Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

«Ναι, ο Αϊνστάιν είχε δίκιο» αναφέρει νέα μελέτη που μελέτησε την πρώτη απευθείας εικόνα μιας μαύρης τρύπας


Μια ανεξάρτητη ομάδα ερευνητών επιβεβαίωσε την πρώτη εικόνα μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας που κατέγραψε ποτέ η ανθρωπότητα. Αυτό με τη σειρά του επιβεβαιώνει τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν η οποία προέβλεψε για πρώτη φορά την ύπαρξη των μαύρων τρυπών και το πώς θα έμοιαζε το άμεσο περιβάλλον τους.

Η εικόνα η οποία καταγράφηκε από ένα παγκόσμιο δίκτυο τηλεσκοπίων που σχηματίζει ένα συμβολομετρικό σύστημα με την ονομασία Event Horizon Telescope (EHT) και παρουσιάστηκε στο κοινό το 2019 απεικονίζει την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία Messier 87 (M87), ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός.

Η εικόνα αυτής της μαύρης τρύπας, με την ονομασία M87*, η οποία έχει μάζα περίπου 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου αποτέλεσε ένα τεράστιο επιστημονικό επίτευγμα. Αυτό ίσως γεννά το ερώτημα: γιατί χρειάστηκε να επιβεβαιωθεί εκ νέου;

Ο επικεφαλής της ομάδας και ερευνητής του αυστραλιανού Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), Σάμιουελ Λέι εξήγησε γιατί η φωτογράφιση μιας μακρινής μαύρης τρύπας είναι τόσο δύσκολη. «Είναι σαν να στέκεσαι στην αυλή του σπιτιού σου και να προσπαθείς να φωτογραφίσεις ένα ντόνατ στο φεγγάρι», είπε ο Λάι στο Space.com.

Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε προηγμένες τεχνικές μηχανικής μάθησης και τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να καταγράψουν πληροφορίες για τη δομή της μαύρης τρύπας και να φιλτράρουν τις παρεμβολές που προκύπτουν από το γεγονός ότι το EHT παρατηρούσε την M87* μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης. Η τεχνική μηχανικής μάθησης που ονομάζεται GenDIReCT, συνυπολόγισε επίσης τις μεροληψίες που εισάγονται από τον συνδυασμό τηλεσκοπίων για τη δημιουργία ενός συμβολομετρικού συστήματος μεγέθους Γης.

«Όταν εφαρμόσαμε την τεχνική στο αρχικό σύνολο δεδομένων του EHT εντοπίσαμε μια μαύρη τρύπα σχεδόν πανομοιότυπη σε μέγεθος και σχήμα με εκείνη της ιστορικής εικόνας του EHT. Το σημαντικό είναι ότι το μοντέλο μας δεν γνώριζε καθόλου πώς μοιάζει μια μαύρη τρύπα όταν το εφαρμόσαμε στα δεδομένα της M87. Αυτή είναι η πρώτη πραγματικά ανεξάρτητη επιβεβαίωση της εικόνας του EHT, ένα σημαντικό βήμα στην επιστημονική διαδικασία» λέει ο Λάι.

Αυτό θα μπορούσε να δώσει οριστική απάντηση στα ερωτήματα σχετικά με το πόσο επηρεάστηκε η τελική εικόνα της M87* τόσο από τις ατμοσφαιρικές επιδράσεις όσο και από τις μεθόδους επεξεργασίας που απαιτούνται για την ανασύνθεση εικόνων από τα δεδομένα των τηλεσκοπίων. Αυτό δεν είναι μόνο καλό νέο για το EHT αλλά και για τον Αϊνστάιν.

