Σε μια έκταση οκτώ στρεμμάτων έξω από τη Μπανγκαλόρ στη νότια Ινδία, ο Μπίλι, η Τζέσι και η Μπάνου φορούν τον εξοπλισμό τους, μπαίνουν σε ένα εργαστήριο γεμάτο δείγματα και πιάνουν δουλειά, αναζητώντας πρώιμα σημάδια καρκίνου. Το σημαντικότερο διαγνωστικό τους εργαλείο είναι η μύτη τους.
Τα τρία αυτά σκυλιά, ένα μπιγκλ, ένα λαμπραντόρ και ένα ολλανδικό ποιμενικό, ανήκουν σε μια ομάδα εκπαιδευμένων σκύλων που η νεοφυής εταιρεία Dognosis χρησιμοποιεί για να εντοπίζει ίχνη καρκίνου στην ανθρώπινη αναπνοή.
Η Dognosis αξιοποιεί την όσφρηση των σκύλων, που παραδοσιακά χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό ναρκωτικών ή εκρηκτικών, με στόχο να δημιουργήσει μια χαμηλού κόστους προληπτική εξέταση υγείας, κάνοντας την έγκαιρη διάγνωση προσβάσιμη σε πολύ περισσότερους ανθρώπους.
Έχει ήδη αποδειχθεί ότι οι σκύλοι μπορούν να εντοπίζουν ασθένειες, από τον καρκίνο έως την COVID-19, και η διετής εταιρεία επιδιώκει να εφαρμόσει αυτή τη δυνατότητα ευρέως στην Ινδία. Αποτελεί μέρος μιας μικρής ομάδας start-up που εκμεταλλεύονται την οσφρητική ικανότητα των ζώων για την ανάπτυξη μη επεμβατικών διαγνωστικών εργαλείων για τη δημόσια υγεία.
Οι ασθενείς αναπνέουν σε ειδικές μάσκες, οι οποίες αποστέλλονται στις εγκαταστάσεις της εταιρείας, όπου οι σκύλοι έρχονται σε επαφή με το δείγμα. Στη συνέχεια, αισθητήρες και τεχνητή νοημοσύνη αναλύουν τις αντιδράσεις των ζώων, όπως τις κινήσεις, την αναπνοή, την εγκεφαλική δραστηριότητα και τη γλώσσα του σώματός τους, για να διαπιστώσουν αν το δείγμα φέρει ενδείξεις καρκίνου, χωρίς απεικονιστικές εξετάσεις, αναλύσεις αίματος ή βιοψίες.
«Είναι σαν να ψάχνεις βελόνα στα άχυρα για να βρεις ποιος στον πληθυσμό πάσχει από αδιάγνωστο καρκίνο», δήλωσε ο συνιδρυτής της εταιρείας, Ακάς Κουλγκόντ.
Το 2024 η Dognosis συγκέντρωσε 1,5 εκατ. δολάρια μέσω αρχικού γύρου χρηματοδότησης, ενώ πρόσφατα εξασφάλισε ένα επιπλέον αδιευκρίνιστο ποσό. Τα κεφάλαια αυτά επαρκούν για τα επόμενα δύο χρόνια, εφόσον η εταιρεία διατηρήσει τον σχεδιασμένο ρυθμό ανάπτυξης, σημείωσε ο Κουλγκόντ.
Τα σκυλιά ζουν μαζί στη φάρμα και το εργαστήριο της Dognosis, βγαίνουν βόλτες, παίζουν και αφιερώνουν 30 έως 60 λεπτά την ημέρα στη διαδικασία εντοπισμού, η οποία διεξάγεται με τη μορφή παιχνιδιού. Η αμοιβή τους είναι λιχουδιές.
Σε μια πρόσφατη δοκιμή, η Γουίσκι, ένα μπιγκλ δύο ετών, εξέτασε 10 δείγματα προσπερνώντας γρήγορα τα πρώτα πέντε. Στο έκτο σταμάτησε, μυρίζοντας προσεκτικά. Απομακρύνθηκε, επέστρεψε και έκανε κύκλους για λίγα δευτερόλεπτα, μέχρι που το σύστημα κατέγραψε το δείγμα ως θετικό.
Αποτελεσματικότητα που αγγίζει το 90%
Σε μελέτη Φάσης 2 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Oncology, η Dognosis ανακοίνωσε ποσοστό επιτυχίας περίπου 90% στον εντοπισμό καρκίνων αρχικού σταδίου, σε επτά ευρείες κατηγορίες που καλύπτουν περισσότερους από 20 τύπους της νόσου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού. Σύμφωνα με τον Κουλγκόντ, οι σκύλοι φαίνεται να διευρύνουν τις δυνατότητές τους: αν και είχαν εκπαιδευτεί στη μυρωδιά 10 τύπων καρκίνου, κατάφεραν να αναγνωρίσουν και έναν 11ο με τον οποίο δεν είχαν έρθει ποτέ σε επαφή.
