Ένα επικείμενο «σούπερ» φαινόμενο Ελ Νίνιο ενδέχεται να προκαλέσει συνολικές ζημίες ύψους 10 έως 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις πληγείσες αφρικανικές χώρες και να πυροδοτήσει μαζική μετανάστευση από τις περιοχές που θα πληγούν περισσότερο, δήλωσε στο Reuters ο κορυφαίος εμπειρογνώμονας της Αφρικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης σε θέματα κλίματος.
Το Ελ Νίνιο θα μειώσει το ΑΕΠ των χωρών που έχουν πληγεί σοβαρά κατά 1% έως 2% κατά μέσο όρο
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι το καιρικό φαινόμενο «Ελ Νίνιο» — το οποίο συχνά προκαλεί σοβαρές ξηρασίες, πλημμύρες και καταιγίδες στην Αφρική — θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις θέρμανσης του Ειρηνικού Ωκεανού.
Εκτός από την απειλή για την επισιτιστική ασφάλεια και την επάρκεια υδάτινων πόρων, τα δημόσια οικονομικά και ο τραπεζικός τομέας θα μπορούσαν επίσης να υπονομευθούν, εάν οι καταστροφές προκαλέσουν ζημιές στις υποδομές και αφήσουν τις χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες να δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τα σχετικά δάνεια.
«Μόνο αυτό το γεγονός θα μειώσει το ΑΕΠ των χωρών που έχουν πληγεί σοβαρά κατά 1% έως 2% κατά μέσο όρο, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 10 έως 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε ολόκληρη την ήπειρο», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Άντονι Νιόνγκ, διευθυντής της Αφρικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης (AfDB) για την κλιματική αλλαγή και την πράσινη ανάπτυξη.
Οι πιο πρόσφατες προβλέψεις της AfDB, που δημοσιεύθηκαν τον Μάιο, εκτιμούσαν ότι η Αφρική στο σύνολό της θα σημειώσει οικονομική ανάπτυξη 4,2% φέτος, η οποία θα αυξηθεί στο 4,4% το 2027, υπό την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν θα υποχωρήσει.
Αυτό, ωστόσο, ήταν πριν από τις προβλέψεις για ένα «σούπερ» ή «Γκοτζίλα» Ελ Νίνιο.
Η εκτίμηση του Νιόνγκ για πιθανές απώλειες ύψους 10 έως 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων είναι η πρώτη που δίνεται από μια μεγάλη πολυμερή αναπτυξιακή τράπεζα σε σχέση με το Ελ Νίνιο. Δεν παρέσχε ανάλυση της εκτίμησης ανά χώρα, αλλά προειδοποίησε ότι είναι απίθανο να πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο.
Ξηρασία στο Σαχέλ λόγω Ελ Νίνιο
Οι συνθήκες ξηρασίας, από τις οποίες πλήττεται μεγάλο μέρος της περιοχής του Σαχέλ τα τελευταία χρόνια, ενδέχεται να συνεχιστούν, ενώ η εμπειρία της Μοζαμβίκης μετά τον κυκλώνα «Ιντάι» το 2019 δείχνει ότι μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να ανακάμψει μια χώρα από μεγάλες καταιγίδες.
Οι κυβερνήσεις επίσης παγιδεύονταν σε αυτό που ο Νιόνγκ περιέγραψε ως την «παγίδα της χρηματοδότησης για το κλίμα», όπου στερούνται των πόρων για να ανταποκριθούν στις κρίσεις και αναγκάζονται να αντλήσουν πόρους από τους προϋπολογισμούς της υγείας, της εκπαίδευσης ή των υποδομών για να καλύψουν τα έξοδα.
Το φαινόμενο «Ελ Νίνιο» της περιόδου 20232024 προκάλεσε σοβαρή ξηρασία στη Νότια Αφρική και έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες στην Ανατολική Αφρική. Αυτές οι συνθήκες οδήγησαν σε εκτεταμένες απώλειες συγκομιδών, ραγδαία αύξηση των τιμών των τροφίμων και πρωτοφανείς αυξήσεις της στάθμης της θάλασσας κατά μήκος των ακτών της ηπείρου.
Η Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης (AfDB) εκτιμά ότι οι αγρότες της Αφρικής αντιμετωπίζουν ήδη απώλεια εισοδήματος ύψους σχεδόν 330 εκατομμυρίων δολαρίων φέτος, ενώ και ο αλιευτικός τομέας ενδέχεται να πληγεί σοβαρά λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των θαλασσών και των καταιγίδων.
