Αν έχετε πετάξει ποτέ ένα κουτί γάλα ή ένα κεσεδάκι γιαούρτι μόνο και μόνο επειδή είχε περάσει η ημερομηνία λήξης που αναγραφόταν στη συσκευασία, δεν είστε οι μόνοι.
Πολλοί καταναλωτές απορρίπτουν τρόφιμα απλώς και μόνο επειδή έχει φτάσει ή περάσει η αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, σε πολλές περιπτώσεις τα προϊόντα εξακολουθούν να είναι απολύτως ασφαλή για κατανάλωση.
Δεδομένου ότι στις ΗΠΑ δεν υπάρχουν ομοσπονδιακοί κανονισμοί που να επιβάλλουν ενιαία σήμανση των ημερομηνιών στα τρόφιμα – με μοναδική εξαίρεση τα βρεφικά γάλατα – δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι όροι όπως «Best Before» («Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»), «Best By», «Best If Used By», «Enjoy By» και «Sell By» προκαλούν σύγχυση στους καταναλωτές.
Αυτό που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν είναι ότι οι συγκεκριμένες ενδείξεις αφορούν κυρίως τη φρεσκάδα και την ποιότητα του προϊόντος και όχι την ασφάλειά του.
Η Καλιφόρνια επιχειρεί να βάλει τέλος στη σύγχυση με νέο νόμο που υποχρεώνει τους παραγωγούς τροφίμων να χρησιμοποιούν μόνο δύο ενδείξεις: μία που αφορά την ποιότητα και μία που αφορά την ασφάλεια του προϊόντος.
Ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες πληροφορίες που μπορούν να βοηθήσουν τους καταναλωτές να κατανοήσουν καλύτερα τις ημερομηνίες στις συσκευασίες τροφίμων και να αποφεύγουν την άσκοπη σπατάλη.
Περισσότερες από 50 διαφορετικές ενδείξεις ημερομηνίας στις ΗΠΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα καταναλωτές πετούν τρόφιμα που πλησιάζουν ή έχουν ξεπεράσει την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία, τουλάχιστον περιστασιακά, σύμφωνα με μελέτη του 2019 από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας Bloomberg του Πανεπιστημίου Johns Hopkins.
«Οι ημερομηνίες αυτές εγγυώνται την ποιότητα του προϊόντος μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο», εξηγεί ο Ντόναλντ Σάφνερ, ειδικός στην ασφάλεια τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Rutgers. «Δεν σχετίζονται με την ασφάλεια του προϊόντος».
Οι ενδείξεις διαφέρουν από πολιτεία σε πολιτεία και καθορίζονται από τους ίδιους τους παραγωγούς τροφίμων. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ διαπίστωσαν ότι στις ΗΠΑ χρησιμοποιούνται περισσότερες από 50 διαφορετικές ενδείξεις για την αναγραφή ημερομηνιών.
«Βασίζονται στην εκτίμηση του κατασκευαστή για το πότε το προϊόν θα έχει την καλύτερη γεύση και την υψηλότερη ποιότητα», εξηγεί η Ρέιτσελ Ζέμσερ, επιστήμονας τροφίμων από την περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, η οποία συνεργάζεται με εταιρείες για την ανάπτυξη και διάθεση νέων προϊόντων.
Η συσκευασία παίζει καθοριστικό ρόλο
Τρόφιμα σε κλειστές κονσέρβες, όπως φασόλια, ντομάτες, φρούτα και λαχανικά, καθώς και γενικά προϊόντα που διατηρούνται εκτός ψυγείου σε υγρή μορφή, μπορούν να παραμείνουν ασφαλή για κατανάλωση ακόμη και για χρόνια μετά την ημερομηνία που αναγράφεται στη συσκευασία τους.
Το ίδιο ισχύει και για φυτικά ροφήματα, όπως γάλα σόγιας ή αμυγδάλου, αλλά και για κάθε τρόφιμο που έχει υποστεί θερμική επεξεργασία και έχει σφραγιστεί ώστε να διατηρείται χωρίς ψύξη.
