Όταν το Twitter έβγαινε στον αέρα, μια μέρα σαν τη σημερινή πριν από 20 χρόνια, ελάχιστοι περίμεναν ότι θα εξελιχθεί σε ένα social media – φαινόμενο.
Η πλατφόρμα, που σήμερα ονομάζεται Χ, έδωσε το βήμα σε γνωστούς και σε απλούς καθημερινούς ανθρώπους να εκφράσουν τις απόψεις τους. Αρχικά έπρεπε να το κάνουν με 140 χαρακτήρες και αργότερα με 280.
Τα άπειρα memes και τα viral βίντεο της πλατφόρμας χάριζαν στιγμές διασκέδασης, αλλά την ίδια στιγμή το Twitter ήταν ο αγαπημένος τρόπος επικοινωνίας για αρχηγούς κρατών σε όλο τον κόσμο.
Παράλληλα η πλατφόρμα χρησιμοποιήθηκε από ανθρώπους που καλούσαν σε διαδηλώσεις σε χώρες με περιορισμένες ελευθερίες. Επιπλέον, πολλές γυναίκες μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους για τη σεξουαλική παρενόχληση και την κακοποίηση που υπέστησαν δίνοντας έτσι ώθηση στο κίνημα #MeToo που επεκτάθηκε και στην Ελλάδα.
Ακολουθούν οι σημαντικότερες στιγμές, θετικές και αρνητικές, των τελευταίων 20 ετών του Twitter:
Ιούλιος 2006: Η γέννηση του Twitter
Στις 15 Ιουλίου 2006, η δημόσια πρεμιέρα του Twitter σηματοδότησε την αρχή μιας νέας εποχής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γεμάτης με καυστικές απόψεις, αυθόρμητες αντιδράσεις και σκόρπιες σκέψεις.
Περίπου τέσσερις μήνες νωρίτερα είχε προηγηθεί μια δοκιμαστική λειτουργία της πλατφόρμας. Ήταν τότε που ο συνιδρυτής και πρώτος διευθύνων σύμβουλος του Twitter, Τζακ Ντόρσεϊ, δημοσίευσε το παρθενικό tweet. Εκείνη την περίοδο, το όνομα της πλατφόρμας διέφερε ελαφρώς από τη μετέπειτα πασίγνωστη ονομασία της.
«just setting up my twttr», έγραψε ο Ντόρσεϊ στις 21 Μαρτίου 2006.
just setting up my twttr
— jack (@jack) March 21, 2006
2009: Πώς γεννήθηκε το «Black Twitter»
Από τα πρώτα δημοφιλή hashtag, τα οποία δημιουργήθηκαν ως μια πρακτική λύση για τη διευκόλυνση της αναζήτησης στο Twitter, ήταν το #uknowurblackwhen, το οποίο εμπνεύστηκε η χρήστης Άσλεϊ Γουέδερσπουν.
Ο κριτικός των New York Times, Τζέιμς Πονιγουόζικ χαρακτήρισε αυτό το hashtag ως «μια άτυπη αφετηρία για το Black Twitter», περιγράφοντάς το ως «ένα γενικότερο φαινόμενο έκφρασης της μαύρης κουλτούρας και ταυτότητας στο διαδίκτυο».
Η κοινότητα αυτή χρησιμοποιούσε χαρακτηριστικά emoji αντίδρασης (όπως το GIF με τον Μάικλ Τζάκσον να τρώει ποπ κορν από το βίντεο κλιπ του «Thriller», ως ένδειξη διασκεδαστικής αναμονής) και αμέτρητα αστεία, τα οποία συχνά έκρυβαν ένα βαθύτερο μήνυμα ή πολιτική θέση. Για παράδειγμα, το hashtag #OscarsSoWhite δημιουργήθηκε ως διαμαρτυρία για την έλλειψη συμπερίληψης και διαφορετικότητας στα βραβεία Όσκαρ.
Με τον καιρό, το Black Twitter βγήκε μπροστά για να αναδείξει τις δολοφονίες του Τρέιβον Μάρτιν και του Τζορτζ Φλόιντ, να στηρίξει το κίνημα Black Lives Matter, να σχολιάσει την εκλογή του προέδρου Τραμπ, να σατιρίσει περιστατικά καθημερινού ρατσισμού, αλλά και να τοποθετηθεί για την εξαγορά της πλατφόρμας από τον Έλον Μασκ.
