Χαμηλότερα κατά 39% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 είναι σήμερα τα επίπεδα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ το 2025, ωστόσο, ο βραδύτερος ρυθμός μείωσης των εκπομπών το 2025 σημαίνει ότι οι προσπάθειες θα πρέπει να επιταχυνθούν σε όλους τους τομείς της οικονομίας κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας.
Αυτό προκύπτει από την Έκθεση Προόδου για τη Δράση για το Κλίμα στην ΕΕ 2026 και την Έκθεση για την Αγορά Άνθρακα τις οποίες δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που καταδεικνύουν ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ συνεχίζουν να μειώνονται, οι καθαρές τεχνολογίες επεκτείνονται και όλο και περισσότερα έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) της ΕΕ είναι διαθέσιμα στα κράτη μέλη για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση.
Οι εξελίξεις αυτές, όπως επισημαίνει η Κομισιόν, καταδεικνύουν ότι η μετάβαση σε μια καθαρή οικονομία εξακολουθεί να συμβάλλει στην επίτευξη των ευρύτερων στόχων της ΕΕ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας, τη μείωση των εξαρτήσεων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή.
Η Έκθεση Προόδου για τη Δράση για το Κλίμα επιβεβαιώνει ότι οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 1,6% το 2025 σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία. Οι εκπομπές που καλύπτονται από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) μειώθηκαν κατά περίπου 2% το 2025, ενώ οι εκπομπές στους τομείς που καλύπτονται από τον Κανονισμό για τον Επιμερισμό των Προσπαθειών (ESR) παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές. Παράλληλα, τα προσωρινά στοιχεία δείχνουν βελτίωση της απορρόφησης άνθρακα από τον τομέα της γης.
Οι εκπομπές βρίσκονται πλέον κατά 39% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 1990, ενώ η οικονομία της ΕΕ έχει αναπτυχθεί κατά 74% την ίδια περίοδο. Έτσι, επιβεβαιώνεται για ακόμη μία χρονιά η αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, με περαιτέρω μείωση των εκπομπών.
Η φετινή Έκθεση για την Αγορά Άνθρακα διαπιστώνει επίσης ότι τα έσοδα από το ΣΕΔΕ της ΕΕ ανήλθαν σε 43,2 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση κατά 11% σε σύγκριση με το 2024.
Η ΕΕ ενίσχυσε επίσης το μακροπρόθεσμο πλαίσιο πολιτικής της για το κλίμα κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, θεσπίζοντας νομικά δεσμευτικό στόχο για τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, με την έναρξη ισχύος της τροποποιημένης Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας για το Κλίμα τον Απρίλιο του 2026.
Εντατικοποίηση της εφαρμογής των μέτρων για την επίτευξη των στόχων του 2030 σε ολόκληρη την ΕΕ
Παρότι η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, ο βραδύτερος ρυθμός μείωσης των εκπομπών το 2025 σημαίνει ότι οι προσπάθειες θα πρέπει να επιταχυνθούν σε όλους τους τομείς της οικονομίας κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας.
Η έκθεση δείχνει ότι οι εκπομπές που καλύπτονται από τον Κανονισμό για τον Επιμερισμό των Προσπαθειών (συμπεριλαμβανομένων των εγχώριων μεταφορών, των κτιρίων, της γεωργίας και των αποβλήτων) αναμένεται επί του παρόντος να μειωθούν κατά περίπου 38,5% έως το 2030, σε σύγκριση με το 2005, ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο από τον στόχο της ΕΕ που ανέρχεται σε 40%.
Η αξιολόγηση δείχνει ότι εννέα κράτη μέλη της ΕΕ δεν σημειώνουν επαρκή πρόοδο ως προς την επίτευξη των εθνικών τους στόχων για το 2030 στο πλαίσιο του ESR. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ζητήσει από την Αυστρία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ιρλανδία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα και τη Σουηδία να υποβάλουν, το καθένα ξεχωριστά, σχέδιο διορθωτικών δράσεων, προκειμένου να επιταχυνθεί η εφαρμογή και η ανάπτυξη μέτρων και επενδύσεων για τη μείωση των εκπομπών.
