Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία συμφώνησαν να ενεργοποιήσουν «μέτρα αποτροπής» στο πλαίσιο του κοινού αμυντικού τους συμφώνου και να αναπτύξουν ταχέως στρατιωτικές δυνάμεις στη Σαουδική Αραβία, για την αντιμετώπιση των επιθέσεων των Χούθι της Υεμένης.
Η απόφαση ανακοινώθηκε χθες, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, μετά την έκτακτη συνάντηση των υπουργών Άμυνας και Εξωτερικών των τριών χωρών στο Ριάντ. Πρόκειται για την πρώτη ενεργοποίηση της Συμμαχίας της Μέκκας για την Άμυνα από την υπογραφή της, στις 7 Αυγούστου.
Το σύμφωνο προβλέπει ότι επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, κατά το πρότυπο της βασικής ρήτρας συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
«Η επιτροπή συμφώνησε να ενεργοποιήσει μέτρα συλλογικής αποτροπής, στο πλαίσιο της Συμμαχίας, ως απάντηση στις επιθέσεις και εναντίον όλων όσοι ευθύνονται γι’ αυτές», ανέφερε σε ανάρτησή του ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, Χαλίντ μπιν Σαλμάν. Πρόσθεσε ότι η Συμμαχία «επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη και την ενότητα των χωρών μας απέναντι στις αποτρόπαιες επιθέσεις κατά του Βασιλείου και των ιερών τόπων».
Σε ξεχωριστή κοινή ανακοίνωση, την οποία δημοσίευσε το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν, οι τρεις χώρες δεσμεύθηκαν να διαθέσουν «τις συμφωνημένες στρατιωτικές δυνάμεις και δυνατότητες» και να διασφαλίσουν την ταχεία ανάπτυξή τους στη Σαουδική Αραβία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν βάσει των «εγκεκριμένων ρυθμίσεων» και σύμφωνα με τη νομοθεσία κάθε χώρας.
Αντεπίθεση στην Υεμένη
Οι ανακοινώσεις έγιναν λίγες ώρες αφότου δυνάμεις που πρόσκεινται στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης εξαπέλυσαν αντεπίθεση για την ανακατάληψη εδαφών που είχαν καταλάβει τον προηγούμενο μήνα οι Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν. Οι κυβερνητικές δυνάμεις, που έχουν τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας, ανακοίνωσαν ότι ανακατέλαβαν την πόλη-λιμάνι Μόκα στην Ερυθρά Θάλασσα και ότι ελέγχουν πλέον τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Μπαμπ αλ Μαντέμπ.
Ο συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία επιβεβαίωσε τη συμμετοχή του στην επιχείρηση, αναφέροντας ότι 100 μαχητικά αεροσκάφη του παρέχουν αεροπορική υποστήριξη.
Από την πλευρά τους, οι Χούθι υποστήριξαν ότι επιτέθηκαν στο διεθνές αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ στο Ριάντ και στο διυλιστήριο της Aramco στην παραθαλάσσια πόλη Ράμπιγκ. Ανέφεραν επίσης ότι έπληξαν αεροδρόμιο, αεροπορική βάση και άλλες κρίσιμες εγκαταστάσεις. Το Ριάντ δεν είχε επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς τους.
Το αμυντικό σύμφωνο της Μέκκας
Η Συμμαχία της Μέκκας συγκροτήθηκε ως απάντηση στην κλιμάκωση των περιφερειακών συγκρούσεων που πυροδότησε ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Το σύμφωνο υπογράφηκε τον Αύγουστο, λίγο πριν από την έναρξη της επίθεσης των Χούθι στην Υεμένη, η οποία περιέλαβε και πλήγματα εναντίον σαουδαραβικών στόχων.
Σύμφωνα με τον δείκτη Global Firepower για το 2026, οι τρεις χώρες διαθέτουν συνολικά σχεδόν 1,4 εκατομμύρια εν ενεργεία στρατιωτικούς, περίπου 3.400 στρατιωτικά αεροσκάφη, 6.000 άρματα μάχης και περισσότερες από 340 ναυτικές μονάδες.
Αρχικά, το σύμφωνο παρείχε λίγες λεπτομέρειες για τις στρατιωτικές υποχρεώσεις κάθε χώρας, αν και ακολούθησαν βήματα για την οργανωτική συγκρότηση της Συμμαχίας.
Μετά την εκτόξευση πυραύλων από τους Χούθι προς τη Σαουδική Αραβία στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Χαουάτζα Ασίφ, είχε δηλώσει ότι μια επίθεση κατά του Βασιλείου θα μπορούσε να οδηγήσει στην ενεργοποίηση του συμφώνου. «Εάν υπάρξει απρόκλητη επίθεση ή επέκταση όσων συμβαίνουν στην Υεμένη προς τη Σαουδική Αραβία, τότε η συμφωνία της Μέκκας θα τεθεί οπωσδήποτε σε εφαρμογή», είχε αναφέρει στο πακιστανικό δίκτυο Geo News.
Μέχρι τη Δευτέρα (5/10) ωστόσο, η Συμμαχία δεν είχε αναλάβει δράση. Αναλυτές εκτιμούσαν ότι το Πακιστάν και η Τουρκία δίσταζαν να εγκαταλείψουν τον διαμεσολαβητικό τους ρόλο στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Μια νέα περιφερειακή ισορροπία
Ο Αμπντουλαζίζ Αλγκασιάν, ανώτερος εξωτερικός ερευνητής στο Gulf International Forum, εκτίμησε ότι η ενεργοποίηση του συμφώνου θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ασφάλεια της περιοχής.
«Οι επιθέσεις και οι προκλήσεις των Χούθι τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες επιτάχυναν πραγματικά τη συγκρότηση της Συμμαχίας της Μέκκας, ακόμη και την ενέπνευσαν», δήλωσε στο Al Jazeera, προσθέτοντας ότι συνέβαλαν στην προώθηση της οργανωτικής της δομής.
Κατά τον ίδιο, οι εξελίξεις δείχνουν πώς αρχίζει να αποκτά συγκεκριμένη μορφή μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας. «Πολλές φορές μιλάμε για περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας, έναν από αυτούς τους εντυπωσιακούς όρους», ανέφερε. «Συχνά είναι κενός περιεχομένου και λίγοι γνωρίζουν τι σημαίνει στην πράξη. Νομίζω όμως ότι τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε πώς αποκτά υπόσταση. Είναι μια κρίσιμη καμπή στην ιστορία της περιοχής» σημείωσε.
Με πληροφορίες από Al Jazeera
