αποτελούμενη από ανθρώπους των ίδιων των κοινοτήτων. Το συγκεκριμένο εργαλείο έχει ήδη αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο, καθώς βοηθά ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα αναζητούσαν βοήθεια από ψυχολόγο λόγω του κοινωνικού στίγματος.

«Μία από τις φράσεις που ξεχωρίζω περισσότερο είναι αυτή που μου είπε ένας συμμετέχοντας στο πρόγραμμα ήταν ότι το εργαλείο είναι σαν να έχεις έναν μυστικό φίλο. Δεν ένιωθε ότι μπορούσε να απευθυνθεί σε κάποιον από το περιβάλλον του, επειδή φοβόταν τον τρόπο με τον οποίο θα τον έβλεπαν ή θα τον χαρακτήριζαν», ανέφερε η Μπριτ Τάιτους, διευθύντρια σχεδιασμού και μάθησης καινοτομίας στο Airbel Impact Lab της IRC.

Το εργαλείο έχει σχεδιαστεί όχι για να αντικαταστήσει την επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη, αλλά για να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να την αναζητήσουν. Στις δοκιμές, μάλιστα, έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικό στο να πείθει περισσότερους ανθρώπους να απευθύνονται σε υπηρεσίες ψυχικής φροντίδας.

Η προειδοποίηση για τις «παραισθήσεις» της AI

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες έχει επισημάνει ότι γνωρίζει καλά τις αδυναμίες της AI- μεταξύ άλλων την τάση της να «εφευρίσκει» ορισμένες φορές πληροφορίες- καθώς και τους κινδύνους για την ιδιωτικότητα που ενδέχεται να προκύπτουν σε ορισμένες εφαρμογές. Συνεργάζεται με άλλες υπηρεσίες και εταιρείες τεχνολογίας για τη διαμόρφωση αρχών που θα προστατεύουν τους πρόσφυγες.

Η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει επίσης στη δημιουργία νέων τρόπων αντιμετώπισης κρίσεων. Τα εργαλεία πρόγνωσης καιρού της Google που βασίζονται στο AI, για παράδειγμα, μπορούν να προβλέψουν ορισμένες μεγάλες πλημμύρες αρκετές ημέρες νωρίτερα. Ορισμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις αξιοποιούν αυτά τα δεδομένα για να παρέχουν προκαταβολικά οικονομική βοήθεια σε οικογένειες- ώστε, για παράδειγμα, να μπορούν να αγοράσουν επιπλέον τρόφιμα πριν οι πλημμύρες αποκλείσουν τους δρόμους από τους οποίους γίνονται οι παραδόσεις. Σε όλα αυτά τα εγχειρήματα, ο στόχος παραμένει ο ίδιος: όχι η αντικατάσταση των ανθρώπων που εργάζονται στο πεδίο, αλλά η ενίσχυσή τους ώστε να μπορούν να προσεγγίζουν περισσότερους ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια.

Πηγή: Fast Company