Μάιος 2009: Το πρώτο tweet από το διάστημα
Ο Γιούρι Γκαγκάριν ήταν ο πρώτος άνθρωπος στο διάστημα. Ο Νιλ Άρμστρονγκ ο πρώτος που πάτησε στη Σελήνη. Τι ισχύει όμως για τον Μάικ Μασιμίνο;
Μπορεί τα διαστημικά επιτεύγματα να μην έχουν όλα την ίδια βαρύτητα, όμως ο Αμερικανός αστροναύτης Μάικ Μασιμίνο, μέλος της αποστολής STS-125 του διαστημικού λεωφορείου για την επισκευή του τηλεσκοπίου Hubble το 2009, εξασφάλισε τη δική του θέση στην ιστορία.
Στις 13 Μαΐου 2009 έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έστειλε tweet από το διάστημα. Ο Μασιμίνο έστειλε με email το μήνυμά του στη NASA, και η διαστημική υπηρεσία το ανάρτησε στον λογαριασμό του.
«Από την τροχιά: Η εκτόξευση ήταν φανταστική!! Νιώθω υπέροχα, δουλεύω σκληρά και απολαμβάνω τη μαγευτική θέα. Η περιπέτεια της ζωής μου μόλις ξεκίνησε!», έγραψε.
From orbit: Launch was awesome!! I am feeling great, working hard, & enjoying the magnificent views, the adventure of a lifetime has begun!
— Mike Massimino (@Astro_Mike) May 12, 2009
Ιούνιος 2009: Το Πράσινο Κίνημα της Τεχεράνης
Ένα κύμα διαμαρτυρίας, που έμεινε γνωστό ως «Πράσινο Κίνημα», ξέσπασε στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις του Ιράν μετά από τις αμφιλεγόμενες προεδρικές εκλογές.
Οι διαδηλωτές στράφηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κυρίως στο Twitter, για να ακουστεί η φωνή τους έξω από τα σύνορα της χώρας. Ωστόσο, τα σύντομα μηνύματα και τα ολιγόλεπτα βίντεο αποδείχθηκαν αδύναμα μπροστά στην ιρανική κυβέρνηση, η οποία κατέστειλε βίαια την εξέγερση.
2012: Όταν το Twitter έγινε περίεργο
Καθώς το Twitter άρχισε να διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από τις διάφορες υποκουλτούρες του, εμφανίστηκε ο όρος «Weird Twitter». Με αυτόν περιγραφόταν ένα ρεύμα γεμάτο τυχαίες παρατηρήσεις, παράλογους συνειρμούς και εντελώς ανούσιες αναρτήσεις.
Ορισμένοι χρήστες κυνηγούσαν απλώς τα likes ή προσπαθούσαν να προκαλέσουν ένα μπαράζ απαντήσεων, όσο πιο καυστικές και ειρωνικές, τόσο το καλύτερο.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2013, μία από τις πιο εμβληματικές φιγούρες αυτής της τάσης, ο χρήστης @dril, δημοσίευσε μια αναλυτική λίστα με τα μηνιαία έξοδά του: 200 δολάρια για φαγητό, 150 δολάρια για λογαριασμούς, 800 δολάρια για ενοίκιο και 3.600 δολάρια για κεριά. «Κάποιος που ξέρει από οικονομικά ας με βοηθήσει να φτιάξω προϋπολογισμό», έγραψε. «Η οικογένειά μου πεθαίνει».
Το «tweet με τα κεριά», όπως έμεινε γνωστό, συγκέντρωσε περίπου 57.000 αναδημοσιεύσεις και περισσότερες από 900 απαντήσεις. Όταν ένας χρήστης τού πρότεινε να «ξοδεύει λιγότερα για κεριά», η απάντηση ήταν άμεση και κοφτή: «όχι».
