«Πάντα ήθελα να αποκτήσω δικά μου παιδιά, αλλά κάποια στιγμή άρχισα να αποδέχομαι ότι ίσως να μην ήταν ποτέ δυνατό», λέει ένας 19χρονος φοιτητής στη Βρετανία. Τρία χρόνια μετά τη χημειοθεραπεία που υποβλήθηκε για μια σοβαρή αιματολογική πάθηση, έγινε ένας από τους πρώτους ανθρώπους στον κόσμο που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση κατεψυγμένου ορχικού ιστού, με την ελπίδα να μπορέσει κάποτε να γίνει πατέρας.
Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο από γιατρούς του NHS στο Εδιμβούργο και είναι η πρώτη του είδους της στη Βρετανία και μόλις η δεύτερη που έχει αναφερθεί παγκοσμίως.
Ο νεαρός ήταν 16 ετών όταν οι γιατροί αφαίρεσαν και κατέψυξαν μικρά τμήματα ιστού από τους όρχεις του, πριν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών. Η θεραπεία απαιτούσε χημειοθεραπεία υψηλών δόσεων, η οποία μπορεί να καταστρέψει οριστικά τα κύτταρα που είναι απαραίτητα για την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Τρία χρόνια αργότερα, οι εξετάσεις έδειξαν ότι το σπέρμα του δεν περιείχε σπερματοζωάρια.
Οι γιατροί μεταμόσχευσαν τώρα μέρος του ιστού που είχε διατηρηθεί στην κατάψυξη, ελπίζοντας ότι τα κύτταρά του θα αρχίσουν και πάλι να παράγουν σπερματοζωάρια. Ο 19χρονος έχει αναρρώσει καλά από την επέμβαση, αλλά παραμένει άγνωστο αν η διαδικασία θα πετύχει. Σε οκτώ μήνες, οι γιατροί σχεδιάζουν να αφαιρέσουν και να εξετάσουν μέρος του μεταμοσχευμένου ιστού για να διαπιστώσουν αν έχει αρχίσει η παραγωγή σπερματοζωαρίων.
Η μέθοδος θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για αγόρια που πρέπει να υποβληθούν σε χημειοθεραπεία πριν από την εφηβεία. Στους ενήλικους άνδρες και τους μεγαλύτερους εφήβους η κατάψυξη σπέρματος αποτελεί ήδη καθιερωμένη επιλογή για τη διατήρηση της γονιμότητας. Τα μικρότερα αγόρια, όμως, δεν παράγουν ακόμη ώριμα σπερματοζωάρια και επομένως δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα.
Ο ορχικός ιστός περιέχει βλαστοκύτταρα από τα οποία παράγονται σπερματοζωάρια μετά την εφηβεία. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι, αν αυτά τα κύτταρα καταψυχθούν πριν από μια θεραπεία που απειλεί τη γονιμότητα, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χρόνια αργότερα, όταν ο ασθενής θελήσει να αποκτήσει παιδιά.
Η νέα επέμβαση βασίζεται σε περισσότερα από δέκα χρόνια ερευνών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, με επικεφαλής τον καθηγητή αναπτυξιακής ενδοκρινολογίας Ροντ Μίτσελ. Το ερευνητικό πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από τη φιλανθρωπική οργάνωση Children with Cancer UK.
Ένα πρώτο ενθαρρυντικό αποτέλεσμα είχε ανακοινωθεί τον Μάιο από το Βέλγιο. Εκεί, ένας 27χρονος άνδρας, του οποίου ο ορχικός ιστός είχε καταψυχθεί όταν ήταν 10 ετών, κατάφερε να παραγάγει ώριμα σπερματοζωάρια μετά τη μεταμόσχευσή του. Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί, ωστόσο, ότι η μέθοδος μπορεί να οδηγήσει στη γέννηση παιδιού στον άνθρωπο.
Περισσότεροι από 1.200 ασθενείς στη Βρετανία και περίπου 3.100 παγκοσμίως έχουν ήδη καταψύξει ορχικό ιστό για πιθανή μελλοντική χρήση. Για πολλούς από αυτούς, οι επόμενες κλινικές δοκιμές θα κρίνουν αν η διαδικασία μπορεί να αποτελέσει μια πραγματική επιλογή για την απόκτηση βιολογικών παιδιών.
«Δεν ξέρουμε ακόμη αν θα λειτουργήσει», παραδέχεται ο 19χρονος. Η δυνατότητα, όμως, να ελπίζει ξανά ότι κάποτε θα αποκτήσει δική του οικογένεια είναι, όπως λέει, κάτι που δύσκολα μπορεί να περιγράψει με λόγια.
Με στοιχεία από The Guardian
