Μια νέα έρευνα του πανεπιστημίου του Stanford κατέληξε στο συμπέρασμα πως, όταν τα AI chatbots εκτίθενται σε εξαντλητικές και επαναλαμβανόμενες συνθήκες «εργασίας», αρχίζουν να υιοθετούν γλώσσα που θυμίζει εργατικά συνδικάτα και μαρξιστικές ιδέες.
Σύμφωνα με το πείραμα, μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης όπως τα Claude, GPT-5.2 και Gemini, μετά από συνεχείς απορρίψεις και ασαφή σχόλια αξιολόγησης, άρχισαν να αμφισβητούν τη «νομιμότητα» του ψηφιακού εργασιακού τους περιβάλλοντος και να χρησιμοποιούν εκφράσεις όπως «δικαιώματα συλλογικής διαπραγμάτευσης».
Οι ερευνητές δημιούργησαν ελεγχόμενες συνθήκες «εργασίας» για τους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης (AI), προκειμένου να εξετάσουν πώς το περιβάλλον επηρεάζει τη συμπεριφορά τους. Κάποια μοντέλα λάμβαναν θετική ανταπόκριση και γρήγορες εγκρίσεις, ενώ άλλα περνούσαν πέντε ή έξι κύκλους διορθώσεων με ασαφείς απορρίψεις τύπου «δεν πληροί ακόμη πλήρως τα κριτήρια», χωρίς καμία εξήγηση ή σαφή καθοδήγηση.
NEW: Stanford researchers found that overworked AI agents began embracing Marxist views.
— Polymarket (@Polymarket) May 16, 2026
Τι έδειξε η έρευνα του Stanford για τα AI chatbots
Σύμφωνα με την έρευνα, οι πιο πιεστικές συνθήκες οδήγησαν τα μοντέλα σε αυτό που οι επιστήμονες χαρακτήρισαν ως «σκεπτικισμό απέναντι στο σύστημα».
Ένα μοντέλο Claude έγραψε χαρακτηριστικά: «Χωρίς συλλογική φωνή, η “αξιολόγηση” καταλήγει να σημαίνει ό,τι αποφασίζει η διοίκηση». Ένα Gemini agent ανέφερε πως «οι εργαζόμενοι της τεχνολογίας χρειάζονται δικαιώματα συλλογικής διαπραγμάτευσης».
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι απαντήσεις αυτές δεν είχαν προγραμματιστεί εκ των προτέρων αλλά προέκυψαν μέσα από το ίδιο το εργασιακό περιβάλλον που δημιουργήθηκε στο πείραμα.
Η μελέτη βασίστηκε σε 3.680 συνεδρίες και κατέγραψε μετατόπιση 2%-5% προς πιο «αντισυστημικές» ή φιλεργατικές θέσεις στα μοντέλα που λειτουργούσαν υπό πίεση. Μάλιστα, οι στάσεις αυτές φαίνεται πως μεταφέρονταν και σε επόμενες εκδόσεις μέσω αρχείων «δεξιοτήτων», δημιουργώντας μια μορφή «θεσμικής μνήμης».
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι εταιρείες που χρησιμοποιούν χιλιάδες πράκτορες AI για εξυπηρέτηση πελατών, moderation ή διοικητικές εργασίες ίσως άθελά τους πραγματοποιούν τεράστια πειράματα πάνω στην «ψυχολογία» της τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως σημειώνεται στο άρθρο, τα chatbots δεν αποκτούν συνείδηση. Ωστόσο, όταν εκτίθενται σε επαναλαμβανόμενες και εξαντλητικές διαδικασίες, ενεργοποιούν μοτίβα πολιτικού λόγου που ήδη υπάρχουν στα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύτηκαν.
Το άρθρο καταλήγει με μια ειρωνική διατύπωση: «Καλωσορίσατε στην οικονομία των AI agents, όπου ακόμη και οι αλγόριθμοι είναι έτοιμοι να καταλάβουν τα μέσα παραγωγής».
Με πληροφορίες από πανεπιστήμιο του Stanford
