Δωρεάν υπηρεσίες καθαρισμού και μαγειρικής προσφέρει σε κατοίκους της Νέας Υόρκης η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Micro AGI, στο πλαίσιο ενός προγράμματος που έχει ως στόχο τη συλλογή δεδομένων για την εκπαίδευση της επόμενης γενιάς οικιακών ρομπότ.
Το πρόγραμμα, που φέρει την ονομασία Shift, βασίζεται σε μια απλή συμφωνία: οι συμμετέχοντες λαμβάνουν δωρεάν υπηρεσίες στο σπίτι τους, ενώ η εταιρεία καταγράφει λεπτομερώς τις εργασίες που εκτελούνται στο εσωτερικό της κατοικίας. Οι εργαζόμενοι που αναλαμβάνουν τον καθαρισμό ή άλλες οικιακές εργασίες φορούν κάμερες προσαρμοσμένες στα καπέλα τους, οι οποίες καταγράφουν τις κινήσεις των χεριών τους και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με αντικείμενα και χώρους.
Σύμφωνα με τον ιδρυτή της Shift, Μπερκάν Κιλίτς, στόχος είναι η δημιουργία μεγάλων συνόλων δεδομένων που θα επιτρέψουν στα μελλοντικά ρομπότ να εκτελούν σύνθετες οικιακές εργασίες σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Όπως υποστηρίζει, σε αντίθεση με τα γλωσσικά μοντέλα που εκπαιδεύονται σε κείμενα διαθέσιμα στο διαδίκτυο, τα ρομπότ πρέπει να μάθουν να λειτουργούν σε πραγματικούς χώρους, όπου κάθε σπίτι, κάθε εργαλείο και κάθε αντικείμενο παρουσιάζει διαφορετικές ιδιαιτερότητες.
Η εταιρεία θεωρεί ότι η εκπαίδευση των ρομπότ απαιτεί τεράστιες ποσότητες δεδομένων από πραγματικές συνθήκες. Το επιχειρηματικό της μοντέλο βασίζεται στη συλλογή αυτών των πληροφοριών και στη διάθεσή τους, σε ανωνυμοποιημένη μορφή, σε εταιρείες που αναπτύσσουν συστήματα ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης.
Today, we’re launching shift. We’re starting by cleaning your apartment in New York City, for free.
Here’s how it works. Book a shift cleaning. A vetted shift operator comes to your home wearing one of our devices. They clean. They leave. You pay nothing.
In exchange, we record… pic.twitter.com/oBrCXcEz5G
— shift (@joinshiftX) May 28, 2026
Ανησυχίες για την ιδιωτικότητα και τη χρήση των δεδομένων
Το πρόγραμμα έχει ήδη προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον στη Νέα Υόρκη, όπου η ζήτηση για τις δωρεάν υπηρεσίες είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Η πρακτική της συλλογής δεδομένων από το εσωτερικό κατοικιών έχει προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις που ασχολούνται με τα ψηφιακά δικαιώματα και την προστασία της ιδιωτικότητας.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά τι παραχωρούν σε αντάλλαγμα για μια δωρεάν υπηρεσία, ιδιαίτερα όταν αυτή συνεπάγεται πρόσβαση σε προσωπικούς χώρους και καταγραφή της καθημερινότητάς τους.
Ο Ρόρι Μιρ, διευθυντής προγραμμάτων του Electronic Frontier Foundation (EFF), υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση πρακτικών κατά τις οποίες οι χρήστες ανταλλάσσουν προσωπικά δεδομένα με οικονομικά οφέλη ή δωρεάν υπηρεσίες. Όπως σημείωσε, ακόμη και όταν μια εταιρεία δηλώνει ότι θα χρησιμοποιήσει τα δεδομένα με υπεύθυνο τρόπο, παραμένει ο κίνδυνος αυτά να διαμοιραστούν σε τρίτους ή να αξιοποιηθούν για σκοπούς που οι χρήστες δεν είχαν αρχικά προβλέψει.
