«Σταματήστε την αλιεία των κριλ» λέει κορυφαία επιστήμονας

Η κορυφαία ωκεανογράφος Σίλβια Άλις Έρλ ζητά να τερματιστεί η αλιεία του κριλ στην Ανταρκτική την ώρα που αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Ρωσία και 24 ακόμη χώρες διαπραγματεύονται μια συμφωνία για την αύξηση των αλιευμάτων αυτού του μικρού καρκινοειδούς το οποίο αποτελεί ζωτικής σημασίας πηγή τροφής για τις φάλαινες που ζουν στα νερά γύρω από την παγωμένη ήπειρο.

«Δεν υπάρχει καμία απολύτως δυνατότητα βιώσιμης εκμετάλλευσης του κριλ στην Ανταρκτική» δήλωσε η Ερλ στη Ρώμη όπου παρουσίαζε το έργο της για την προστασία του περιβάλλοντος. «Το κριλ είναι καθοριστικής σημασίας για την ακεραιότητα ολόκληρου του οικοσυστήματος. Για τις φάλαινες, τα ψάρια, τα πτηνά, τις φώκιες, τα θαλάσσια λιοντάρια, για όλα».

Η Ερλ έγινε το 1990 η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε καθήκοντα επικεφαλής επιστήμονα στην Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA).

Οι δηλώσεις της έρχονται καθώς οι αντιπροσωπείες ολοκληρώνουν την ετήσια σύνοδο κορυφής της Επιτροπής για τη Διατήρηση των Θαλάσσιων Έμβιων Πόρων της Ανταρκτικής (CCAMLR) η οποία πραγματοποιείται στην Αυστραλία και είναι αρμόδια για τη διαχείριση της νοτιότερης αλιευτικής ζώνης του πλανήτη. Η Επιτροπή εξακολουθεί να βρίσκεται σε αδιέξοδο όσον αφορά το σχέδιο της αλιευτικής βιομηχανίας για την επέκταση της αλιείας.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και η επιστημονική επιτροπή της CCAMLR υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε επέκταση της αλιείας θα πρέπει να συνοδευτεί από τη δημιουργία μιας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής κοντά στην ευαίσθητη Ανταρκτική Χερσόνησο, έκτασης αντίστοιχης με εκείνη της Καλιφόρνιας, όπου θα περιορίζεται η αλιευτική δραστηριότητα. Το σχετικό μέτρο είχε κατατεθεί για πρώτη φορά πριν από μία δεκαετία από την Αργεντινή και τη Χιλή, αλλά παραμένει σε εκκρεμότητα.

Η αλιεία του κριλ στην Ανταρκτική διακόπηκε πρόωρα στις αρχές Αυγούστου για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, καθώς τα αλιευτικά σκάφη — κυρίως από τη Νορβηγία και την Κίνα — έφτασαν το όριο των 620,000 τόνων πριν από τη λήξη της αλιευτικής περιόδου.

Τα μικροσκοπικά αυτά καρκινοειδή αλιεύονται κυρίως για την παραγωγή ζωοτροφών που χρησιμοποιούνται στην εκτροφή ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας, καθώς και για την εξαγωγή του ελαίου τους, το οποίο περιέχεται σε κόκκινες κάψουλες ωμέγα-3 που λαμβάνονται με σκοπό τη βελτίωση της υγείας της καρδιάς, του εγκεφάλου και των αρθρώσεων.

Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες πηγές ωμέγα-3, όπως το ιχθυέλαιο, τα φύκη, ακόμη και ορισμένα λαχανικά. Οι διατροφολόγοι επισημαίνουν ότι η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής δεν είναι απαραίτητη εφόσον ακολουθεί κανείς μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε αυτά τα λιπαρά οξέα.

Η μετανάστευση

Οι επιστήμονες μελετούν επίσης όλο και περισσότερο τον ρόλο που διαδραματίζει το κριλ στην απομάκρυνση τεράστιων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Το κριλ δεν αποτελεί απλώς ένα φυσικό ανάχωμα απέναντι στην κλιματική αλλαγή αλλά είναι και το ίδιο θύμα της.

Καθώς οι ωκεανοί θερμαίνονται, οι πληθυσμοί του κριλ, οι οποίοι χρειάζονται νερά με θερμοκρασία χαμηλότερη από 4 βαθμούς Κελσίου για να επιβιώσουν έχουν αρχίσει να μετακινούνται προς ψυχρότερα ύδατα πιο κοντά στον Νότιο Πόλο σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες.