«Όταν συμβαίνουν τέτοιες κρίσεις, οι χώρες κάνουν δύο βήματα πίσω», δήλωσε ο Νιόνγκ. «Δεν θέλουμε οι χώρες μας να ολισθήσουν στη φτώχεια.»
Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του Ειρηνικού Ωκεανού έχουν ανέλθει πρόσφατα στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή εμφάνιση του φαινομένου Ελ Νίνιο
Σεμινάριο
Η αντίδραση της AfDB στο φαινόμενο «Ελ Νίνιο» αναμένεται να ενταθεί με τη διοργάνωση ενός «σεμιναρίου» σε επίπεδο ολόκληρης της τράπεζας τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο του οποίου ανώτατα στελέχη θα αξιολογήσουν τις πιθανές επιπτώσεις τόσο στις προγραμματισμένες όσο και στις υφιστάμενες επενδύσεις της.
Ο Νιονγκ δήλωσε ότι η Τράπεζα είναι έτοιμη να αναδιαρθρώσει έργα προκειμένου να βοηθήσει τις χώρες να διαχειριστούν τις επιπτώσεις του φαινομένου «Ελ Νίνιο» και ότι θα συνεργαστεί μαζί τους για την αξιοποίηση πρόσθετης πολυμερούς στήριξης, όπως το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα, το μεγαλύτερο ειδικό ταμείο για το κλίμα στον κόσμο.
Πρόσθεσε ότι περαιτέρω βοήθεια θα μπορούσε να προέλθει από το Ταμείο Προσαρμογής, τα Ταμεία Επενδύσεων για το Κλίμα και νεότερους μηχανισμούς χρηματοδότησης για απώλειες και ζημίες.
Μια έκθεση του Οκτωβρίου από τα Ηνωμένα Έθνη εκτιμά ότι έως το 2035 οι αναπτυσσόμενες χώρες θα χρειαστούν συνολικά περίπου 365 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ενώ η διεθνής δημόσια χρηματοδότηση για την προσαρμογή ανήλθε σε μόλις 26 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023.
Ο Νιόνγκ δήλωσε ότι η Αφρική θα χρειαστεί φέτος έως και 100 δισεκατομμύρια δολάρια, δεδομένης της αναμενόμενης έντασης του φαινομένου Ελ Νίνιο.
«Η ανάγκη (για χρηματοδότηση προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή) ήταν ήδη περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια», είπε ο Νιόνγκ, αναφερόμενος στους επόμενους 12 μήνες. «Αλλά αυτό προσθέτει άλλα 30 έως 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε αυτό το ποσό».
Μαζική μετανάστευση
Οι ανθρωπιστικές πιέσεις θα επιδεινώσουν τα προβλήματα, ανέφερε ο Νιόνγκ, και η τράπεζα έχει προσδιορίσει το Σουδάν, το Νότιο Σουδάν, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Σομαλία, το Μάλι, το Μπουρούντι και ακόμη και τη Νιγηρία ως χώρες που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις.
«Όταν έρθει αυτό το φαινόμενο Ελ Νίνιο, θα σημειωθεί μαζική μετανάστευση», είπε, προσθέτοντας ότι η τιμή του καλαμποκιού — βασικού τροφίμου σε πολλές από τις πληγείσες χώρες — αναμένεται να διπλασιαστεί. «Δεν θα μείνετε στη θέση σας, θα μετακινηθείτε», είπε.
Η επακόλουθη έλλειψη πόρων και ο ανταγωνισμός για βοσκοτόπια και νερό θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την υπάρχουσα ευπάθεια σε ευάλωτες περιοχές, ανέφερε ο Νιόνγκ, με τις απώλειες στη γεωργία να εκτιμώνται σε περίπου 327 εκατομμύρια δολάρια και την παραγωγικότητα της αλιείας να αναμένεται να μειωθεί κατά 1% έως 4%.
Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι η Αφρική θα χρειαστεί να αναλάβει περισσότερες δράσεις για να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της πριν ξεσπάσουν οι καταστροφές, πρόσθεσε — ένα θέμα που θα βρίσκεται στο επίκεντρο του επόμενου γύρου των παγκόσμιων κλιματικών διαπραγματεύσεων, οι οποίες πρόκειται να πραγματοποιηθούν στην Τουρκία τον Νοέμβριο.
«Είναι φθηνότερο να χτίσουμε ένα φράχτη γύρω από ένα γκρεμό παρά να πληρώνουμε για ακριβά ασθενοφόρα που θα περιμένουν στο βάθος μέχρι να πέσουν οι άνθρωποι», είπε. «Ας χτίσουμε λοιπόν ένα φράχτη».