Ανάλογες ανησυχίες διατύπωσε και η Κάλι Σρέντερ από το Electronic Privacy Information Center (EPIC), η οποία χαρακτήρισε το μοντέλο της εταιρείας ως μια ιδιαίτερα ευρηματική μέθοδο εμπορικής αξιοποίησης προσωπικών δεδομένων. Σύμφωνα με την ίδια, πολλοί χρήστες υποτιμούν τον όγκο των ευαίσθητων πληροφοριών που μπορεί να καταγραφούν μέσα σε ένα σπίτι, ακόμη και όταν η καταγραφή επικεντρώνεται σε φαινομενικά απλές εργασίες όπως ο καθαρισμός ή η προετοιμασία φαγητού.
Η ίδια επισήμανε επίσης ότι τα δεδομένα που συλλέγονται σήμερα για την εκπαίδευση ρομπότ θα μπορούσαν στο μέλλον να συμβάλουν στην αυτοματοποίηση επαγγελμάτων όπως αυτό των καθαριστών, δημιουργώντας νέα ερωτήματα για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας.
«Τα δεδομένα σας χρησιμοποιούνται έτσι κι αλλιώς», απαντά η εταιρεία
Η Micro AGI απορρίπτει τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία είναι πλήρως διαφανής και ότι οι συμμετέχοντες γνωρίζουν εκ των προτέρων πώς θα χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα που συλλέγονται από τα σπίτια τους.
Ο ιδρυτής της εταιρείας, Μπερκάν Κιλίτς, υποστήριξε ότι η διαφορά σε σχέση με άλλες ψηφιακές υπηρεσίες είναι πως οι χρήστες λαμβάνουν άμεσο αντάλλαγμα για τα δεδομένα που παραχωρούν. Όπως ανέφερε, οι περισσότεροι άνθρωποι μοιράζονται ήδη καθημερινά προσωπικές πληροφορίες μέσω ιστοσελίδων, εφαρμογών και κοινωνικών δικτύων χωρίς να αποζημιώνονται ή να γνωρίζουν πάντα πώς αξιοποιούνται.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία που προτείνει η εταιρεία είναι ξεκάθαρη: οι χρήστες επιλέγουν εάν θέλουν να συμμετάσχουν και λαμβάνουν μια δωρεάν υπηρεσία με αντάλλαγμα τη συλλογή δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη μελλοντικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Παρά τις αντιδράσεις, ορισμένοι από όσους συμμετέχουν στο πρόγραμμα αντιμετωπίζουν θετικά την ιδέα ότι συμβάλλουν στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Εργαζόμενοι που συμμετέχουν στο εγχείρημα δήλωσαν στο BBC ότι θεωρούν πως η τεχνητή νοημοσύνη θα μεταμορφώσει σημαντικά τον κόσμο της εργασίας τα επόμενα χρόνια και ότι όσοι εξοικειωθούν έγκαιρα με τις νέες τεχνολογίες θα βρεθούν σε πλεονεκτική θέση.
Η εταιρεία σχεδιάζει να επεκτείνει το μοντέλο και σε άλλους τομείς πέρα από τον καθαρισμό κατοικιών. Σύμφωνα με τον Κιλίτς, αντίστοιχα προγράμματα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στην Τουρκία, όπου μηχανικοί και τεχνικοί καταγράφουν εργασίες συντήρησης οχημάτων με στόχο τη δημιουργία νέων βάσεων δεδομένων για την εκπαίδευση ρομποτικών συστημάτων.
Η περίπτωση της Shift αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αναζητούν νέες πηγές δεδομένων, καθώς ο ανταγωνισμός για την ανάπτυξη ολοένα πιο προηγμένων συστημάτων επεκτείνεται πλέον από το διαδίκτυο στον φυσικό κόσμο και την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Με πληροφορίες από BBC