Η Ερλ 91 ετών σήμερα υπήρξε μία από τις πρωτοπόρους στη χρήση του εξοπλισμού αυτόνομης κατάδυσης (Scuba) για τη διεξαγωγή θαλάσσιων ερευνών αφού ξεκίνησε την επιστημονική της σταδιοδρομία τη δεκαετία του 1950 μελετώντας τα φύκη.

Τα τελευταία χρόνια η «Her Deepness» («Η Μεγαλειότητά της των Βυθών»), όπως είναι ευρύτερα γνωστή, έχει επικεντρωθεί στην προστασία των ωκεανών μέσω της οργάνωσης Mission Blue η οποία προωθεί τη δημιουργία των λεγόμενων «Σημείων Ελπίδας» (Hope Spots) σε θαλάσσιες περιοχές κρίσιμης σημασίας για την υγεία των ωκεάνιων οικοσυστημάτων.

Το έργο της οργάνωσης υποστηρίζει τον στόχο των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία τουλάχιστον του 30% των ωκεανών του πλανήτη έως το 2030. Παρότι το κριλ αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες βιομάζες του πλανήτη η Ερλ η οποία είναι χορτοφάγος, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει κάποια «ασφαλής ποσότητα» αλιευμάτων που θα μπορούσε να αφαιρεθεί χωρίς να προκληθεί βλάβη στο ευρύτερο οικοσύστημα της Ανταρκτικής.

Άσκησε ιδιαίτερη κριτική στη νορβηγική εταιρεία Aker BioMarine, η οποία πρωτοστάτησε στην αλίευση και την εμπορική διάθεση προϊόντων που παρασκευάζονται από κριλ. Η εταιρεία ιδρύθηκε από τον δισεκατομμυριούχο Κιελ Ίνγκε Ρόκε ο οποίος δημιούργησε την περιουσία του στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της Νορβηγίας.

«Υπάρχει μία χώρα, η Νορβηγία, και μία εταιρεία, η οποία ουσιαστικά προωθείται από ένα και μόνο άτομο και ευθύνεται για τη διάθεση στην αγορά περίπου των δύο τρίτων του κριλ που αλιεύεται. Ένα μέρος του χρησιμοποιείται για την παραγωγή ελαίου κριλ, το οποίο προωθείται ως ωφέλιμο για την υγεία μας. Μπορεί πράγματι να είναι, αλλά με ποιο περιβαλλοντικό κόστος; Όλα είναι θέμα επιλογών. Αυτά δεν είναι προϊόντα πρώτης ανάγκης» λέει η Ερλ.

Οι δικαιολογίες

Ο πρόεδρος της Aker QRILL, Ματς Γιοχάνσεν, συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις της CCAMLR στην Αυστραλία. Τα τελευταία χρόνια ο Γιοχάνσεν έχει προσπαθήσει να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των διαπραγματευτών, προωθώντας ένα σχέδιο που προβλέπει τόσο την αύξηση της συνολικής ποσόστωσης αλιείας όσο και την κατανομή των αλιευμάτων σε ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική πίεση σε συγκεκριμένα σημεία του ωκεανού.

Η εταιρεία υποστηρίζει επίσης τη δημιουργία θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής κοντά στην Ανταρκτική Χερσόνησο. «Δεκαετίες ανεξάρτητης επιστημονικής έρευνας από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της πιο πρόσφατης αξιολόγησης του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), επιβεβαιώνουν τη βιωσιμότητα της αλιείας κριλ στην Ανταρκτική. Αναγνωρίζουμε τις ανησυχίες σχετικά με τη συγκέντρωση της αλιευτικής δραστηριότητας σε συγκεκριμένες περιοχές. Γι’ αυτό και υποστηρίζουμε την ενίσχυση της χωρικής διαχείρισης, με βάση επιστημονικά δεδομένα. Με το φαινόμενο El Niño να ασκεί πρόσθετη πίεση στους παγκόσμιους θαλάσσιους πόρους και στα αποθέματα ωμέγα-3, η υπεύθυνη αλιεία, όπως αυτή, έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ» λέει ο Γιοχάνσεν.

Naftemporiki.gr