Μια συμφωνία που θα συνδέει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ με την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν και την απόσυρση σημαντικών δυνάμεων των Χούθι εντός της Υεμένης βρίσκεται στον πυρήνα των διπλωματικών προσπαθειών χωρών του Κόλπου, με στόχο να αποτραπεί η επανέναρξη του πολέμου μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Οι ΗΠΑ είναι ενήμερες για την πρόοδο των συνομιλιών, αλλά αναμένουν μια πρόσθετη παραχώρηση από την ιρανική πλευρά. Ευρωπαϊκές δυνάμεις εκτιμούν ότι αυτή θα μπορούσε να αφορά την επιστροφή των επιθεωρητών του ΟΗΕ στη χώρα και την πρόσβασή τους στις πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί.
Η Τεχεράνη, ωστόσο, επικεντρώνεται στις εγγυήσεις για την άρση των κυρώσεων που θα λάβει ως αντάλλαγμα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Από τις επτά στις τέσσερις ημέρες η ιρανική πρόταση
Ο Αλί Μπαγερί, αναπληρωτής γραμματέας του συμβουλίου εθνικής ασφαλείας του Ιράν, δήλωσε ότι η χώρα του είναι διατεθειμένη να περιορίσει το διάστημα μεταξύ της άρσης των οικονομικών κυρώσεων και της επαναλειτουργίας των Στενών από επτά σε τέσσερις ημέρες.
Παράλληλα, η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να αρνείται την επιστροφή των επιθεωρητών, δηλώνοντας ότι δέχεται μόνο συζητήσεις επί της αρχής για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Εντ Μίλιμπαντ, κάλεσε τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, να επιτρέψει την επιστροφή τους κατά τη συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη. Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν ότι η πρόσβαση των επιθεωρητών στις βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις αποτελεί την ελάχιστη προϋπόθεση για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλες διαπραγματεύσεις για την Υεμένη
Στο διπλωματικό πακέτο περιλαμβάνεται και η σύγκρουση στην Υεμένη. Η Τεχεράνη εμφανίζεται πλέον να αναγνωρίζει ότι μπορεί να διαδραματίσει μεσολαβητικό ρόλο, αξιοποιώντας την επιρροή της στους Χούθι.
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, συναντήθηκε την Τρίτη με τον πρεσβευτή των Χούθι στην Τεχεράνη, Ιμπραχίμ αλ Ντουλάιμι.
Η συνάντηση έγινε μία ημέρα μετά την επίσκεψη υψηλόβαθμης αντιπροσωπείας από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν στην ιρανική πρωτεύουσα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι σαουδαραβικοί όροι για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Υεμένη, καθώς και ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας.
Οι Χούθι ζητούν, ως αντάλλαγμα, από τη Σαουδική Αραβία να άρει αυτό που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ναυτικό και αεροπορικό αποκλεισμό των περιοχών που ελέγχουν.
Το Ιράν επιδιώκει ευρύτερο σύμφωνο μη επίθεσης
Στη συνάντηση με τις αντιπροσωπείες της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν, το Ιράν απέτρεψε τη συζήτηση για το πυρηνικό του πρόγραμμα, επιδιώκοντας να δοθεί έμφαση σε μια ευρύτερη συμφωνία ασφάλειας.
Η ιρανική πρόταση προβλέπει ένα περιφερειακό πλαίσιο με τη συμμετοχή της Τεχεράνης και των χωρών του Κόλπου, παράλληλα με τον περιορισμό ή τον τερματισμό της αμερικανικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.
Ένα σύμφωνο μη επίθεσης, που θα έθετε τέλος στην περιφερειακή απομόνωση του Ιράν, αποτελεί βασικό στρατηγικό στόχο της Τεχεράνης. Η δέσμευση των έξι κρατών του Κόλπου σε μια τέτοια προοπτική θα μπορούσε να διευκολύνει και δύσκολες ιρανικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα.
Το Ομάν βλέπει προοπτική περιφερειακής συνεννόησης
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, ένας από τους βασικούς υποστηρικτές του σχεδίου, εκτίμησε ότι η αμερικανική κυβέρνηση αντιλαμβάνεται την κατεύθυνση προς την οποία κινείται η περιοχή.
Όπως δήλωσε, η πλήρης επανένταξη του Ιράν σε ένα πλαίσιο ειρηνικής συνύπαρξης θα δημιουργούσε μεγάλες οικονομικές δυνατότητες, τόσο για τις χώρες της περιοχής όσο και για εξωτερικούς εταίρους.
Από την πλευρά του, ο Αραγτσί υπογράμμισε τη σημασία μιας μεταπολεμικής συμφωνίας ασφάλειας, δηλώνοντας σε τηλεοπτική εκδήλωση στο Ιράν:
«Πρόσφατα γίνεται λόγος για έναν νέο πόλεμο, αλλά εγώ ήδη σκέφτομαι τη μεταπολεμική περίοδο. Είτε υπάρξει πόλεμος είτε όχι, οι πολιτικές μας παραμένουν οι ίδιες».
Με πληροφορίες από Guardian
