Αστρονόμοι ανακοίνωσαν ότι παρατήρησαν για πρώτη φορά ένα, εντελώς άγνωστο μέχρι σήμερα, φαινόμενο στον Γαλαξία μας.
Οι αστρονόμοι διαπίστωσαν πως μυστηριώδεις συσσωρεύσεις αερίου, που περιγράφονται ως «σφαίρες», εκτοξεύονται με ταχύτητες που φτάνουν τα 32 εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα από ένα εξαιρετικά σπάνιο εκρηκτικό αστρικό σύστημα.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη τι ακριβώς είναι αυτές οι «σφαίρες» ούτε το πώς δημιουργούνται. Όπως επισημαίνουν, δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ κάτι αντίστοιχο σε καμία άλλη έκρηξη άστρου, ούτε στον Γαλαξία μας ούτε οπουδήποτε αλλού στο Σύμπαν.
Researchers discover Earth-like planet with atmosphere 48 light-years away
https://t.co/13CWmQj1w0— 23ABC News (@23ABCNews) July 23, 2026
Πώς έκαναν την ανακάλυψη οι αστρονόμοι
Η ανακάλυψη έγινε όταν άρχισε να διαλύεται το πυκνό νέφος σκόνης που κάλυπτε επί περισσότερες από δύο δεκαετίες το μοναδικό γνωστό σύστημα «helium nova» στον Γαλαξία. Η απομάκρυνση της σκόνης αποκάλυψε το ίδιο το σύστημα, το οποίο αποτελείται από έναν λευκό νάνο που απορροφά υλικό από ένα εξαιρετικά σπάνιο άστρο ηλίου.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γουόργουικ κατάφεραν έτσι να επιβεβαιώσουν τη φύση του αντικειμένου, γνωστού ως V445 Puppis, το οποίο αποτελεί τη μοναδική επιβεβαιωμένη «helium nova» στον Γαλαξία μας. Η μοναδικότητά του προσφέρει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν ένα είδος αστρικής έκρηξης που μέχρι σήμερα παρέμενε σχεδόν άγνωστο, περιγράφει το The Independent.
Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, οι νόβες είναι ισχυρές εκρήξεις που συμβαίνουν σε διπλά αστρικά συστήματα. Όταν ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο εξαντλήσει τα καύσιμά του, μετατρέπεται σε λευκό νάνο. Αν δίπλα του υπάρχει ένα δεύτερο άστρο, ο λευκός νάνος μπορεί να αρχίσει να αποσπά αέριο από αυτό. Το υλικό συσσωρεύεται στην επιφάνειά του, η θερμοκρασία και η πίεση αυξάνονται συνεχώς και τελικά προκαλείται μια θερμοπυρηνική έκρηξη.
Τι συνέβη με το V445 Puppis στα τέλη του 2000
Αυτό ακριβώς συνέβη στο V445 Puppis στα τέλη του 2000. Η έκρηξη εκτόξευσε τεράστιες ποσότητες ύλης, οι οποίες εξαπλώθηκαν σε απόσταση μεγαλύτερη από 1,6 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα στο διάστημα. Παράλληλα, όμως, δημιούργησε έναν πυκνό δίσκο σκόνης που έκρυψε το ίδιο το σύστημα από τα τηλεσκόπια, αφήνοντας ορατά μόνο τα υπολείμματα της έκρηξης.
«Η εκροή υλικού από την έκρηξη έχει πλέον εξασθενήσει αρκετά ώστε να μπορέσουμε να μελετήσουμε την προέλευσή της. Έτσι επιβεβαιώσαμε ότι το σύστημα αποτελείται πράγματι από έναν λευκό νάνο που αποσπά υλικό από ένα εξαιρετικά σπάνιο άστρο ηλίου», δήλωσε ο Τζον Μιλς, υποψήφιος διδάκτορας και ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ.
Η καλύτερη πλέον ορατότητα επέτρεψε στους αστρονόμους να εντοπίσουν για πρώτη φορά τις παράξενες «σφαίρες», οι οποίες εκτιμάται ότι αποτελούνται από αέριο, πλούσιο σε οξυγόνο.
«Η προέλευσή τους παραμένει μυστήριο. Πιστεύουμε ότι δημιουργήθηκαν μετά την έκρηξη, όμως παρόμοιες “σφαίρες” δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ σε καμία άλλη νόβα», εξήγησε ο Μιλς.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανακάλυψη θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του εξαιρετικά σπάνιου τύπου αστρικών εκρήξεων.
Παράλληλα, μπορεί να δώσει σημαντικές απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται οι υπερκαινοφανείς αστέρες τύπου Ia (Type Ia supernovae), από τις ισχυρότερες εκρήξεις στο Σύμπαν.
Με πληροφορίες από The Independent