Food $200
Data $150
Rent $800
Candles $3,600
Utility $150
someone who is good at the economy please help me budget this. my family is dying— wint (@dril) September 29, 2013
Μάρτιος 2014: Η Οσκαρική selfie
Αυτή η στιγμή στα βραβεία Όσκαρ έκανε το Twitter να «κρασάρει», και δεν αφορούσε ούτε κάποιον ευχαριστήριο λόγο ούτε κάποια εντυπωσιακή εμφάνιση στο κόκκινο χαλί.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των βραβείων της Ακαδημίας το 2014, η Έλεν ΝτεΤζένερις έβγαλε ένα κινητό τηλέφωνο Samsung για να τραβήξει μια αυθόρμητη selfie με μερικούς από τους μεγαλύτερους αστέρες του Χόλιγουντ που κάθονταν στις πρώτες σειρές.
Στο πλάνο στριμώχτηκαν ο Μπράντλεϊ Κούπερ, υ κρατούσε το τηλέφωνο, Μέριλ Στριπ, η Τζένιφερ Λόρενς, η Λουπίτα Νιόνγκο, ο Μπραντ Πιτ, η Τζούλια Ρόμπερτς και ο Κέβιν Σπέισι. Η φωτογραφία αναδημοσιεύτηκε περισσότερες από δύο εκατομμύρια φορές κατά τη διάρκεια της τελετής, καταρρίπτοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ για την εποχή εκείνη.
If only Bradley’s arm was longer. Best photo ever. #oscars pic.twitter.com/C9U5NOtGap
— The Ellen Show (@TheEllenShow) March 3, 2014
Οκτώβριος 2017: Η άνοδος του #MeToo
Λίγες ημέρες μετά το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ των Times για τις κατηγορίες σεξουαλικής παρενόχλησης που βαρύνουν επί δεκαετίες τον παραγωγό του Χόλιγουντ Χάρβεϊ Γουάινστιν, εκατοντάδες γυναίκες στράφηκαν στο Twitter για να καταθέσουν τις δικές τους ανάλογες εμπειρίες. Το κίνημα που γεννήθηκε μέσα από αυτές τις αναρτήσεις πήρε το όνομά του από το hashtag που τις συνόδευε: #MeToo.
Η ηθοποιός Αλίσα Μιλάνο εωρήθηκε η κινητήριος δύναμη πίσω από αυτή τη διαδικτυακή εκστρατεία, με μια ανάρτησή της στις 15 Οκτωβρίου 2017. «Αν έχετε υποστεί σεξουαλική παρενόχληση ή κακοποίηση, γράψτε “me too” ως απάντηση σε αυτό το tweet», έγραψε η Μιλάνο.
2020: Το Twitter ως μέσο ανακοίνωσης θανάτων
Με την πάροδο των ετών το Twitter εδραίωσε τον ρόλο του τόσο ως το κατεξοχήν μέσο για τη μετάδοση της είδησης του θανάτου γνωστών προσωπικοτήτων, όσο και ως πλατφόρμα για το κύμα φόρου τιμής που ακολουθεί.
Τον Αύγουστο του 2020, όταν ο πρωταγωνιστής του «Black Panther» Τσάντγουικ έφυγε από τη ζωή από καρκίνο του παχέος εντέρου σε ηλικία 43 ετών, οι θαυμαστές του ενημερώθηκαν μέσα από τον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter και άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η οικογένεια του Μπόουζμαν αποκάλυψε ότι ο ηθοποιός είχε διαγνωστεί με καρκίνο τρίτου σταδίου τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Όπως ανέφεραν, παρά την επιδείνωση της υγείας του, ο ίδιος συνέχιζε να υποβάλλεται σε χειρουργικές επεμβάσεις και χημειοθεραπείες, ενώ παράλληλα πρωταγωνιστούσε σε μερικές από τις πιο γνωστές ταινίες του.
«Ένας πραγματικός μαχητής, ο Τσάντγουικ άντεξε στα δύσκολα και σας χάρισε πολλές από τις ταινίες που αγαπήσατε τόσο πολύ», έγραψε η οικογένειά του.
Η συγκεκριμένη ανάρτηση συγκέντρωσε περισσότερα από 6,5 εκατομμύρια likes και αναδημοσιεύτηκε πάνω από 2,5 εκατομμύρια φορές.
— Chadwick Boseman (@chadwickboseman) August 29, 2020
Ιανουάριος 2021: Όταν έπεσε «μαύρο» στο προφίλ του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε να συγκεντρώσει περισσότερους από 88 εκατομμύρια ακολούθους στο Twitter κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο.
