Η μοναξιά της Νέας Υόρκης έχει πλέον τη φωνή της Τίλντα Σουίντον.
Δέκα χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία του, το The Lonely City της Olivia Laing επιστρέφει σε νέα ηχητική έκδοση, με τη Βρετανίδα ηθοποιό στην αφήγηση. Είναι η πρώτη φορά που η Σουίντον διαβάζει audiobook, και η επιλογή μοιάζει σχεδόν αυτονόητη: λίγες φωνές μπορούν να κουβαλήσουν τόσο καθαρά την απόσταση, τη μελαγχολία, την ψυχραιμία και την παράξενη τρυφερότητα ενός βιβλίου για τη μοναξιά.
Το The Lonely City, που κυκλοφόρησε το 2016, είναι ένα υβρίδιο προσωπικής αφήγησης, δοκιμίου και πολιτισμικής χαρτογράφησης. Η Olivia Laing είχε μετακομίσει στο Μανχάταν μετά το ξαφνικό τέλος μιας ερωτικής σχέσης και βρέθηκε αντιμέτωπη με μια μορφή μοναξιάς που έμοιαζε σχεδόν αντιφατική: να είσαι μόνος σε μια πόλη γεμάτη εκατομμύρια ανθρώπους.
Από αυτή την εμπειρία ξεκίνησε ένα από τα πιο αγαπημένα σύγχρονα βιβλία για την αστική απομόνωση και τη δημιουργία. Το The Lonely City δεν γράφει απλώς για το πώς είναι να νιώθεις μόνος. Ακολουθεί τη μοναξιά μέσα στην τέχνη, κοιτάζοντας καλλιτέχνες που έζησαν, δούλεψαν ή δημιούργησαν γύρω από αυτήν.
Στο βιβλίο συναντάμε τον Edward Hopper, με τις μοναχικές φιγούρες του σε καφέ, δωμάτια και νυχτερινά αστικά τοπία. Τον Henry Darger, που έζησε σχεδόν αόρατος και έγινε γνωστός μετά θάνατον για το αλλόκοτο, τεράστιο εικαστικό του σύμπαν. Τον Andy Warhol, που περιβαλλόταν από ανθρώπους αλλά κρατούσε πάντα μια απόσταση. Και τον David Wojnarowicz, τον καλλιτέχνη και ακτιβιστή που κατέγραψε με σκληρότητα και τρυφερότητα την καταστροφή που προκάλεσε το AIDS.
Το The Lonely City δεν αντιμετωπίζει τη μοναξιά σαν απλή θλίψη. Τη βλέπει ως κατάσταση του σώματος, της πόλης, της επιθυμίας και της τέχνης. Ως κάτι που μπορεί να συντρίψει, αλλά και να ανοίξει βλέμμα. Η μοναξιά δεν γίνεται ρομαντική. Γίνεται υλικό.
Στη νέα ηχογράφηση, η Σουίντον διαβάζει το βιβλίο με τόνο που, σύμφωνα με τον Guardian, είναι καθαρός αλλά στοχαστικός, με μια μελαγχολία που δεν βαραίνει υπερβολικά το κείμενο. Η δική της φωνή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στο έργο: το κάνει λιγότερο θεωρητικό και περισσότερο σωματικό, σαν η πόλη, οι καλλιτέχνες και η αφηγήτρια να μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο.
Η νέα έκδοση περιλαμβάνει και επίμετρο που διαβάζει η ίδια η Olivia Laing. Εκεί, το θέμα της μοναξιάς επιστρέφει όχι ως εξαίρεση, αλλά ως μέρος της ανθρώπινης κατάστασης: το να ζούμε μέσα σε ένα σώμα, μέσα στον χρόνο, χωρισμένοι από τους άλλους ακόμη κι όταν τους έχουμε ανάγκη.
Το ενδιαφέρον της επιστροφής του The Lonely City δεν είναι μόνο λογοτεχνικό. Σε μια εποχή όπου η μοναξιά συζητιέται ξανά ως κοινωνικό, ψυχικό και πολιτικό φαινόμενο, το βιβλίο μοιάζει ακόμη επίκαιρο. Η πόλη εξακολουθεί να υπόσχεται επαφή και να παράγει απομόνωση. Τα σώματα εξακολουθούν να περνούν το ένα δίπλα στο άλλο χωρίς να συναντιούνται. Η τέχνη εξακολουθεί να γίνεται, πολλές φορές, ο τόπος όπου αυτή η απόσταση αποκτά μορφή.
Η Τίλντα Σουίντον δεν εμφανίζεται εδώ ως απλή διάσημη φωνή που προστίθεται σε ένα ήδη επιτυχημένο βιβλίο. Η παρουσία της λειτουργεί σχεδόν σαν φυσική προέκταση του υλικού.
Μια ηθοποιός που έχει συνδεθεί με ρόλους ρευστότητας, αποξένωσης, ψυχρής έντασης και παράξενης ευαλωτότητας διαβάζει ένα βιβλίο για ανθρώπους που έφτιαξαν τέχνη από την αίσθηση ότι δεν ανήκουν πλήρως πουθενά.
Και κάπως έτσι, το The Lonely City επιστρέφει όχι ως απλή επετειακή έκδοση, αλλά ως υπενθύμιση ότι η μοναξιά δεν είναι πάντα σιωπή. Μερικές φορές έχει φωνή. Και αυτή τη φορά, η φωνή της είναι της Τίλντα Σουίντον.
με στοιχεία από Guardian
