Στις ελληνικές παραλίες έχουν επιστρέψει κι αυτό το καλοκαίρι οι μωβ μέδουσες, γνωστές και ως Pelagia Noctiluca, καταγράφοντας έξαρση σε συγκεκριμένα σημεία, πέριξ κυρίως του Ευβοϊκού Κόλπου.
Συγκεκριμένα, αριθμός μωβ μεδουσών έχει παρατηρηθεί σε διάφορες περιοχές της Εύβοιας και της Φθιώτιδας, όπως τη Χαλκίδα, την Αρκίτσα, τη Δροσιά και μερικές στο κομμάτι του Παγασητικού Κόλπου.
Αξίζει να σημειωθεί πως, φέτος πέρα από την εφαρμογή iNaturalist, φέτος λειτουργεί και ένας live-διαδραστικός χάρτης για τις μωβ μέδουσες, σε νέα πλατφόρμα που φέρει τίτλο pelagia.mermanconservation.co.uk.
Η εφαρμογή με τον live χάρτη για τις μωβ μέδουσες, συγκεντρώνει και επεξργάζεται δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, αντλώντας πληροφορίες τόσο από διαδικτυακές καταγραφές όσο και από την ομάδα «Μέδουσες στην Ελλάδα» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Χαρακτηριστικά, στον παρακάτω σύνδεσμο, εάν πατήσετε «map» δίπλα από το ημερολόγιο, μπορείτε σε «ζωντανό χρόνο» να δείτε πού υπάρχουν μωβ μέδουσες αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα
Μωβ μέδουσες: Τα χαρακτηριστικά τους
Ως προς τα χαρακτηριστικά τους, οι μωβ μέδουσες διαφέρουν σε σχέση με άλλα είδη, όπως η Aequorea forskalea. Το εν λόγω ασπόνδυνο, για παράδειγμα, φέρει τα εξής:
- χρώμα: σχεδόν διάφανο ή υπολευκό
- καμπάνα: λεπτή επίπεδο, σχεδόν σαν γυαλί
- ακτίνες: φαίνονται καθαρά σαν ακτινωτές γραμμές
- πλοκάμια: πολλά, πολύ λεπτά και διακριτικά
- oral arms: δεν έχει εμφανείς στοματικούς βραχίονες
- τσίμπημα: συνήθως ήπιο, αλλά δεν αγγίζουμε ποτέ τη μέδουσα
Αντίστοιχα, η Aurelia aurita έχει τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:
- χρώμα: σχεδόν διάφανο, υπολευκό ή ελαφρά γαλαζωπό
- καμπάνα: λεπτή, επίπεδη, κυκλική και πολύ διαφανής
- στοματικοί βραχίονες: 4 κοντοί, λεπτοί και διακριτικοί
- πλοκάμια: πολλά, πολύ λεπτά και κοντά περιφερειακά
- χαρακτηριστικό γνώριμα: 4 πεταλοειδείς γονάδες στο κέντρο της καμπάνας
- όψη: απαλή, «φεγγαρένια», σχεδόν σαν διάφανος δίσκος
- τσίμπημα: συνήθως πολύ ήπιο, αλλά δεν αγγίζουμε ποτέ τη μέδουσα
Όσον αφορά, όμως, τις μωβ μέδουσες, γνωστές και ως Pelagia noctiluca, μπορεί να τις ξεχωρίσει κάποιος με βάση τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
- χρώμα: ροζ, μωβ ή λιλά
- καμπάνα: θολωτή, σχετικά παχιά, με μικρές κηλίδες / εξογκώματα
- στοματικοί βραχίονες: 4 μακριοί, κυματιστοί και πολύ εμφανείς
- πλοκάμια: 8 μακριά, λεπτά και περιφερειακά
- όψη: πιο χρωματιστή και “στικτή”, όχι διάφανη σαν γυαλί
- τσίμπημα: δυνατό, συχνά επώδυνο, δεν αγγίζουμε ποτέ τη μέδουσα
Μωβ μέδουσες: Τι κάνουμε εάν μας τσιμπήσουν
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η μωβ μέδουσα ή τσούχτρα (επιστημονική ονομασία: Pelagia noctiluca) είναι μέδουσα της οικογένειας Πελαγίδες και το μόνο αναγνωρισμένο επί του παρόντος είδος στο γένος της.
Η επιστημονική ονομασία προέρχεται από τα ελληνικά, πελαγία σημαίνει «θαλασσινός», από τη λέξη πέλαγο, και στα λατινικά noctiluca είναι η συνδυαστική μορφή του nox «νύχτα» και lux σημαίνει φως. Επομένως, η Pelagia noctiluca μπορεί να περιγραφεί ως ένας θαλάσσιος οργανισμός με την ικανότητα να λάμπει στο σκοτάδι (βιοφωταύγεια). Απαντάται παγκοσμίως σε τροπικές και θερμές εύκρατες θάλασσες,αν και υπάρχουν υποψίες ότι καταγραφές από την περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού, η οποία περιλαμβάνει τη Μεσόγειο και τον Κόλπο του Μεξικού, αντιπροσωπεύουν στενά συγγενικά αλλά προς το παρόν μη αναγνωρισμένα είδη.
Σε περίπτωση που υπάρξει τσίμπημα από μωβ μέδουσα:
- Απομακρύνετε τα τυχόν κολλημένα στο σώμα σας πλοκάμια. Όχι όμως με γυμνά χέρια, διότι αυτό θα οδηγήσει σε κόλλημα των πλοκαμιών στα χέρια και μεταφορά του ερεθισμού εκεί.
- Ξεπλύνετε την περιοχή του τσιμπήματος με άφθονο θαλασσινό νερό. Σε παλαιότερες πρακτικές προτεινόταν τρίψιμο με άμμο της περιοχής του δέρματος που είναι κολλημένα τα πλοκάμια της τσούχτρας αλλά σήμερα συστήνεται κυρίως απαλό πλύσιμο με θαλασσινό νερό. Μη χρησιμοποιείτε γλυκό νερό, διότι μπορεί να ενεργοποιήσει κεντριά που έχουν μείνει στο δέρμα.
- Τοποθετείστε στο σημείο του τσιμπήματος πάγο ή κρύες κομπρέσες. Αυτό περιορίζει τα τοπικά φαινόμενα από το δέρμα.
- Αλείψτε την πάσχουσα περιοχή με κορτιζονούχο κρέμα. Περιορίζει την τοπική φλεγμονώδη αντίδραση και ανακουφίζει γρήγορα από το τσούξιμο και την φαγούρα.
- Πάρτε κάποιο αντιισταμινικό χάπι. Με τα αντιισταμινικά αντιμετωπίζονται συστηματικότερα συμπτώματα όπως ο κνησμός. Η ανάγκη για φάρμακα τέτοιου είδους είναι μεγαλύτερη όσο μεγαλύτερη είναι η έκταση του προσβληθέντος δέρματος.
- Τέλος αν τα συμπτώματα είναι έντονα και ιδιαίτερα αν δεν υποχωρούν μετά την εφαρμογή των τοπικών μέτρων, μπορεί να χρειασθεί κάποια ένεση κορτιζόνης. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει οπωσδήποτε να πάτε στο νοσοκομείο ή να επισκεφθείτε κάποιο Κέντρο Υγείας.