Μεγάλη διάρκεια ζωής έχουν και τα ξηρά τρόφιμα, όπως μπισκότα, κράκερ και δημητριακά, καθώς η χαμηλή περιεκτικότητά τους σε υγρασία δεν ευνοεί την ανάπτυξη βακτηρίων.
«Οι καταναλωτές μπορούν να βασιστούν στην όσφρηση και τη γεύση τους. Τα κράκερ ή τα μπισκότα μπορεί να έχουν χάσει τη φρεσκάδα τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα προκαλέσουν πρόβλημα στην υγεία», επισημαίνει η Ζέμσερ.
Μεγαλύτερη προσοχή στα νωπά κρέατα και τα ψάρια
Διαφορετική είναι η περίπτωση του βοδινού, του κοτόπουλου και των ψαριών. Τα προϊόντα αυτά μπορούν να αλλοιωθούν ακόμη και αν διατηρούνται στο ψυγείο.
Οι ειδικοί συνιστούν να συσκευάζονται καλά και να καταψύχονται πριν από την ημερομηνία «best by», ώστε να παρατείνεται η διάρκεια ζωής τους.
«Τα περισσότερα βακτήρια χρειάζονται υγρασία και αέρα για να αναπτυχθούν. Τα πολύ ξηρά προϊόντα διατηρούνται περισσότερο, όμως δεν θα ρίσκαρα το ίδιο με το κρέας», τονίζει η Ζέμσερ.
Η Καλιφόρνια έγινε η πρώτη πολιτεία των ΗΠΑ που προχώρησε στην τυποποίηση των ενδείξεων στις συσκευασίες τροφίμων, καταργώντας την ένδειξη «Sell By».
Με βάση τον νόμο που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου, οι παραγωγοί που διαθέτουν προϊόντα στην πολιτεία υποχρεώνονται να χρησιμοποιούν μόνο δύο ενδείξεις:
- «Best If Used By», που αφορά τη βέλτιστη ποιότητα του προϊόντος.
- «Use By», που αφορά την ασφάλεια κατανάλωσης.
Όπως εξηγεί ο εκπρόσωπος της Ένωσης Παντοπωλών της Καλιφόρνιας, Νέιτ Ρόουζ, η ένδειξη «Sell By» χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τα καταστήματα για τη διαχείριση των αποθεμάτων τους.
«Είναι ουσιαστικά ένα εσωτερικό σύστημα αναφοράς για τους υπεύθυνους και το προσωπικό των καταστημάτων», αναφέρει.
Παρόμοιο νομοσχέδιο έχει εγκριθεί και από το κοινοβούλιο της πολιτείας της Νέας Υόρκης και αναμένει την υπογραφή της κυβερνήτη Κάθι Χόκουλ.
Οι περισσότερες ημερομηνίες αφορούν την ποιότητα, όχι την ασφάλεια
Το μοναδικό προϊόν για το οποίο η ομοσπονδιακή νομοθεσία στις ΗΠΑ επιβάλλει υποχρεωτικά ημερομηνία λήξης είναι το βρεφικό γάλα σε σκόνη.
Μετά την ημερομηνία αυτή δεν πρέπει να καταναλώνεται, καθώς με την πάροδο του χρόνου μειώνεται η θρεπτική του αξία.
«Το βρεφικό γάλα αποτελεί τη μοναδική πηγή διατροφής για ένα βρέφος και υπάρχει κίνδυνος να μην λαμβάνει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά αν καταναλώσει προϊόν που έχει λήξει», εξηγεί ο Σάφνερ.
Σε γενικές γραμμές, οι ειδικοί συμβουλεύουν τους καταναλωτές να χρησιμοποιούν την κρίση τους και να ελέγχουν αν υπάρχουν εμφανή σημάδια αλλοίωσης, όπως μούχλα, ασυνήθιστες οσμές ή αλλαγές στο χρώμα του προϊόντος.
Παράλληλα, συνιστούν να αγοράζουν μόνο τις ποσότητες τροφίμων που πραγματικά χρειάζονται.
«Οργανώστε σωστά τα τρόφιμα στο σπίτι σας, αγοράστε όσα μπορείτε να καταναλώσετε και αποφύγετε τις υπερβολικές ποσότητες», καταλήγει ο Σάφνερ.
Με πληροφορίες από AP News
