Το James Webb αποκαλύπτει το «Σεντούκι του Θησαυρού» του γαλαξία μας

Μοιάζει με ένα γιγάντιο σεντούκι θησαυρού που έχει μείνει ανοιχτό ανάμεσα στα άστρα μόνο που αντί για χρυσάφι και κοσμήματα αυτή η παράξενη κοσμική δομή περιέχει δεκάδες νεογέννητα άστρα .

Μια νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αποκαλύπτει το εύστοχα αποκαλούμενο «Σεντούκι του Θησαυρού» είναι ένα πολύχρωμο νέφος αερίου και σκόνης στο Νεφέλωμα της Τρόπιδος μία από τις πλουσιότερες περιοχές σχηματισμού άστρων στο γαλαξία μας.

Σε απόσταση περίπου 7,500 ετών φωτός, στον αστερισμό της Τρόπιδος το νεφέλωμα εκτείνεται σε περίπου 260 έτη φωτός και περιέχει μερικά από τα πιο μεγάλης μάζας άστρα του γαλαξία μας καθώς και δεκάδες χιλιάδες νεαρά πρωτοάστρα. Εκεί βρίσκονται επίσης οι «Κοσμικοί Γκρεμοί» οι οποίοι παρουσιάστηκαν στις πρώτο «πακέτο» εικόνων του James Webb που δημοσιεύτηκε το 2022.

Το «Σεντούκι του Θησαυρού» είναι ένα κομητικό σφαιρίδιο (cometary globule) δηλαδή ένα απομονωμένο νέφος με μια πυκνή, σκοτεινή «κεφαλή» και μια μακριά ουρά. Αν και τέτοια αντικείμενα πήραν το όνομά τους επειδή μοιάζουν με κομήτες, το συγκεκριμένο μοιάζει περισσότερο με ξύλινο σεντούκι με το καπάκι του ανασηκωμένο και το φως να ξεχύνεται από το εσωτερικό του.

Το σμήνος

Η Κάμερα Εγγύς Υπέρυθρου (NIRCam) του James Webb αποκαλύπτει την πηγή αυτής της λάμψης: ένα συμπαγές σμήνος περίπου 70 νεαρών άστρων, τα οποία είναι ενσωματωμένα στη σκόνη. Το μεγαλύτερο από αυτά είναι ένα σπάνιο άστρο τύπου O — εξαιρετικά μεγάλα, λαμπρά και βραχύβια άστρα — με μάζα περίπου 19 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.

Οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι το σμήνος έχει ηλικία περίπου 1,3 εκατομμυρίων ετών αν και παλαιότερες εκτιμήσεις ανέφεραν ότι μπορεί να είναι ακόμη και μόλις 100.000 ετών, να αποτελείται δηλαδή από άστρα βρεφικής ηλικίας. Πολλά από τα άστρα του εξακολουθούν να περιβάλλονται από το αέριο και τη σκόνη από τα οποία γεννήθηκαν. Με την πάροδο του χρόνου, η ακτινοβολία των άστρων του σμήνους θα διασκορπίσει αυτό το υλικό, αποκαλύπτοντας άστρα που σήμερα παραμένουν κρυμμένα.

Το ασυνήθιστο σχήμα του «Σεντουκιού του Θησαυρού» επηρεάζεται επίσης από κάτι που βρίσκεται έξω από την εικόνα του James Webb. Σε απόσταση περίπου 39 ετών φωτός αν μετρήσουμε την απόσταση όπως προβάλλεται στον ουρανό βρίσκεται το Ήτα Τρόπιδος (Eta Carinae), το πιο φωτεινό αντικείμενο στο Νεφέλωμα της Τρόπιδος.

Το Ήτα Τρόπιδος έγινε διάσημο όταν υπέστη τη λεγόμενη «Μεγάλη Έκρηξη» (Great Eruption) τον 19ο αιώνα και για μικρό χρονικό διάστημα έγινε ένα από τα λαμπρότερα άστρα στον νυχτερινό ουρανό της Γης. Το σύστημα περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο άστρα μεταξύ των οποίων ένα με μάζα περίπου 100 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου και φωτεινότητα περίπου 5 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη. Μαζί με το κοντινό αστρικό σμήνος Trumpler 16 η έντονη ακτινοβολία και οι αστρικοί άνεμοι που παράγουν απομακρύνουν το λιγότερο πυκνό αέριο του «Σεντουκιού του Θησαυρού» και συμβάλλουν στη διαμόρφωση του χαρακτηριστικού σχήματός του.

Το «Σεντούκι του Θησαυρού» δεν θα μοιάζει για πάντα έτσι. Η ακτινοβολία και οι αστρικοί άνεμοι των νεαρών άστρων στο εσωτερικό του, σε συνδυασμό με την επίδραση των γιγάντιων άστρων της γύρω περιοχής, θα διαβρώνουν σταδιακά το εναπομείναν αέριο και τη σκόνη. Τελικά το κοσμικό σεντούκι θα εξαφανιστεί αποκαλύπτοντας τους πραγματικούς του θησαυρούς, τα άστρα που κρύβονται στο εσωτερικό του.

Naftemporiki.gr