Άγριοι σκύλοι ταξίδεψαν 4 χιλιάδες χλμ. για να βρουν ταίρι

Μια αγέλη αφρικανικών αγριόσκυλων ολοκλήρωσε ένα ταξίδι-ρεκόρ 4,000 χιλιομέτρων διασχίζοντας τη Ζάμπια. Ειδικοί λένε ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη απόσταση που έχει διανύσει οποιοδήποτε αφρικανικό χερσαίο θηλαστικό ζώο αναζητώντας σύντροφο, γεγονός που προσφέρει ελπίδα ότι η άγρια ζωή μπορεί να μετακινείται σε τεράστιες αποστάσεις παρά τις αυξανόμενες πιέσεις από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Πρόκειται για τρία αρσενικά αδέλφια που διέσχισαν τη Ζάμπια ακολουθώντας μια ζιγκ-ζαγκ διαδρομή μέσα από ένα τοπίο που διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο από τον άνθρωπο αποφεύγοντας «εμπόδια» όπως μεγάλες πόλεις. Ωστόσο άλλα αγριόσκυλα που παρακολουθούνταν με GPS κολάρα κατά τη διάρκεια της μελέτης πέθαναν σε παράνομες παγίδες υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν.

Τρία θηλυκά αγριόσκυλα έφτασαν επίσης πολύ κοντά στην ολοκλήρωση ενός εξίσου επικού ταξιδιού όμως σταμάτησαν όταν ένα από αυτές παγιδεύτηκε σε μια θηλιά. Τα αφρικανικά αγριόσκυλα είναι ανάμεσα στα σπανιότερα αρπακτικά της Αφρικής, με μόνο περίπου 6 χιλιάδες να απομένουν στη φύση.

Ζουν σε ιδιαίτερα κοινωνικές αγέλες, κυνηγούν μαζί και είναι γνωστά για τις τεράστιες μετακινήσεις τους, καθώς αναζητούν νέα εδάφη και ευκαιρίες αναπαραγωγής με άλλες αγέλες. Δεν μπορούν να αναπαραχθούν μέσα στην αγέλη στην οποία γεννήθηκαν. Έτσι είτε περιμένουν και μπορεί τελικά να κληρονομήσουν την αγέλη τους είτε σε ηλικία δύο ή τριών ετών ξεκινούν αναζητώντας σύντροφο.

Η αναζήτηση

Τα τρία αρσενικά κάλυψαν περίπου 420 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή μέσα σε οκτώ μήνες αλλά συνολικά διένυσαν σχεδόν δέκα φορές μεγαλύτερη απόσταση καθώς κινούνταν μέσα σε ένα κατακερματισμένο τοπίο.

Αυτού του είδους οι μετακινήσεις ονομάζονται διασπορές (dispersals) — δηλαδή μετακίνηση προς μία κατεύθυνση με σκοπό την αναζήτηση συντρόφου. Διαφέρουν από τις μεταναστεύσεις (migrations) κατά τις οποίες τα ζώα μετακινούνται μπρος-πίσω ανάλογα με τις εποχές, αναζητώντας τροφή ή κατάλληλο βιότοπο.

Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Μεταναστευτικά Είδη αναφέρει ότι οι μεγαλύτερες μεταναστεύσεις στην Αφρική περιλαμβάνουν τα γκνου, τα οποία μετακινούνται εποχικά μεταξύ Τανζανίας και Κένυας αναζητώντας βοσκή και νερό, καλύπτοντας περισσότερα από 640 χιλιόμετρα.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τάρανδοι καριμπού πραγματοποιούν τις μεγαλύτερες μεμονωμένες χερσαίες μεταναστεύσεις οποιουδήποτε ζώου, διανύοντας 1.350 χιλιόμετρα σε ένα ταξίδι μετ’ επιστροφής ενώ έχουν καταγραφεί γκρίζοι λύκοι να ταξιδεύουν περισσότερα από 7.000 χιλιόμετρα μέσα σε έναν χρόνο.

Η διαδρομή

Ίσως ακόμη πιο σημαντική από την ίδια την απόσταση ήταν η διαδρομή που ακολούθησαν τα αγριόσκυλα στη Ζάμπια. Μετακινήθηκαν ανάμεσα σε σημαντικές περιοχές άγριας ζωής παρακάμπτοντας περιοχές με μεγάλα ανθρώπινα εμπόδια όπως η πρωτεύουσα Λουσάκα και έντονα ανεπτυγμένες βιομηχανικές περιοχές.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι πληθυσμοί αγριόσκυλων στην ανατολική και νότια Αφρική μπορεί να παραμένουν περισσότερο συνδεδεμένοι μεταξύ τους απ’ όσο πίστευαν μέχρι σήμερα οι ειδικοί στη διατήρηση της άγριας ζωής. Ο καθηγητής Σκοτ Κριλ του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Μοντάνα, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, ο οποίος μελετά τα αφρικανικά αγριόσκυλα από το 1991 δήλωσε ότι η μελέτη προσφέρει συγκρατημένη αισιοδοξία.

«Είναι εύλογο να πιστεύουμε ότι κάθε σημαντικός πληθυσμός αγριόσκυλων στην ανατολική και νότια Αφρική, εκτός από εκείνους που βρίσκονται σε περιφραγμένες περιοχές, ενδέχεται να συνδέεται με τους υπόλοιπους», είπε. Ωστόσο, τόνισε ότι, όσον αφορά τη διατήρηση της άγριας ζωής «το ποτήρι είναι μισοάδειο και μισογεμάτο», επισημαίνοντας την απειλή που αποτελούν οι λαθροθηρικές παγίδες.

Ενώ τα τρία αρσενικά αγριόσκυλα ολοκλήρωσαν με επιτυχία το εξαιρετικό ταξίδι τους δύο από τα τρία θηλυκά πέθαναν. Οι ερευνητές εντόπισαν ένα μοτίβο σύμφωνα με το οποίο τα μέλη που επιβίωναν από την αγέλη επέστρεφαν επανειλημμένα στο ίδιο σημείο μια συμπεριφορά που συχνά αποτελεί ένδειξη ότι ένας σύντροφος ή μέλος της αγέλης έχει πεθάνει.

Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ecology, ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της δημιουργίας λωρίδων φυσικής γης έξω από τις προστατευόμενες περιοχές, οι οποίες θα συνδέουν ξεχωριστές περιοχές άγριας ζωής που έχουν αποκοπεί μεταξύ τους από δρόμους, πόλεις ή αγροτικές εκτάσεις.

Ο Μπρους Έλεντερ, ένας από τους συν-συγγραφείς της μελέτης και διευθυντής του Kafue Conservation για την περιβαλλοντική οργάνωση The Nature Conservancy, δήλωσε ότι είδη που περιφέρονται σε μεγάλες εκτάσεις, όπως τα αγριόσκυλα και οι ελέφαντες, χρειάζονται συνδεδεμένα τοπία προκειμένου να επιβιώσουν στο μέλλον.

«Δεν μπορούμε να βλέπουμε αυτές τις προστατευόμενες περιοχές σαν νησιά και να περιμένουμε ότι θα λειτουργούν αποτελεσματικά μακροπρόθεσμα. Πρέπει να σκεφτούμε πολύ πιο ευρύτερα από αυτό» είπε.

Naftemporiki.gr με πληροφορίες από BBC