Τα Στενά του Ορμούζ, η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός στη Μέση Ανατολή που βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, θα παραμείνουν κλειστά έως ότου η Ουάσιγκτον εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο της συμφωνίας που υπεγράφη τον Ιούνιο, ανακοίνωσε ο επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.
Ο Γαλιμπάφ, ο οποίος είναι επίσης, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε σε ομιλία του που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση ότι τα Στενά «δεν θα ανοίξουν» μέχρι να εκπληρωθούν συγκεκριμένοι όροι από την αμερικανική πλευρά.
Μεταξύ αυτών ανέφερε την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, την άρση του πετρελαϊκού εμπάργκο, καθώς και τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα.
Η τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχεράνη εμφανίζεται έτοιμη να αλλάξει δραστικά τη στρατιωτική της στάση και να περάσει σε «πλήρη επίθεση», καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.
Μέση Ανατολή: Το Ιράν ετοιμάζεται για κλιμάκωση και προαναγγέλλει «πλήρη επίθεση»
Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι ένοπλες δυνάμεις και οι σύμμαχοι του Ιράν προετοιμάζονται να «κλιμακώσουν» τη δράση τους στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς η ιρανική ηγεσία βρίσκεται κοντά στη λήψη αποφάσεων και είναι έτοιμη να «περάσει στη δράση».
Η ίδια πηγή προειδοποίησε για μελλοντική «επίκαιρη και ακριβή» στρατιωτική επιχείρηση με στόχο να σπάσει ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, εφόσον οι διπλωματικές προσπάθειες δεν οδηγήσουν σε αποτέλεσμα.
Υπενθυμίζεται πως ο πόλεμος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν. Στα μέσα Ιουνίου, οι πρόεδροι των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο προέβλεπε ανανεώσιμη προθεσμία 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Η συμφωνία προέβλεπε τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», ωστόσο η διαδικασία εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο εξαιτίας της διαφωνίας για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Υπό κανονικές συνθήκες, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διακινείται στις παγκόσμιες αγορές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ερωτηθείς εάν σκοπεύει να παρατείνει την προθεσμία που προέβλεπε η συμφωνία του Ιουνίου, απάντησε αρνητικά.
Την ίδια ώρα, πάντως, παραμένουν ανοικτοί παρασκηνιακοί δίαυλοι επικοινωνίας. Αμερικανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε ανεπίσημες επαφές ακόμη και με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Παράλληλα, ο Τζάρεντ Κούσνερ επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Τραμπ, ωστόσο, κλιμάκωσε παράλληλα τη ρητορική του απέναντι στο Ομάν, το οποίο διαπραγματεύεται με το Ιράν διμερή συμφωνία για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε ότι εάν το σουλτανάτο εμποδίσει μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, θα υπάρξει στρατιωτική απάντηση.
Μέση Ανατολή: Οι Χούθι χτύπησαν διυλιστήριο της Aramco
Πάντως, η ένταση επεκτείνεται και στην Αραβική Χερσόνησο. Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν, Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν επίθεση με drones εναντίον διυλιστηρίου της Aramco στην Τζαζάν, στη νότια Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Saba των Χούθι, το διυλιστήριο στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας έγινε στόχος «πολλών drones», με τους αντάρτες να υποστηρίζουν ότι η επιχείρηση αποτέλεσε απάντηση στις «παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Υεμένης». Οι Χούθι είχαν ανακοινώσει επίθεση κατά της ίδιας εγκατάστασης και την προηγούμενη εβδομάδα.
Η εκεχειρία που είχε επιτευχθεί το 2022 μεταξύ των Χούθι και της υποστηριζόμενης από το Ριάντ κυβέρνησης της Υεμένης κατέρρευσε τον περασμένο μήνα, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναζωπύρωσης των εντάσεων εξαιτίας του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν.
Οι συγκρούσεις επαναλήφθηκαν έπειτα από πλήγματα που αποδόθηκαν στη Σαουδική Αραβία εναντίον του αεροδρομίου της Σαναά. Έκτοτε, οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών υποδομών και πλοίων, ενώ ανακοίνωσαν αποκλεισμό των πλοίων της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Ερυθρά Θάλασσα έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τη μεταφορά υδρογονανθράκων μετά τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.
Στο εσωτερικό της Υεμένης, οι Χούθι εξαπέλυσαν στις 6 Αυγούστου τις φονικότερες επιθέσεις τους εδώ και χρόνια, σκοτώνοντας 58 μέλη των κυβερνητικών δυνάμεων, κυρίως στην επαρχία Μαρίμπ.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, κάλεσε τις εμπόλεμες πλευρές να «σταματήσουν αμέσως» όλες τις επιθέσεις, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο επιστροφής σε «σύγκρουση μεγάλης κλίμακας». Ο πόλεμος στην Υεμένη, που ξέσπασε το 2014, έχει προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους και έχει βυθίσει τη φτωχότερη χώρα της Αραβικής Χερσονήσου σε βαθιά ανθρωπιστική κρίση.
