Η Ιαπωνία εκτόξευσε με επιτυχία τη διαστημική αποστολή για τη συλλογή και επιστροφή δειγμάτων από ένα από τα φεγγάρια του Άρη, με τους επιστήμονες να ελπίζουν ότι τα ευρήματα θα ρίξουν φως στην προέλευση του ηλιακού συστήματος και της ζωής στη Γη.
Το διαστημικό σκάφος «Martian Moons Exploration (MMX)», προωθούμενο από τον κύριο πύραυλο H3 της Ιαπωνίας, εκτοξεύτηκε νωρίς το πρωί της Πέμπτης (22/10) από το νησί Tanegashima στα νοτιοδυτικά της χώρας, όπως ανακοίνωσε η Ιαπωνική Υπηρεσία Εξερεύνησης του Διαστήματος (JAXA).
Το σκάφος αναμένεται να φτάσει σε τροχιά γύρω από τον Άρη τον Αύγουστο του επόμενου έτους και να συλλέξει τουλάχιστον 10 γραμμάρια εδάφους και πετρωμάτων από την επιφάνεια του Φόβου, ενός εκ των δύο μικρών, ακανόνιστου σχήματος, δορυφόρων που περιφέρονται γύρω από τον «κόκκινο πλανήτη». Η επιστροφή του στη Γη είναι προγραμματισμένη για το 2031.
Ιαπωνία: Το χρονικό της διαστημικής αποστολής στον δορυφόρο του Άρη
Ο γεμάτος κρατήρες Φόβος, με διάμετρο 22,5 χιλιομέτρων, περιφέρεται γύρω από τον Άρη τρεις φορές την ημέρα σε απόσταση περίπου 6.000 χιλιομέτρων από την επιφάνειά του.
Ο πύραυλος H3 που μετέφερε τη μη επανδρωμένη συσκευή εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Κέντρο Tanegashima στις 4:41 π.μ., μπροστά σε χιλιάδες ανθρώπους που είχαν ξυπνήσει νωρίς για να παρακολουθήσουν τη ζωντανή μετάδοση. Μία ώρα αργότερα, οι επιστήμονες της JAXA ανακήρυξαν την εκτόξευση επιτυχημένη, καθώς το διαστημικό σκάφος αποσπάστηκε από το ανώτερο στάδιο του πυραύλου, προκαλώντας πανηγυρισμούς στο κέντρο ελέγχου.
Υπενθυμίζεται πως η NASA έχει προσεδαφίσει εννέα διαστημικά σκάφη στον Άρη τον τελευταίο μισό αιώνα, ενώ η Κίνα το 2021. Ωστόσο, αυτή είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται προσεδάφιση στον Φόβο ή στο μικρότερο δορυφόρο του Άρη, τον Δείμο.
Τα μυστικά του Φόβου και του Δείμου
Ο Γιασουχίρο Καβακάτσου, επικεφαλής της αποστολής Martian Moons eXploration (MMX), δήλωσε ότι τα δείγματα από τον Φόβο θα προσφέρουν χρήσιμα δεδομένα στους επιστήμονες, προκειμένου να εξετάσουν το ενδεχόμενο αξιοποίησης ενός δορυφόρου του Άρη ως βάσης για μελλοντική επανδρωμένη αποστολή στον πλανήτη. Οι ΗΠΑ, η Κίνα και άλλες χώρες φιλοδοξούν να στείλουν αστροναύτες στον Άρη.
«Παρά τη δυνητική σημασία τους, οι δορυφόροι του Άρη δεν έχουν μελετηθεί ποτέ σε βάθος», δήλωσε ο Καβακάτσου. «Θεωρούνται τα σημαντικότερα βουνά του ηλιακού συστήματος στα οποία δεν έχει καταφέρει να φτάσει ο άνθρωπος».
Η Ιαπωνία ηγείται μιας διεθνούς αποστολής, στην οποία συμμετέχουν η NASA και άλλες εθνικές διαστημικές υπηρεσίες, παρέχοντας εξοπλισμό και υποστήριξη στις επικοινωνίες.
Από τη δεκαετία του 1960 έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες αποστολές στον Άρη, ωστόσο οι δύο δορυφόροι του παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητοι. Πολλαπλές ρωσικές προσπάθειες προσεδάφισης στον Φόβο έχουν αποτύχει, μεταξύ των οποίων και μία αποστολή που εκτοξεύθηκε το 2011.
Ο Φόβος και ο Δείμος πήραν τα ονόματά τους από τις προσωποποιήσεις του φόβου και του τρόμου στην ελληνική μυθολογία. Ήταν γιοι του θεού του πολέμου Άρη, από τον οποίο πήρε το όνομά του ο ομώνυμος πλανήτης, γνωστός στους Ρωμαίους ως Μαρς.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που θέλουν να απαντήσουν οι επιστήμονες αφορά τον τρόπο σχηματισμού των δύο δορυφόρων και τη σύστασή τους. Ορισμένοι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα δύο σώματα, με το ακανόνιστο σχήμα και τους πολυάριθμους κρατήρες, ενδέχεται να αποτελούν υπολείμματα υλικού που δημιουργήθηκε όταν ένα μεγάλο ουράνιο σώμα συγκρούστηκε με τον Άρη. Άλλοι θεωρούν ότι πρόκειται για αστεροειδείς που προέρχονται από άλλες περιοχές του ηλιακού συστήματος.
Οι επιστήμονες της JAXA εκτιμούν ότι η ανάλυση των δειγμάτων από τον Φόβο θα δώσει απαντήσεις. «Μπορούμε σχεδόν με βεβαιότητα να καταλήξουμε σε συμπέρασμα αναλύοντας δείγματα εδάφους», δήλωσε ο Κιγιόσι Κουραμότο, επικεφαλής επιστημονικός ερευνητής της αποστολής.
Η επιλογή του Φόβου για τη συλλογή δειγμάτων έγινε κυρίως επειδή βρίσκεται πιο κοντά στον Άρη απ’ ό,τι ο Δείμος και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να περιέχει περισσότερες πληροφορίες για τον πλανήτη. Σύμφωνα με αξιωματούχους της JAXA, εκτιμάται ότι περίπου το 0,1% του υλικού που θα συλλεχθεί από τον Φόβο θα προέρχεται από τον Άρη.
Ο Φόβος έχει διάμετρο περίπου 27 χιλιόμετρα στο ευρύτερο σημείο του και περιφέρεται γύρω από τον Άρη σε απόσταση περίπου 6.000 χιλιομέτρων, ολοκληρώνοντας τρεις περιφορές την ημέρα.
Τα δείγματα ενδέχεται να προσφέρουν στοιχεία και για την προέλευση του Δείμου, καθώς οι δύο δορυφόροι θεωρείται ότι έχουν παρόμοια προέλευση, σύμφωνα με τον Κουραμότο. Στο πλαίσιο της αποστολής προβλέπεται επίσης διέλευση από τον Δείμο και συλλογή παρατηρήσεων.
Με πληροφορίες από Guardian