Μια από τις απευθείας φωτογραφίες της μαύρης τρύπας Μ87*. πηγή φωτό. (ETH)

Ας αφήσουμε τον Αϊνστάιν να μιλήσει

Ο Αϊνστάιν δημοσίευσε τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας το 1915, αναδιαμορφώνοντας πλήρως τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη βαρύτητα. Η γενική σχετικότητα υποστήριξε ότι τα αντικείμενα με μάζα καμπυλώνουν τον ίδιο τον ιστό του χώρου και του χρόνου, οι οποίοι ενοποιούνται σε μια ενιαία οντότητα που ονομάζεται χωροχρόνος. Η βαρύτητα προκύπτει από αυτή την καμπύλωση.

Όσο μεγαλύτερη είναι η μάζα τόσο πιο έντονη είναι η καμπύλωση και κατά συνέπεια, τόσο ισχυρότερη είναι η βαρυτική επίδραση του αντικειμένου. Προχωρώντας αυτή την ιδέα στα άκρα, ο επιστήμονας Κάρλ Σκβάρτσζιλντ βρήκε μια λύση στις εξισώσεις της γενικής σχετικότητας η οποία υποδείκνυε την ύπαρξη μιας απειροελάχιστης περιοχής με άπειρη μάζα που οδηγεί σε ανεξέλεγκτη καμπύλωση, δηλαδή σε μια ιδιομορφία (singularity).

Γύρω από αυτήν θα υπήρχε ένα σφαιρικό όριο πέρα από το οποίο ούτε το φως δεν θα είχε την απαραίτητη ταχύτητα για να διαφύγει. Το όριο αυτό, που αναφέρεται ως ακτίνα Σκβάρτσζιλντ έγινε γνωστό ως ο ορίζοντας γεγονότων μιας μαύρης τρύπας. Η ιδιομορφία αποτελεί την καρδιά της.

Οι μαύρες τρύπες είχαν ουσιαστικά προβλεφθεί το 1915 δεκαετίες πριν από την ανακάλυψή τους και περισσότερο από έναν αιώνα πριν το EHT καταφέρει να παρατηρήσει μία. Η γενική σχετικότητα προέβλεψε επίσης πώς θα έμοιαζε η περιοχή γύρω από τον ορίζοντα γεγονότων. Ένας δακτύλιος από υπέρθερμο, λαμπερό πλάσμα, πάνω στον οποίο προβάλλεται η σκιά της μαύρης τρύπας.

Όταν οι επιστήμονες είδαν για πρώτη φορά την εικόνα της M87*, έμειναν έκπληκτοι από το πόσο κοντά ανταποκρινόταν στις προβλέψεις της γενικής σχετικότητας, επιβεβαιώνοντας έτσι για ακόμη μία φορά τη θεωρία. Αυτή η επιβεβαίωση ενισχύει περαιτέρω τη θεωρία και την επιστημονική της θεμελίωση.

Η επιβεβαίωση της εικόνας της M87* από το EHT θα μπορούσε να οδηγήσει στην εφαρμογή της τεχνικής που ανέπτυξε το CSIRO σε πιο πρακτικές εφαρμογές της καθημερινότητας, όπως η βελτίωση της ιατρικής απεικόνισης και η χαρτογράφηση σεισμών.

«Η ανεξάρτητη επιβεβαίωση βρίσκεται στον πυρήνα της επιστημονικής διαδικασίας και είναι ιδιαίτερα πολύτιμη για αποτελέσματα τόσο πρωτοποριακά όσο αυτά του EHT. Είναι εξαιρετικά ικανοποιητικό να βλέπουμε ότι το GenDIReCT, μια κομψή και εντελώς ανεξάρτητη μέθοδος, ανακτά τη δομή του δακτυλίου της M87* σε διάφορα έτη, σε εξαιρετική συμφωνία με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα της συνεργασίας EHT. Μελέτες όπως αυτή ενισχύουν την εμπιστοσύνη μας σε όσα έχουμε μάθει για τις μαύρες τρύπες και εμπλουτίζουν το σύνολο των εργαλείων που είναι διαθέσιμα σε ολόκληρη την επιστημονική κοινότητα» δήλωσε ο Λόρεντ Λόιναρντ διευθυντής της συνεργασίας EHT.

Naftemporiki.gr



Πηγή: www.naftemporiki.gr