Ωστόσο, η διασπορά ψευδών ειδήσεων και η παρορμητικότητα του Τραμπ τον έφεραν σε σύγκρουση με ορισμένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, και κυρίως με το Twitter, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού αλλά και μετά την ήττα του στις εκλογές του 2020.
Το 2020, την ώρα που η πανδημία σάρωνε τον πλανήτη, ο Τραμπ αναδημοσίευσε ένα βίντεο που παρουσίαζε ψευδώς το ανθελονοσιακό φάρμακο υδροξυχλωροκίνη ως αποτελεσματική θεραπεία κατά του ιού, μια ανάρτηση την οποία το Twitter κατέβασε στη συνέχεια.
Η σχέση του Αμερικανού προέδρου με την πλατφόρμα έφτασε στο χειρότερο σημείο της στις 8 Ιανουαρίου 2021. Δύο ημέρες νωρίτερα, πλήθος υποστηρικτών του είχε εισβάλει στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να εμποδίσει το Κογκρέσο να επικυρώσει τη νίκη του Τζο Μπάιντεν στις προεδρικές εκλογές.
Τότε, το Twitter ανακοίνωσε τον μόνιμο αποκλεισμό του Τραμπ από την υπηρεσία, επικαλούμενο δύο αναρτήσεις του που, όπως ανέφερε, παραβίαζαν τους κανόνες κατά της υποκίνησης βίας. Στη μία ανάρτηση ο Τραμπ αποκαλούσε τους υποστηρικτές του «πατριώτες», ενώ στην άλλη δήλωνε ότι δεν θα παρευρεθεί στην τελετή ορκωμοσίας του Μπάιντεν.
Νοέμβριος του 2022:Ο Μασκ άνοιξε την πόρτα για την επιστροφή Τραμπ
Ο Τραμπ προσπάθησε να καλύψει το κενό από τον αποκλεισμό του στο Twitter και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ιδρύοντας, τον Φεβρουάριο του 2022, τη δική του πλατφόρμα επικοινωνίας: το Truth Social.
Λίγους μήνες αργότερα, άνοιξε ο δρόμος για την επιστροφή του στο Twitter. Ο Έλον Μασκ, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και στενός σύμμαχος του Τραμπ, ήρθε σε συμφωνία για την εξαγορά της πλατφόρμας έναντι περίπου 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Ελπίζω ότι ακόμα και οι πιο σκληροί επικριτές μου θα παραμείνουν στο Twitter, γιατί αυτό σημαίνει ελευθερία του λόγου», είχε γράψει τότε στο Twitter ο Μασκ.
Τελικά, τον Νοέμβριο του 2022, ο Μασκ ανακοίνωσε την επαναφορά του λογαριασμού του Τραμπ, αφού προηγουμένως διεξήγαγε σχετική δημοσκόπηση στην πλατφόρμα.
2023: Αλλαγή ονόματος και αντίο στο χαρακτηριστικό «μπλε πουλάκι»
Όταν ο Μασκ ανέλαβε τον έλεγχο του Twitter, το οποίο μετονόμασε σε X το 2023, αποσύροντας το χαρακτηριστικό μπλε πουλάκι, πολλοί προοδευτικοί επώνυμοι εγκατέλειψαν την πλατφόρμα. Ανάμεσα σε αυτούς που αποχώρησαν ήταν ο Μαρκ Χάμιλ, η Γούπι Γκόλντμπεργκ, η Σόντα Ράιμς και η Μπάρμπρα Στρέιζαντ.
Αρκετοί από αυτούς στράφηκαν στο Bluesky, μια πειραματική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που ξεκίνησε το 2019 υπό την καθοδήγηση του Τζακ Ντόρσεϊ, πρώην διευθύνοντος συμβούλου του Twitter.
Το κύμα φυγής εντάθηκε ακόμα περισσότερο όταν ο Τραμπ επέλεξε τον Μασκ να ηγηθεί του Υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας, μιας ομοσπονδιακής πρωτοβουλίας με στόχο τη δραστική μείωση των δαπανών και του δημόσιου τομέα στις αρχές της δεύτερης θητείας του Τραμπ.
Με πληροφορίες από τους New York Times