Τα προσωρινά στοιχεία δείχνουν ότι οι καθαρές απορροφήσεις άνθρακα από τον τομέα της γης αυξήθηκαν κατά περίπου 11% το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Παρά τη βελτίωση αυτή, οι τρέχουσες προβλέψεις για τον τομέα της γης δείχνουν επίσης ότι υπάρχει έλλειμμα της τάξης των 40–55 εκατομμυρίων τόνων ισοδυνάμου CO₂ σε σχέση με τον στόχο της ΕΕ για το 2030 όσον αφορά τις χρήσεις γης.
Η καθαρή μετάβαση ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα
Η επιταχυνόμενη ανάπτυξη και εγκατάσταση καθαρών τεχνολογιών το 2025 εξακολουθεί να συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και στον περιορισμό των επιπτώσεων της αστάθειας των τιμών των καυσίμων στους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Παρότι η παραγωγή καθαρών τεχνολογιών στην ΕΕ έχει επεκταθεί σημαντικά, η έκθεση επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πρόσθετες οικονομικές ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν και να προσελκύσουν νέες επενδύσεις.
Οι ταξινομήσεις αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων με μπαταρία αυξήθηκαν σε 1,9 εκατομμύρια το 2025, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου σε ένα στα έξι νέα αυτοκίνητα που ταξινομήθηκαν.
Η εγκατεστημένη ισχύς αιολικής και ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ αυξήθηκε στα 611 GW, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 49% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος ηλεκτροπαραγωγής.
Παράλληλα, επιταχύνθηκε η εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, με εκτιμώμενη πρόσθετη εγκατεστημένη ισχύ 41 GW το 2025, έναντι 26 GW το 2024.
Η ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας καθίσταται ολοένα και πιο επείγουσα
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή έχουν προκαλέσει εκτιμώμενες οικονομικές ζημίες ύψους 822 δισ. ευρώ στην ΕΕ από το 1980.
Για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θα απαιτηθούν επενδύσεις περίπου 70 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2050.
Οι εκθέσεις υπογραμμίζουν τις διαρκώς αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρές συνέπειες και το 2026.
Το νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο για την Κλιματική Ανθεκτικότητα, το οποίο παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2026, θα ενισχύσει την ικανότητα της Ευρώπης να προβλέπει, να προετοιμάζεται και να διαχειρίζεται τους κλιματικούς κινδύνους, μέσω μιας προτεινόμενης Νομοθεσίας για την Κλιματική Ανθεκτικότητα, η οποία θα βασίζεται σε μια κοινή πορεία αναφοράς για την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας.
Το ΣΕΔΕ της ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί μια εύρυθμα λειτουργούσα αγορά άνθρακα
Η Έκθεση για την Αγορά Άνθρακα 2026 δείχνει ότι τα έσοδα από το ΣΕΔΕ της ΕΕ ανήλθαν σε 43,2 δισ. ευρώ το 2025.
Περισσότερα από τα μισά έσοδα του ποσού αυτού (23,9 δισ. ευρώ) διατέθηκαν απευθείας στα κράτη μέλη της ΕΕ για τη χρηματοδότηση μέτρων απανθρακοποίησης που αφορούν τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία.
Η αύξηση του ποσοστού των εσόδων από το ΣΕΔΕ που επενδύονται στην απανθρακοποίηση, σε συνδυασμό με τη διατήρηση της ακεραιότητας του συστήματος, θα διασφαλίσει ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ θα επιτύχει τον στόχο του για το 2030, ο οποίος προβλέπει μείωση των εκπομπών κατά 62% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005.
Οι εκπομπές από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις μειώθηκαν κατά 3,3% σε σύγκριση με το 2024, κυρίως λόγω της μείωσης των εκπομπών στους τομείς του σιδήρου και του χάλυβα, του τσιμέντου και των χημικών προϊόντων.
Οι εκπομπές από τις θαλάσσιες μεταφορές μειώθηκαν κατά 4%, ενώ οι εκπομπές από τις αεροπορικές μεταφορές αυξήθηκαν κατά 0,2%, επιβεβαιώνοντας την επιτακτική ανάγκη απανθρακοποίησης του συγκεκριμένου τομέα.
Παρότι οι συνολικές εκπομπές στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ παραμένουν κάτω από το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο, ο ρυθμός μείωσης των εκπομπών έχει επιβραδυνθεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Τον Ιούλιο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ της ΕΕ για την περίοδο 2030–2040.
