ΠΟΣΟ ΕΥΚΟΛΟ ΕΙΝΑΙ να γράψει κανείς για πολιτικά ζητήματα εν μέσω θέρους; Δύσκολο, ίσως και βαρετό, θα έλεγε κανείς, ιδιαίτερα αν παραμείνει εγκλωβισμένος στις ίντριγκες της εσωτερικής πολιτικής σκηνής. Γράφεται σε διάφορες στήλες ότι ο Πρωθυπουργός έδωσε αυστηρή εντολή σε όλους, υπουργούς και μη, να είναι «πίσω στα θρανία» στις 17 Αυγούστου, καθώς και ότι ορισμένοι κουβαλούν μαζί τα λάπτοπ στις παραλίες και ενδεχομένως καταγράφουν ιδέες για να… γεμίσει το καλάθι της ΔΕΘ. Ακούγεται πιθανότερο ότι η πλειονότητα θα επιδιώξει να πιάσει τον παλμό των ψηφοφόρων, κάτι που ισχύει περισσότερο για τους υπουργούς και βουλευτές που εκλέγονται στην επαρχία, ιδιαίτερα εφόσον πολλοί ανησυχούν ότι μπορεί να μην εκλεγούν στην επόμενη αναμέτρηση.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ίσως είναι καλύτερα να κοιτάξει κάποιος «από έξω προς τα μέσα» κατά την αναζήτησή του να γράψει κάτι ουσιαστικό, που όμως θα απασχολήσει αργά ή γρήγορα την ελληνική πολιτική. Στις 7 Αυγούστου εμφανίστηκε στο «Bloomberg» ένα άρθρο γνώμης το οποίο υπογράφει ο Έιντριαν Γούλντριτζ με τον τίτλο «AI is the greatest grievance machine ever» (σε ελεύθερα ελληνικά θα μπορούσε να μεταφραστεί ως «Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι η μεγαλύτερη μηχανή παραγωγής αδικίας στην Ιστορία»). Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τη λέξη «grievance», που υπό τη στενή έννοια σημαίνει «παράπονο», αλλά στο πλαίσιο της ανάλυσής του θα ερμηνευόταν καλύτερα ως «αδικία» ή «άδικη μεταχείριση».
«Το αίσθημα αδικίας που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη θα αναδιατάξει την παγκόσμια πολιτική περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τα προσεχή χρόνια, ακόμη και από το κύμα προσφύγων που πλημμυρίζουν τον πλούσιο κόσμο».
Μία παράγραφος από το εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο του Γούλντριτζ είναι αποκαλυπτική των προκλήσεων (κατ’ άλλους των κινδύνων) που φέρει μαζί της η ανεξέλεγκτη πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης, με ρυθμό που η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών δεν μπορεί να διαχειριστεί. «Το αίσθημα αδικίας που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη θα αναδιατάξει την παγκόσμια πολιτική περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τα προσεχή χρόνια, ακόμη και από το κύμα προσφύγων που πλημμυρίζουν τον πλούσιο κόσμο. Θα αναδιαμορφώσει», προσθέτει ο Γούλντριτζ, «επίσης τα λαϊκιστικά κινήματα, θα δημιουργήσει ρωγμές στα κατεστημένα κόμματα και ίσως να δημιουργήσει και έναν νέο τύπο τρομοκρατίας. Πολλά από όσα είναι να έρθουν μπορούμε ήδη να τα δούμε σε εμβρυϊκή μορφή».
Ακόμη και από εγχώριους ταγούς, πολιτικούς ή μη, έχουμε εσχάτως ακούσει πόσο χρήσιμη και καταλυτική θα είναι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την ελληνική οικονομία. Η συζήτηση όμως για τις ευρύτερες συνέπειες αυτής της βιομηχανικής επανάστασης, η οποία δεν μπορεί σε κλίμακα να συγκριθεί με καμία από τις προηγούμενες, λείπει παντελώς από τον δημόσιο –προεκλογικό– διάλογο. Αυτός έχει εγκλωβιστεί μόνο στη μάχη για το κόστος ζωής (όντως δυσβάσταχτο για πολλούς συμπολίτες μας που αδυνατούν να βγάλουν τον μήνα με τους τρέχοντες μισθούς) ή και σε ανάσυρση των μνημών του 2015, όλα στον μύλο μιας προεκλογικής περιόδου που έχει ήδη αρχίσει αλλά ουδείς γνωρίζει πότε θα ολοκληρωθεί και με ποια έκβαση.
Αν δεν υπάρξουν οι κατάλληλοι χειρισμοί, τότε ο μετασχηματισμός που φέρει μαζί της η τεχνητή νοημοσύνη θα προκαλέσει εξεγέρσεις σε κλίμακα που δεν έχουμε ξαναδεί, τονίζει ο συγγραφέας. Και εξηγεί ότι οι οικονομικές επαναστάσεις προκαλούν αδικίες για τρεις βασικούς λόγους. Ο πρώτος είναι ότι διαταράσσουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται τα πράγματα, ο δεύτερος είναι ότι κάνουν έναν μικρό αριθμό ανθρώπων υπερβολικά πλούσιους και ο τρίτος είναι ότι στερούν από εργαζόμενους και πολίτες την έννοια ότι ελέγχουν τη ζωή τους. Ο συνδυασμός των παραπάνω λόγων αποτελεί καύσιμη ύλη για τον λαϊκισμό και οι κοινωνικές αντιδράσεις μπορεί να είναι πολύ εκτεταμένες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα έχουμε απαραίτητα μία επανεμφάνιση του κινήματος των Λουδιτών, όπως τον 19ο αιώνα. Η διαμόρφωση όμως μίας πανίσχυρης ολιγαρχίας από τους βαρόνους της τεχνολογίας, η συσσώρευση τεράστιων οικονομικών πόρων σε εταιρείες-κολοσσούς της τεχνητής νοημοσύνης και η επιρροή που αυτό το σύστημα μπορεί να έχει στις πολιτικές ηγεσίες συνιστούν εκρηκτικό μείγμα. Επιπλέον, η επίδραση στον χώρο της εργασίας/απασχόλησης, αλλά και η αρνητική επίδραση που η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ήδη έχει στο περιβάλλον λόγω, μεταξύ άλλων, της ανάγκης για νερό αλλά και για μεγάλες ποσότητες ενέργειας των data centers, καθιστά την εξίσωση πολυπαραγοντική.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μόνο τεχνολογικό ζήτημα. Είναι ζήτημα βαθιά φιλοσοφικό, όπως είχε παρατηρήσει πριν από δέκα χρόνια ο μεγάλος Χένρι Κίσιντζερ, και αν δεν ιδωθεί ως τέτοιο, τότε ουδείς μπορεί να αποτρέψει ακόμη και μεγάλες καταστροφές επιπέδου παγκοσμίου πολέμου – λόγω ώσμωσης της τεχνητής νοημοσύνης με τα νέα οπλικά συστήματα. Μην αναμένετε όμως τέτοιου είδους συζητήσεις από το ελληνικό πολιτικό προσωπικό – και αν υπάρχουν λίγοι τους οποίους απασχολεί το ζήτημα, είναι οι εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Προς το παρόν, καθίστε αναπαυτικά και απολαύστε μία αναμέτρηση που μην εκπλαγείτε αν μοιάζει πολύ με εκείνη του 2019…
