Για λίγες ημέρες, η Pont Neuf έμοιαζε σαν να είχε πάψει να είναι γέφυρα. Πάνω από τον Σηκουάνα, στο κέντρο του Παρισιού, η ιστορική κατασκευή άρχισε να μεταμορφώνεται σε κάτι απρόσμενο: μια τεχνητή σπηλιά, ένα ορεινό τοπίο από φωτογραφικό καμβά, φουσκωτές αψίδες και αρχιτεκτονική ψευδαίσθηση.
Το έργο είναι η «La Caverne du Pont-Neuf» του JR, μια μνημειακή δημόσια εγκατάσταση που επρόκειτο να ανοίξει στο κοινό στις 6 Ιουνίου. Όμως στις 2 Ιουνίου, λίγο πριν ολοκληρωθεί, ισχυροί άνεμοι και βροχή προκάλεσαν ζημιές στην κατασκευή. Ο καμβάς που κάλυπτε τον φουσκωτό σκελετό σκίστηκε στο επάνω μέρος του έργου και η πρεμιέρα αναβλήθηκε.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, τεχνικοί και μηχανικοί εξετάζουν ακόμη την έκταση της ζημιάς και τα ακριβή αίτια του προβλήματος. Νέα ημερομηνία έναρξης δεν έχει ανακοινωθεί. Το ερώτημα είναι αν η εγκατάσταση μπορεί να επισκευαστεί εγκαίρως και αν μπορούν να παραταθούν οι άδειες για το κλείσιμο της Pont Neuf στην κυκλοφορία.
Η εγκατάσταση έχει ύψος 18 μέτρα και μήκος 120 μέτρα. Σχεδιάστηκε ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να περπατήσουν μέσα στη γέφυρα σαν να μπαίνουν σε μια τεχνητή σπηλιά. Η εμπειρία δεν θα είναι μόνο οπτική, αλλά και ηχητική, με τη συμμετοχή του Τόμας Μπανγκαλτέρ των Daft Punk, καθώς και οσφρητική, μέσα από συνεργασία με οίκο αρωμάτων.
Το έργο συνομιλεί ευθέως με μία από τις πιο διάσημες δημόσιες παρεμβάσεις του 20ού αιώνα: το «The Pont Neuf Wrapped» των Christo και Jeanne-Claude, οι οποίοι το 1985 τύλιξαν την ίδια γέφυρα με ύφασμα, σχοινιά και ατσάλινα καλώδια. Εκείνη η παρέμβαση είχε παραμείνει εγκατεστημένη για δύο εβδομάδες και είχε προσελκύσει περίπου τρία εκατομμύρια επισκέπτες.
Σαράντα χρόνια αργότερα, ο JR δεν τυλίγει απλώς την Pont Neuf. Τη μετατρέπει σε trompe-l’oeil τοπίο: μια ψευδαίσθηση βράχου και σπηλιάς πάνω από τον Σηκουάνα, ένα πέρασμα που μοιάζει να βγάζει την πόλη έξω από την καθημερινή της εικόνα.
Το εγχείρημα είναι τεχνικά δύσκολο. Η Pont Neuf είναι προστατευόμενο ιστορικό μνημείο, επομένως τίποτα δεν μπορεί να τρυπηθεί ή να στερεωθεί απευθείας πάνω στη γέφυρα. Η δομή βασίζεται σε 80 φουσκωτές αψίδες και σε έναν τεράστιο καμβά που καλύπτει χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα. Το έργο, προϋπολογισμού περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ, στηρίζεται σε ιδιωτική χρηματοδότηση.
Η ζημιά συνέβη ακριβώς τη στιγμή που η εγκατάσταση είχε αρχίσει να λειτουργεί ως εικόνα. Οι φωτογραφίες δείχνουν την Pont Neuf άλλοτε σαν χιονισμένη οροσειρά, άλλοτε σαν πληγωμένο σκηνικό, με συνεργεία να προσπαθούν να σώσουν μια ψευδαίσθηση που σχεδιάστηκε για να είναι προσωρινή, αλλά όχι τόσο εύθραυστη.
Η «σπηλιά» του JR δεν άνοιξε ακόμη. Αλλά ακόμη και πριν υποδεχθεί το κοινό, πρόλαβε να κάνει αυτό που συχνά πετυχαίνει η μεγάλη δημόσια τέχνη: να αλλάξει για λίγο τον τρόπο που κοιτάμε ένα γνωστό σημείο της πόλης.
Η Pont Neuf έμοιασε με βουνό, με σπήλαιο, με σκηνικό που πέρασε πάνω από τον Σηκουάνα και σκίστηκε στον άνεμο.
Με στοιχεία από Designboom, Le Monde
