Το Met Gala γίνεται παραδοσιακά την πρώτη Δευτέρα του Μαΐου. Το 2027, όμως, αυτή πέφτει στις 3 Μαΐου και με τη δύση του ήλιου αρχίζει το Γιομ Ασοά, η εβραϊκή Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Την ίδια χρονιά, η έκθεση του Costume Institute γύρω από την οποία θα στηθεί το Met Gala είναι αφιερωμένη στον Τζον Γκαλιάνο.
Η σύμπτωση της ημερομηνίας έκανε ακόμη δυσκολότερη μια επιλογή που είχε ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Μέλη της διοίκησης και του συμβουλίου του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο να μεταφέρουν το Met Gala μία εβδομάδα αργότερα. Καμία αλλαγή δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί και η Vogue εξακολουθεί να αναγράφει ως ημερομηνία την 3η Μαΐου.
Το «John Galliano: Horizons» ανοίγει στις 9 Μαΐου 2027 και θα είναι η πρώτη μεγάλη μουσειακή έκθεση αφιερωμένη αποκλειστικά στον Γκαλιάνο. Ο σχεδιαστής γίνεται έτσι μόλις ο τρίτος εν ζωή δημιουργός μόδας που αποκτά μονογραφική έκθεση στο Met.
Η έκθεση θα διατρέχει ολόκληρη την καριέρα του: από την πτυχιακή συλλογή του στο Central Saint Martins το 1984 και τα χρόνια στους οίκους Givenchy και Christian Dior μέχρι τη Maison Margiela και την εντυπωσιακή επιστροφή του στην κορυφή της μόδας.Στο κέντρο της ιστορίας, όμως, παραμένει το 2011.
Ο Γκαλιάνο απολύθηκε τότε από τον Dior μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο από μπαρ στο Μαρέ του Παρισιού, στο οποίο εξαπέλυε αντισημιτικές και ρατσιστικές προσβολές και δήλωνε ότι «αγαπά τον Χίτλερ». Λίγους μήνες αργότερα, γαλλικό δικαστήριο τον καταδίκασε για δημόσιες ρατσιστικές και αντισημιτικές προσβολές.
Τα επόμενα χρόνια ζήτησε επανειλημμένα συγγνώμη, μπήκε σε θεραπεία για εξάρτηση και προσπάθησε να αποκαταστήσει τη σχέση του με την εβραϊκή κοινότητα. Μελέτησε με τον ραβίνο Barry Marcus στο Λονδίνο, συναντήθηκε με τον πρώην επικεφαλής της Anti-Defamation League Abraham Foxman και μίλησε δημόσια για την προσπάθειά του να κατανοήσει καλύτερα τον αντισημιτισμό και το Ολοκαύτωμα.
Πριν ανακοινωθεί η έκθεση, το Met και η Άννα Γουίντουρ είχαν ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με εβραϊκούς φορείς και ραβίνους. Ανάμεσά τους ήταν ο Τζόναθαν Γκρίνμπλατ της Anti-Defamation League, ο Rick Jacobs της Union for Reform Judaism και η ραβίνος και συγγραφέας Danya Ruttenberg.
Όσοι συνάντησαν τον Γκαλιάνο δεν έφυγαν με την ίδια εντύπωση. Ο Jacobs δήλωσε ότι πείστηκε για την ειλικρίνεια της μεταμέλειάς του, ενώ ο Γκρίνμπλατ υποστήριξε ότι έχει κάνει ουσιαστική δουλειά για να επανορθώσει. Η Ruttenberg, αντίθετα, είπε ότι η συγγνώμη του δεν της φάνηκε ιδιαίτερα ειλικρινής ή εγκάρδια.
Το ερώτημα, όμως, έχει φύγει πια από το αν ο Γκαλιάνο έχει μετανοήσει.
Η Julie Menin, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Νέας Υόρκης και η πρώτη Εβραία που κατέχει τη θέση, χαρακτήρισε την απόφαση του Met «σοβαρό λάθος». Σε επιστολή της προς την ηγεσία του μουσείου υποστήριξε ότι οι πολιτιστικοί θεσμοί έχουν ευθύνη να δείχνουν πως το μίσος και ο φανατισμός έχουν συνέπειες και πως το ποιον επιλέγουν να εξυψώσουν λέει κάτι για τις αξίες τους.
