Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, αναμένεται να συναντηθεί την Τετάρτη (21/10) στην Αγία Πετρούπολη με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, προκειμένου να συζητήσουν προτάσεις για τον τερματισμό της πολυετούς σύγκρουσης της Ρωσίας με την Ουκρανία.
Η συνάντηση πραγματοποιείται μία ημέρα μετά τις συνομιλίες του Γουίτκοφ στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τις οποίες Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε «εποικοδομητικές».
Το Κίεβο είχε κατηγορήσει προηγουμένως τις ΗΠΑ ότι παρακρατούν κρίσιμες πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, ισχυρισμό που η Ουάσιγκτον απέρριψε ως «σκανδαλώδη». Ωστόσο, την Τρίτη (20/10), ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών με τις ΗΠΑ σχετικά με τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις «λειτουργεί πλέον».
Ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του υποστήριξαν ότι εναπόκειται πλέον στη Ρωσία να απαντήσει στις προτάσεις που συμφωνήθηκαν στο Όσλο, κατά τη συνάντηση του Γουίτκοφ με τον Πούτιν την Τετάρτη.
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος συμμετείχε επίσης στις συνομιλίες, δήλωσε ότι σημειώθηκε «ουσιαστική πρόοδος» στις προτάσεις για την επίτευξη ειρήνης, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι θα χρειαστεί υπομονή.
Ο Γουίτκοφ δεν συμμετείχε στην κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τις συνομιλίες της Τρίτης στη νορβηγική πρωτεύουσα. Στη συνάντηση συμμετείχε μέσω βιντεοκλήσης ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ και ένας ακόμη σημαντικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου.
Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε αργότερα τις συνομιλίες «πολύ παραγωγικές και εποικοδομητικές», σημειώνοντας ότι υπήρξε «ισχυρή σύγκλιση σε επίπεδο εργασίας» μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ευρώπης σχετικά με τα «επόμενα βήματα».
Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι ο Γουίτκοφ πρόκειται να συναντηθεί την Τετάρτη στη Ρωσία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για να συζητήσουν τις προτάσεις, ενώ ο Κούσνερ θα συμμετάσχει και πάλι εξ αποστάσεως.
Ο Πούτιν δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις τελευταίες εξελίξεις. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε νωρίτερα ότι το Κρεμλίνο θα ακούσει όσα θα προτείνει ο Γουίτκοφ, αποκλείοντας παράλληλα «οποιεσδήποτε πολιτικές παραχωρήσεις».
Οι σχέσεις Ουκρανίας και ΗΠΑ έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες εβδομάδες, σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Τραμπ να δηλώσει ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο. Πιο πρόσφατα, υποστήριξε ότι «κάποιος άλλος» θα πρέπει να αναλάβει τις διαπραγματεύσεις εκ μέρους της Ουκρανίας.
Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα, ο Τραμπ έχει επίσης επιχειρήσει να αποδώσει τις αυξανόμενες τιμές των καυσίμων στις ουκρανικές επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου. Οι τιμές έχουν αυξηθεί από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Μετά τη συνέντευξη Τύπου του Ζελένσκι στο Όσλο, ο Τραμπ δήλωσε εκ νέου στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ότι θέλει το Κίεβο να «κλείσει συμφωνία». Όπως είπε, η Ρωσία επιθυμεί να «τελειώσει το θέμα» και «ήρθε η ώρα η Ουκρανία να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο».
Ο Πούτιν εξαπέλυσε ευρείας κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και η Μόσχα ελέγχει σήμερα περίπου το 20% των ουκρανικών εδαφών.
Νέες ρωσικές επιθέσεις με drones
Οι ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεχίστηκαν και αυτή την εβδομάδα. Ουκρανοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι τουλάχιστον 10 άνθρωποι σκοτώθηκαν την Τρίτη: τέσσερις στο Κίεβο και στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας, άλλοι τέσσερις στην ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ και δύο στην κεντρική πόλη Ντνίπρο.
Σε νέα επίθεση που σημειώθηκε τη νύχτα της Τρίτης προς την Τετάρτη, δύο ακόμη άνθρωποι σκοτώθηκαν κοντά στο Χάρκοβο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας.
Αναφερόμενος στην ανταλλαγή πληροφοριών με τις ΗΠΑ μετά τις συνομιλίες της Τρίτης, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είναι «ευγνώμων που η ανταλλαγή πληροφοριών λειτουργεί πλέον».