Η μεγαλύτερη πρόκληση τώρα είναι να αποδειχθεί ότι η μέθοδος λειτουργεί εξίσου αποτελεσματικά εκτός των ελεγχόμενων δοκιμών. Η Ινδία καταγράφει την τρίτη υψηλότερη επίπτωση νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, ενώ ο προληπτικός έλεγχος παραμένει εξαιρετικά σπάνιος.
Ο οργανισμός υπολόγισε 1,5 εκατ. νέα περιστατικά καρκίνου και πάνω από 900.000 θανάτους στην Ινδία το 2024.
Σχεδόν ένας στους 10 Ινδούς κινδυνεύει να εμφανίσει τη νόσο πριν από την ηλικία των 75 ετών. Ο καρκίνος του μαστού ήταν η πιο συχνή διάγνωση, και ακολουθούν οι καρκίνοι του χείλους και της στοματικής κοιλότητας, του πνεύμονα και του τραχήλου της μήτρας.
Ωστόσο, μόλις το 1,9% των γυναικών στην Ινδία που συμμετείχαν σε έρευνα την περίοδο 2019-2021 δήλωσαν ότι είχαν κάνει ποτέ προληπτικό έλεγχο για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ το 0,9% είχε υποβληθεί σε εξετάσεις για καρκίνο του μαστού ή του στόματος. Στους άνδρες, μόλις το 1,2% ανέφερε ότι είχε κάνει προληπτικό έλεγχο για καρκίνο του στόματος.
Ετοιμάζει κατ’ οίκον τεστ
Με αυτά τα δεδομένα, η Dognosis σχεδιάζει να λανσάρει στην Ινδία την επόμενη χρονιά ένα κατ’ οίκον τεστ προληπτικής εξέτασης για πολλαπλούς τύπους καρκίνου, με κόστος μερικών χιλιάδων ρουπιών.
Στόχος της εταιρείας είναι να διενεργεί 1 εκατομμύριο τεστ ετησίως, να διπλασιάσει τον αριθμό των σκύλων σε 30 και να μειώσει τον χρόνο έκδοσης των αποτελεσμάτων σε μία εβδομάδα. Παράλληλα, κοιτάζει προς την αγορά των ΗΠΑ, όπου ο Κουλγκόντ εκτιμά ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει εγκαταστάσεις στα τέλη του 2027 ή τις αρχές του 2028.
Αντίστοιχα αποτελέσματα από δοκιμές με σκύλους έχει αναφέρει και η SpotitEarly, μια start-up από το Νιου Τζέρσεϊ, αν και η μέθοδος δεν έχει εμπορευματοποιηθεί ακόμη.
Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η ακρίβεια διατηρείται σε μεγαλύτερους και πιο διαφορετικούς πληθυσμούς, ενώ παράλληλα απαιτείται η δημιουργία εφοδιαστικής αλυσίδας για τη μεταφορά και επεξεργασία τεράστιου όγκου δειγμάτων αναπνοής. Παράλληλα, θα χρειαστεί να πειστούν γιατροί και ασθενείς να εμπιστευτούν ένα σύστημα ελέγχου που βασίζεται σε σκύλους.
Οι νέες τεχνολογίες «προσφέρουν συναρπαστικές ευκαιρίες, αλλά θα πρέπει να ενισχύουν, και όχι να αντικαθιστούν, τα υπάρχοντα προγράμματα προληπτικού ελέγχου», δήλωσε ο Πανκάτζ Τσατουρβέντι, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Επιδημιολογίας Καρκίνου στο Tata Memorial Centre της Βομβάης.
Η Dognosis συνεχίζει την πορεία της, έχοντας ξεκινήσει τον Απρίλιο τη μελέτη Φάσης 3 σε συνεργασία με 10 νοσοκομεία σε όλη την Ινδία, με στόχο την εγγραφή περίπου 10.000 ατόμων μέσα σε 12 μήνες. Η μελέτη θα εξετάσει ασυμπτωματικά άτομα υψηλού κινδύνου, καθώς και επιζώντες που διατρέχουν κίνδυνο υποτροπής. Όσοι λάβουν θετική ένδειξη θα υποβληθούν στις συμβατικές ιατρικές εξετάσεις, όπως απεικονίσεις και βιοψίες.
Εάν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, η εταιρεία σχεδιάζει να ξεκινήσει τη διάθεση του τεστ στη Μπανγκαλόρ την επόμενη χρονιά και στη συνέχεια να επεκταθεί σε όλη την Ινδία μέσω συνεργασιών με διαγνωστικά κέντρα και παρόχους υγείας. Ο Κουλγκόντ σημειώνει ότι το τεστ δεν απαιτεί έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές της Ινδίας, καθώς θεωρείται εργαλείο προληπτικού ελέγχου και όχι διαγνωστική συσκευή, η οποία είναι η μόνη που υπόκειται σε αυστηρό θεσμικό πλαίσιο στη χώρα.
«Πολλοί άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι βασιζόμαστε ήδη στους σκύλους σε καταστάσεις ζωής και θανάτου», δήλωσε. «Το εμπόδιο μέχρι τώρα ήταν ένα: πώς τυποποιείς και κλιμακώνεις τις δυνατότητες της μύτης ενός σκύλου;».
Με πληροφορίες από Bloomberg