Ο ραβίνος David Ingber έθεσε το πρόβλημα ακόμη πιο καθαρά. Κατά τη γνώμη του, το Met έχει φέρει την εβραϊκή κοινότητα σε μια θέση όπου είτε θα κατηγορηθεί ότι είναι υπερβολικά ευαίσθητη επειδή αντιδρά είτε θα θεωρηθεί συνένοχη αν αποδεχτεί την τιμή. «Το ερώτημα δεν είναι αν μπορούν να το κάνουν, αλλά αν πρέπει», είπε.
Και η αντίδραση δεν περιορίζεται πλέον στις δημόσιες δηλώσεις.
Δωρητές έχουν προειδοποιήσει στελέχη του Met ότι μπορεί να αποσύρουν τη στήριξή τους αν η έκθεση προχωρήσει όπως έχει σχεδιαστεί. Ο γκαλερίστας Arne Glimcher έχει δηλώσει ότι μαζί με τη σύζυγό του επανεξετάζουν έργα της συλλογής τους που σκόπευαν να κληροδοτήσουν στο μουσείο. Η Jill Kargman, επί χρόνια μέλος των Friends of the Costume Institute, αποχώρησε εξαιτίας της έκθεσης.
Ο διευθυντής του Met, Μαξ Χολέιν, δήλωσε ότι το μουσείο δεν ανέχεται τον αντισημιτισμό, τον ρατσισμό ή οποιαδήποτε άλλη μορφή προκατάληψης και ότι βρίσκεται σε στενή διαβούλευση με εβραϊκούς φορείς και άλλους ενδιαφερόμενους. Πρόσθεσε ότι το μουσείο καταρτίζει ένα σχέδιο για την έκθεση και το Met Gala που θα ανταποκρίνεται στα ηθικά και δεοντολογικά του πρότυπα.
Η ίδια η έκθεση, πάντως, δεν σχεδιάζεται σαν αγιογραφία. Στην επίσημη περιγραφή του «Horizons», το Met αναφέρει ότι θα εξετάσει ευθέως την αντισημιτική και ρατσιστική συμπεριφορά του Γκαλιάνο, την απόλυσή του, την καταδίκη του, τη θεραπεία και τη μεταγενέστερη προσπάθεια επανόρθωσης. Το μουσείο επιμένει ότι δεν θέλει να κατασκευάσει μια εύκολη αφήγηση «πτώσης και λύτρωσης».
Εκεί ακριβώς αρχίζει η δύσκολη ερώτηση. Το αν ένας άνθρωπος μπορεί να μετανοήσει δεν είναι το ίδιο με το αν ένας μεγάλος θεσμός πρέπει να τον τοποθετήσει ξανά στο κέντρο της πολιτιστικής σκηνής.
Η Άννα Γουίντουρ, μία από τις σταθερότερες υποστηρίκτριες του Γκαλιάνο, είχε δηλώσει όταν ανακοινώθηκε η έκθεση ότι «κανείς δεν αξίζει περισσότερο μια έκθεση αυτής της κλίμακας» και ότι η καριέρα του «δεν ορίζεται από μία στιγμή».
Τώρα, όμως, το Met βρίσκεται αντιμέτωπο με κάτι πολύ πιο απτό από μια συζήτηση περί συγχώρεσης: δωρητές που απειλούν να αποσύρουν τη στήριξή τους, άνθρωποι από τον κύκλο του Costume Institute που αποχωρούν και ένα Met Gala αφιερωμένο στη μεγάλη επιστροφή του Γκαλιάνο, προγραμματισμένο ακριβώς για το βράδυ που αρχίζει το Γιομ Ασοά.
Η αλλαγή της ημερομηνίας μπορεί να λύσει το πρόβλημα του ημερολογίου. Δεν λύνει όμως απαραίτητα το μεγαλύτερο ερώτημα που έχει ήδη ανοίξει το ίδιο το Met.
Με στοιχεία από Jewish Insider, Deadline, The Metropolitan Museum of Art