«Όσον αφορά την έγκαιρη προειδοποίηση, η οποία είναι πολύ σημαντική για τον λαό μας, τα παιδιά μας, τους ενήλικες και τους αμάχους, επειδή μπορούμε να ακούμε πότε πλησιάζει ένας βαλλιστικός πύραυλος, είμαστε ευγνώμονες στην αμερικανική πλευρά. Τώρα λειτουργεί και αυτό είναι εξαιρετικό», ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Πρόσθεσε ότι ελπίζει να υπάρξει θετική εξέλιξη και σχετικά με την πρόσβαση στο δορυφορικό δίκτυο Starlink της SpaceX, καθώς τις τελευταίες ημέρες ο ουκρανικός στρατός είχε αναφέρει περιορισμούς στις ταχύτητες της αμερικανικής πλατφόρμας, την οποία χρησιμοποιεί το Κίεβο για επιθέσεις με drones κατά της Ρωσίας.
Πριν από τις συνομιλίες στο Όσλο, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι είχε μια «εποικοδομητική συζήτηση» με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, σχετικά με την ανάγκη για έγκαιρη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ, πυραύλους αναχαίτισης και το Starlink.
Την περασμένη εβδομάδα, ομάδα Αμερικανών γερουσιαστών από τα δύο μεγάλα κόμματα ζήτησε να διεξαχθεί επειγόντως έρευνα για τους περιορισμούς στις ταχύτητες του δικτύου Starlink στην Ουκρανία.
Ο Ζελένσκι επανέλαβε επίσης ότι η Ουκρανία είναι «έτοιμη για διαπραγματεύσεις» με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
«Φυσικά, δεν χάνουμε αυτόν τον πόλεμο, αλλά χάνουμε ανθρώπους, επειδή η Ρωσία επιτίθεται», δήλωσε.
Ο Ουκρανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι στις συνομιλίες του Όσλο συζητήθηκαν επίσης ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, καθώς και προτάσεις για κατάπαυση του πυρός στον τομέα της ενέργειας.
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο οποίος συμμετείχε επίσης στις συνομιλίες, τόνισε ότι η Ευρώπη «πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι» των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ανησυχία για την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια
Νωρίτερα την Τρίτη, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ανέφεραν ότι δεν είχε ακόμη εγκριθεί η μεταφορά επιπλέον αμερικανικών πυραύλων αναχαίτισης Patriot στην Ουκρανία. Πρόκειται για το μοναδικό αποτελεσματικό όπλο για την κατάρριψη των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.
Ο Ρούμπιο, ο οποίος πραγματοποιεί επίσκεψη στην Ινδία, παραδέχθηκε στους δημοσιογράφους ότι ενδέχεται να ευσταθούν οι πληροφορίες πως οι πύραυλοι Patriot δεν έχουν ακόμη φτάσει στην Ουκρανία. Τόνισε, ωστόσο, ότι δεν έχει υπάρξει σκόπιμη άρνηση παροχής βοήθειας στο Κίεβο.
Την ίδια ώρα, Ευρωπαίοι ηγέτες εκφράζουν ανησυχία για τις πρόσφατες τοποθετήσεις των ΗΠΑ σχετικά με τη Ρωσία.
Τη Δευτέρα, ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, έκανε λόγο για «αντικρουόμενες εικόνες και μηνύματα» σχετικά με τον πόλεμο, προσθέτοντας ότι προσπαθεί να πείσει συνολικά την αμερικανική κυβέρνηση πως πρόκειται για ένα ζήτημα που πρέπει να επιλυθεί από κοινού.
«Είναι πραγματικά μια μεγάλη προσπάθεια για τους προϋπολογισμούς μας και ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, συνεχίζουμε αυτή την προσπάθεια και θα εξακολουθήσουμε να το κάνουμε μέχρι να τελειώσει αυτός ο φρικτός πόλεμος», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος στο Bloomberg TV.
Σε συνέντευξή του τη Δευτέρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ρωτήθηκε αν θεωρεί την Ουκρανία σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών. Απάντησε ότι το Κίεβο είναι «σίγουρα εταίρος σε ορισμένα ζητήματα», αλλά οι δύο πλευρές έχουν κατά καιρούς διαφορετικά συμφέροντα.
«Για παράδειγμα, πιστεύω ότι θα πρέπει να σταματήσουν να βομβαρδίζουν τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές», ανέφερε.
«Απ’ όσο γνωρίζω, δεν έχουμε επίσημη συμμαχία με την Ουκρανία. Δεν είναι στο ΝΑΤΟ και δεν νομίζω ότι θα έπρεπε να είναι. Θα συνεργαστούμε σε ορισμένα ζητήματα, αλλά σε άλλα θα βρεθούμε σε αντίθετες πλευρές», πρόσθεσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος.
Με πληροφορίες από BBC
